
آیین رفتار دریای چین جنوبی به خط پایان ۲۰۲۶ نرسید؛ سه دیپلمات از توافق موقت بر ۸۰ درصد متن میگویند
سه دیپلمات منطقهای میگویند حدود ۸۰ درصد متن آیین رفتار دریای چین جنوبی موقتاً توافق شده، اما اختلاف بر محدوده اجرا و الزامآور بودن سند، ضربالاجل ۲۰۲۶ را از دسترس خارج کرده است.
تصویر آرشیوی: شناور گارد ساحلی فیلیپین، ناوشکن آمریکایی USS Dewey و ناوچه نیروی دریایی فیلیپین در یک فعالیت دریایی چندجانبه در دریای چین جنوبی، ۲۵ فوریه ۲۰۲۶. عکس: PO2 Oscar Diaz / نیروی دریایی آمریکا از طریق DVIDS؛ مالکیت عمومی. نمایش این تصویر به معنی تأیید وزارت دفاع آمریکا نیست.
چین و کشورهای عضو اتحادیه ملتهای جنوب شرق آسیا، آسهآن، نتوانستهاند هدف تکمیل «آیین رفتار» دریای چین جنوبی تا پایان سال ۲۰۲۶ را محقق کنند. سه دیپلمات ارشد منطقه که به گفته آسوشیتدپرس مستقیماً از روند مذاکرات اطلاع دارند، میگویند حدود ۸۰ درصد بندهای متن بهطور موقت مورد توافق قرار گرفته است؛ اما متن رسمی یا نهایی هنوز منتشر نشده و این برآورد یک ادعای منتسب به منابع دیپلماتیک است، نه اعلام رسمی توافق.
در این خبر بینالمللی میخوانید
آسوشیتدپرس این گزارش را ساعت ۰۳:۰۱ بامداد چهارشنبه ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ به وقت گرینویچ منتشر کرد. مذاکرات مربوط به این چارچوب از سال ۲۰۰۵ جریان دارد و قرار بود در سال جاری جمعبندی شود، اما دیپلماتها گفتهاند گفتوگوها در سال ۲۰۲۷ و همزمان با ریاست دورهای سنگاپور بر آسهآن ادامه خواهد یافت.
اختلافهای باقیمانده چیست؟
به گفته منابع آسوشیتدپرس، سه مسئله اصلی هنوز حل نشده است: محدوده جغرافیایی اجرای آیین رفتار، تعریف برخی اصطلاحات حساس و اینکه متن نهایی از نظر حقوقی الزامآور باشد یا صرفاً تعهدی سیاسی ایجاد کند. همین موارد تعیین میکند که سند آینده تا چه اندازه بتواند رفتار دولتها، گاردهای ساحلی و نیروهای دریایی را در نقاط مورد مناقشه محدود کند.
گزارش میگوید فیلیپین در دوره ریاست خود بر آسهآن نشستهای ماهانهای را پیش برده و چین و مالزی نیز هدایت مشترک دستکم ۱۰ دور مذاکره را برعهده داشتهاند. با این حال، توافق موقت بر بندها با تصویب سند نهایی یا سازوکار اجرایی یکسان نیست و هنوز معلوم نیست اختلافهای اصلی در چه زمانی حل شوند.
چرا این پرونده اهمیت جهانی دارد؟
دریای چین جنوبی یکی از مسیرهای حیاتی کشتیرانی و تجارت جهانی است و در سالهای اخیر صحنه برخوردها و تنشهای مکرر میان شناورهای چین و کشورهای مدعی بوده است. چین بر بخش بزرگی از این پهنه ادعای حاکمیت دارد؛ برونئی، مالزی، فیلیپین و ویتنام، همراه با تایوان، نیز ادعاهای همپوشان دارند.
ایالات متحده خود مدعی ارضی نیست، اما بر آزادی کشتیرانی تأکید میکند و با فیلیپین پیمان دفاعی دارد. به همین دلیل، هر برخورد کنترلنشده میان نیروهای دریایی یا گاردهای ساحلی میتواند از یک مناقشه محلی فراتر برود. یک آیین رفتار روشن و قابل اجرا میتواند قواعد تماس در دریا، مدیریت بحران و جلوگیری از تشدید ناخواسته را تقویت کند؛ سندی مبهم یا غیرالزامآور ممکن است اثر محدودتری داشته باشد.
گام بعدی چیست؟
تقویم رسمی آسهآن، بیستونهمین نشست سران آسهآن و چین را برای ۱۱ نوامبر در مانیل ثبت کرده است. با این حال، گزارش تازه از نهاییشدن آیین رفتار در این نشست خبر نمیدهد. معیار پیشرفت واقعی، انتشار متن مشترک، تعیین محدوده اجرای آن و روشنشدن سازوکار حل اختلاف و ضمانت اجرا خواهد بود.
در نتیجه، خبر امروز نشانه پیشرفت قابل توجه در تدوین متن است، اما هنوز توافق نهایی محسوب نمیشود. رقم ۸۰ درصد نیز تا زمانی که نسخه رسمی منتشر نشود، باید به همان سه منبع دیپلماتیک منتسب باقی بماند.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در آسیا
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










