استارلاینر تا ۲۰۲۸ بدون فضانورد؛ چرا ناسا هنوز به بوئینگ نیاز دارد؟

ناسا و بوئینگ برنامه بازگشت استارلاینر به پرواز را تغییر داده‌اند: مأموریت بعدی این کپسول ابتدا بدون فضانورد انجام می‌شود و بازگشت خدمه فعلاً برای ۲۰۲۸ هدف‌گذاری شده است. این تصمیم فقط یک تأخیر فنی نیست؛ آزمونی برای سیاست قدیمی ناسا در داشتن دو سامانه مستقل حمل خدمه است.

استارلاینر پس از پرواز پرحاشیه ۲۰۲۴ هنوز گواهی کامل حمل خدمه نگرفته است. ناسا می‌خواهد پیش از سوار کردن دوباره فضانوردان، اصلاحات سامانه پیشران و کنترل حرارتی را در یک پرواز بدون سرنشین آزمایش کند.

چه چیزی تغییر کرده است؟

ناسا در ۲۸ سپتامبر اعلام کرد مأموریت Starliner-1 بدون خدمه به ایستگاه فضایی بین‌المللی انجام خواهد شد. اگر آزمایش‌ها موفق باشند، Starliner-2 می‌تواند تا سال ۲۰۲۸ دوباره فضانورد حمل کند. پرواز بدون سرنشین ممکن است از دسامبر ۲۰۲۶ یا ژانویه ۲۰۲۷ انجام شود.

ناسا همچنین می‌خواهد گزینه‌های پرواز پنجم و ششم استارلاینر را فعال کند و همراه با بوئینگ و United Launch Alliance موشک Vulcan را برای مأموریت‌های سرنشین‌دار آینده بررسی کند؛ زیرا پروازهای Atlas V محدود شده‌اند.

مشکل اصلی چه بود؟

در پرواز آزمایشی ۲۰۲۴، بخشی از رانشگرهای سامانه کنترل واکنش خارج از محدوده طراحی عمل کردند و نشت هلیوم نیز به نگرانی‌ها اضافه شد. نتیجه این شد که کپسول بدون دو فضانورد آزمایشی به زمین برگشت و ناسا تحقیقات برنامه‌ای و فنی گسترده‌ای را آغاز کرد.

گزارش تحقیق ناسا در مجموع ۶۱ توصیه فنی و برنامه‌ای ارائه کرد. بررسی‌ها نشان داد ترکیبی از محیط حرارتی و ویژگی‌های طراحی سامانه پیشران بر عملکرد رانشگرها اثر گذاشته است. بوئینگ اکنون تغییرات حرارتی و اصلاح طراحی شیر رانشگر را اجرا می‌کند.

چرا ناسا هنوز به بوئینگ نیاز دارد؟

پاسخ در معماری برنامه Commercial Crew است. ناسا از ابتدا نمی‌خواست برای حمل خدمه به مدار پایین زمین به یک شرکت وابسته باشد. اسپیس‌ایکس از ۲۰۲۰ پروازهای عملیاتی را انجام می‌دهد، اما داشتن یک سامانه دوم برای کاهش ریسک عملیاتی و حفظ انعطاف برنامه ایستگاه فضایی اهمیت دارد.

این نیاز با نزدیک شدن به پایان عمر ایستگاه فضایی بین‌المللی و گذار به ایستگاه‌های تجاری بیشتر می‌شود. ناسا می‌خواهد بازار حمل خدمه فقط یک عرضه‌کننده نداشته باشد، حتی اگر گزینه دوم پرهزینه‌تر و دیرتر به بلوغ برسد.

هزینه و تأخیر چه می‌گوید؟

قرارداد اولیه بوئینگ در برنامه Commercial Crew حدود ۴.۲ میلیارد دلار و قرارداد اسپیس‌ایکس حدود ۲.۶ میلیارد دلار بود. تفاوت هزینه به‌تنهایی تعیین‌کننده موفقیت نیست، اما تأخیرهای چندساله و نیاز به اصلاحات مکرر نشان می‌دهد بوئینگ هنوز باید قابلیت اطمینان عملیاتی خود را اثبات کند.

برای ناسا، تصمیم دشوار این است که چه مقدار منابع و زمان برای حفظ رقابت دوگانه ارزش دارد. حذف استارلاینر وابستگی به اسپیس‌ایکس را بیشتر می‌کند؛ ادامه آن نیز هزینه و ریسک برنامه‌ای دارد.

چه چیزی ممکن است این مسیر را تغییر دهد؟

اگر Starliner-1 در پرواز بدون سرنشین دوباره با مشکل پیشران یا کنترل حرارتی روبه‌رو شود، برنامه ۲۰۲۸ زیر سؤال می‌رود. در مقابل، یک پرواز تمیز می‌تواند بخش مهمی از ریسک فنی را کاهش دهد و مسیر گواهی سرنشین‌دار را روشن‌تر کند.

سه سناریوی بعدی

۱. بازگشت موفق

پرواز بدون سرنشین داده‌های مورد نیاز را تأمین می‌کند و Starliner-2 در ۲۰۲۸ با خدمه پرواز می‌کند.

۲. تأخیر بیشتر

آزمایش‌ها ایرادهای تازه نشان می‌دهند و مأموریت سرنشین‌دار به بعد از ۲۰۲۸ منتقل می‌شود.

۳. کاهش نقش استارلاینر

اگر هزینه و ریسک بالا بماند، ناسا ممکن است تعداد مأموریت‌های عملیاتی استارلاینر را محدودتر کند، در حالی که همچنان گزینه دوم را تا حد ممکن حفظ می‌کند.

در ۷۲ ساعت آینده چه باید دید؟

• جزئیات زمان‌بندی Starliner-1 و پنجره پرتاب.
• آزمایش‌های مربوط به رانشگرها و اصلاح شیرها.
• برنامه ناسا برای گواهی Vulcan در مأموریت‌های سرنشین‌دار.
• واکنش بوئینگ به هزینه‌ها و برنامه تولید کپسول.