طالقان به مهرگان نزدیک‌تر شد؛ ۱.۵ همت در انتظار تأمین مالی

پروژه انتقال آب از سد طالقان به قزوین از مرحله یک «بازدید عمرانی» ساده عبور کرده و اکنون گره اصلی آن تأمین مالی است. محمد نوذری، استاندار قزوین، پس از بازدید ۲۴ سپتامبر از بخش‌های اجرایی طرح گفت استان در تلاش است حدود یک‌هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان از ظرفیت ماده ۵۶ برای ادامه پروژه تأمین کند؛ هدف اعلام‌شده این است که در صورت تأمین منابع، آب در اوایل سال آینده به مهرگان برسد.

این پروژه قرار است در نهایت بخشی از نیاز آب شرب قزوین و مجموعه‌ای از شهرها و روستاهای استان را پوشش دهد. گزارش‌های پیشین درباره طرح نشان می‌دهد مسیر اجرایی و تأمین مالی آن چندبخشی است و تکمیل همه اجزا یک زمان‌بندی واحد ندارد. همین نکته باعث می‌شود عبارت‌هایی مانند «آب طالقان به قزوین رسید» یا «پروژه تکمیل شد» در این مقطع نادرست باشد.

چه چیزی در بازدید تازه تغییر کرد؟

نکته تازه در بازدید استاندار، اعلام رقم مشخص برای پیگیری تأمین مالی بود. نوذری گفته است تلاش می‌شود ۱.۵ همت از محل ماده ۵۶ به پروژه تزریق شود. ماده ۵۶ قانون الحاق به دولت اجازه می‌دهد برای برخی طرح‌های عمرانی از ظرفیت تأمین مالی شبکه بانکی استفاده کند و بازپرداخت آن در چارچوب تعهدات دولتی انجام شود.

بر اساس توضیحات استاندار، بخشی از پروژه در اختیار اوقاف قرار دارد و برای آن تفاهم‌نامه‌ای در حضور رئیس‌جمهور امضا شده است. بخش بعدی، از مهرگان به سمت آبیک، در حوزه شرکت آب منطقه‌ای قزوین قرار دارد. بنابراین پروژه از چند قطعه اجرایی با سازوکارهای متفاوت تشکیل شده و سرعت هر بخش به قرارداد، منابع مالی و پیشرفت عملیات وابسته است.

هدف نزدیک: آب به مهرگان برسد

استاندار قزوین گفته در صورت تأمین اعتبار مورد نیاز، هدف این است که آب در اوایل سال آینده به مهرگان برسد. این هدف باید به‌عنوان برنامه اجرایی مشروط تلقی شود، نه تاریخ قطعی بهره‌برداری؛ زیرا خود مقام استانی تحقق آن را به تأمین منابع مالی وابسته کرده است.

گزارش‌های محلی همزمان از برنامه رساندن آب طالقان به محمدیه و مهرگان و ادامه مسیر به سمت قزوین خبر می‌دهند. در برخی اظهارات، تکمیل انتقال آب به قزوین تا پایان سال ۱۴۰۷ مطرح شده است. تفاوت این دو زمان‌بندی ناشی از تفاوت میان تحویل آب به نقاط میانی پروژه و تکمیل کل مسیر است.

پروژه چه جمعیتی را هدف گرفته است؟

در گزارش‌های پیشین درباره طرح، استاندار قزوین گفته بود اجرای کامل آن برای تأمین آب حدود ۱۴ شهر و ۱۹۸ روستا در نظر گرفته شده است. این عدد، دامنه نهایی طرح را نشان می‌دهد و نباید با جمعیت یا مناطقی که در فاز نخست آب دریافت می‌کنند یکی دانسته شود.

مسئله آب در قزوین طی سال‌های اخیر به یکی از اولویت‌های اصلی استان تبدیل شده است. توسعه شهری، فشار بر منابع زیرزمینی و محدودیت منابع پایدار باعث شده پروژه انتقال آب طالقان به‌عنوان یکی از طرح‌های کلیدی تأمین آب شرب دنبال شود.

آنچه می‌دانیم

بازدید تازه استاندار از پروژه انجام شده، پیگیری ۱.۵ همت تأمین مالی از محل ماده ۵۶ اعلام شده و رساندن آب به مهرگان در اوایل سال آینده به‌عنوان هدف مشروط مطرح شده است. همچنین مسیر بعدی پروژه از مهرگان به سمت آبیک در حوزه کاری شرکت آب منطقه‌ای قزوین قرار دارد.

آنچه هنوز روشن نیست

هنوز مشخص نیست کل ۱.۵ همت چه زمانی و با چه سازوکار بانکی قطعی خواهد شد. درصد پیشرفت فیزیکی هر قطعه، حجم دقیق عملیات باقی‌مانده، زمان انعقاد همه قراردادها و تاریخ قطعی بهره‌برداری کامل نیز در گزارش‌های تازه به‌صورت یک جدول جامع منتشر نشده است.

از طرف دیگر، رسیدن آب به مهرگان با پایان پروژه انتقال آب به قزوین یکسان نیست. برای ارزیابی واقعی پیشرفت باید هر قطعه پروژه، ظرفیت انتقال و زمان بهره‌برداری آن جداگانه بررسی شود.

چرا این خبر مهم است؟

اهمیت این تحول در تغییر مرکز ثقل پروژه از «تصمیم و تفاهم» به «تأمین مالی و اجرا» است. اگر منابع ماده ۵۶ واقعاً تأمین شود، پروژه می‌تواند وارد مرحله سریع‌تری شود. اگر منابع با تأخیر برسد، زمان‌بندی اعلام‌شده برای مهرگان نیز قابل جابه‌جایی خواهد بود.

برای مردم قزوین، معیار نهایی موفقیت نه تعداد بازدیدها و جلسات، بلکه حجم آب قابل تحویل، پایداری منبع، کیفیت آب و کاهش فشار بر منابع زیرزمینی است. بنابراین رونما در ادامه این پرونده باید اعداد اجرایی را به جای وعده‌های کلی دنبال کند.

مسیر بعدی

چهار داده تعیین‌کننده در ادامه باید روشن شود: قطعی‌شدن ۱.۵ همت تأمین مالی، امضای قراردادهای باقی‌مانده، درصد پیشرفت هر قطعه و تاریخ واقعی ورود آب به مهرگان. پس از آن می‌توان سنجید آیا هدف تکمیل مسیر اصلی در افق ۱۴۰۷ واقع‌بینانه باقی مانده است یا نه.