ایران گامی به‌سوی اخذ عوارض از تردد دریایی در تنگه هرمز برداشت

چرا مهم است؟

تنگه هرمز مسیر کلیدی عبور نفت و محموله‌های دریایی بین‌المللی است؛ هر تغییری در مقررات یا هزینه عبور می‌تواند پیامدهای سیاسی و اقتصادی برای ایران و شرکای تجاری آن داشته باشد و در بحبوحه تنش‌های بین‌المللی قابل توجه است.

آنچه می‌دانیم

• گزارش‌ها حاکی است که ایران در حال حرکت به‌سمت تدوین چارچوب دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز است.
• گفته شده ایران در این مسیر تجربه و مدل ترکیه در دریافت عوارض از تنگه‌های بسفر و داردانل را در نظر گرفته است.
• ترکیه در سال گذشته حدود 259 میلیون دلار از محل عوارض عبور در بسفر و داردانل کسب کرده است.
• این تحرک تهران هم‌زمان با تهدید به اعمال تحریم‌های اقتصادی جدید از سوی ایالات متحده گزارش شده است.

آنچه نمی‌دانیم

• میزان دقیق یا ساختار نرخ‌های عوارض پیشنهادی ایران مشخص نشده است.
• نحوه اجرا، مرجع مسئول دریافت عوارض و زمان‌بندی اعمال این چارچوب اعلام نشده است.
• تأثیر حقوقی بین‌المللی یا واکنش کشورهای استفاده‌کننده از تنگه هرمز گزارش نشده است.

پیامدهای احتمالی

• اگر ایران ساختار رسمی عوارض را تصویب و اجرا کند، هزینه‌های حمل و نقل دریایی برای عبور از تنگه هرمز می‌تواند افزایش یابد و بر هزینه‌ لجستیکِ صادرات و واردات تأثیر بگذارد.
• در صورت تصویب و اجرای عوارض، ممکن است کشورهای گیرنده و شرکت‌های دریایی نسبت به تغییر مسیر یا مذاکره جهت تخفیف‌ها اقدام کنند.
• اگر این اقدام با تشدید تدابیر یا واکنش‌های دیپلماتیک مواجه شود، تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی پیرامون تنگه هرمز افزایش می‌یابد.