بحث خروج احتمالی ایران از پیمان ان‌پی‌تی در مجلس دوباره مطرح شد

نمایندگانی در مجلس ایران از امکان خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای سخن گفته‌اند؛ حقوقی اما پرهزینه از منظر سیاسی و امنیتی

در پی تشدید تنش‌های هسته‌ای و افزایش فشارهای اقتصادی و سیاسی بر تهران، بحث خروج ایران از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) بار دیگر در مجلس مطرح شده است. برخی نمایندگان از تهیه و پیگیری طرح خروج خبر داده‌اند و یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی آن را «بهترین پاسخ» به فشارهای اقتصادی آمریکا توصیف کرده است. ان‌پی‌تی که از سال ۱۹۷۰ لازم‌الاجراست، سه پایه شامل جلوگیری از گسترش سلاح هسته‌ای، استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای و تلاش برای خلع سلاح را دنبال می‌کند. ایران از همان سال ۱۹۷۰ عضو این معاهده بوده و متعهد به عدم حرکت به سمت ساخت سلاح هسته‌ای است. ماده ۱۰ معاهده اجازه خروج را در صورت وقوع «رویدادهای فوق‌العاده» می‌دهد؛ اما کشور عضو موظف است سه ماه قبل از خروج موضوع را به دیگر اعضا و شورای امنیت اطلاع دهد و دلایل خود را اعلام کند. کارشناسان هسته‌ای می‌گویند از منظر حقوقی خروج از ان‌پی‌تی ممکن است، اما پیام سیاسی و امنیتی آن فوری و گسترده خواهد بود. بهروز بیات، کارشناس هسته‌ای و مشاور پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به دویچه‌وله گفته خروج زمان‌بر است اما به سرعت به عنوان نشانه‌ای تعبیر خواهد شد که ایران قصد دارد گزینه یا مسیر تولید سلاح هسته‌ای را حفظ یا دنبال کند. از نگاه او، چنین برداشتی می‌تواند موجب تشدید فشارهای سیاسی و اقتصادی علیه تهران و افزایش خطر اقدام نظامی شود. پیش از این نیز هرگاه پرونده هسته‌ای ایران با فشار حداکثری، قطعنامه یا احتمال اقدام نظامی مواجه شده، موضوع خروج از ان‌پی‌تی به‌عنوان گزینه‌ای بازدارنده مطرح شده است. این بار نیز اظهارنظرها در فضایی صورت گرفته که تنش‌ها با آمریکا و اروپا بالا گرفته است؛ اما هنوز هیچ تصمیم رسمی و عملی مبتنی بر ماده ۱۰ یا اعلامیه خروج به سازمان ملل منتشر نشده است.