بیمه‌ها تا ۳۰ آبان باید خسارت شخص ثالث و بدنه را بدون کاغذ پرداخت کنند

بیمه مرکزی با ابلاغ بخشنامه‌ای همه‌ی شرکت‌های بیمه را مکلف کرده است حداکثر تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ (۲۱ نوامبر ۲۰۲۶) اعلام، رسیدگی و پرداخت خسارت بیمه‌نامه‌های شخص ثالث و بدنه‌ی اتومبیل را بدون دریافت اسناد کاغذی انجام دهند. از آن تاریخ، منوط‌کردن رسیدگی یا پرداخت خسارت به مدارک کاغذی ممنوع است و پرونده باید در سامانه‌ی برخط شرکت بیمه تشکیل شود.

بیمه‌گذار و زیان‌دیده چه تغییری می‌بینند؟

طبق بخشنامه، شرکت بیمه باید امکان اعلام خسارت، تشکیل پرونده و پیگیری آن را برای بیمه‌گذار، مسبب حادثه و زیان‌دیده به‌صورت الکترونیکی فراهم کند. فقط مدارکی که اصالت و اطلاعاتشان از راه استعلام الکترونیکی از مراجع مختلف به‌دست نمی‌آید، به‌صورت تصویر یا فایل از متقاضی گرفته می‌شود. بارگذاری مدرک از طریق پیامک یا اعلان به متقاضی خبر داده می‌شود.

مراجعه‌ی حضوری هم کاغذی نیست

اگر بیمه‌گذار یا زیان‌دیده به شعبه یا مرکز پرداخت خسارت برود، شرکت بیمه باید همان‌جا پرونده را به‌صورت دیجیتال در سامانه‌ی برخط خود بسازد و در صورت نیاز به مدرک، تصویر آن را بارگذاری کند. ارزیابی خسارت، چه حضوری و چه غیرحضوری، باید در سامانه ثبت شود و مبنای رسیدگی و پرداخت، اطلاعات و مدارکِ بارگذاری‌شده در همین سامانه است.

شفافیت مراحل و کد رهگیری

شرکت بیمه موظف است وضعیت پرونده را از اعلام تا پرداخت، شامل بررسی مدارک و اعلام نواقص، نتیجه‌ی ارزیابی، اعتراض احتمالی، تأییدیه‌ی ذی‌نفع، مبلغ تأییدشده، صدور حواله و تسویه، با پیامک یا اعلان به بیمه‌گذار، زیان‌دیده و ذی‌نفع اطلاع دهد و در سامانه نشان دهد. اطلاعات هر مرحله باید از راه وب‌سرویس با کد رهگیری به بیمه مرکزی برسد؛ در صورت ارسال‌نشدن، کد یکتای خسارت تخصیص نمی‌یابد.

هوش مصنوعی و کشف تقلب

بخشنامه می‌گوید در ارزیابی خسارت، استفاده از فناوری‌های نوآورانه‌ی مبتنی بر هوش مصنوعی در اولویت قرار گیرد و موارد مشکوک به تقلب یا تخلف را سامانه‌های کشف تقلب شناسایی کنند؛ اگر قطعی شد، باید به بیمه مرکزی اعلام شود. مسئولیت اجرا، از جمله اقدام ارزیابان خسارت و سکوهای نرم‌افزاری طرف قرارداد، بر عهده‌ی خود شرکت بیمه است و تخلف طبق مقررات پیگیری می‌شود.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

در متن‌های منتشرشده، جریمه‌ی مشخص برای شرکت‌های ناآماده تا ۳۰ آبان، فهرست شرکت‌هایی که سامانه‌شان آماده است و آمار فعلی پرونده‌های کاغذی اعلام نشده است. بخشنامه ابلاغ الزام است و تحقق آن در عمل، یعنی کیفیت سامانه‌ها و زمان واقعی پرداخت خسارت، پس از مهلت قابل سنجش خواهد بود.