تندروهای مخالف مذاکره علیه پزشکیان صف کشیده‌اند و خروج ایران از ان‌پی‌تی را می‌خواهند

جبهه‌ی پایداری انقلاب اسلامی، طبق گزارش تحلیلی الجزیره در ۴ آبان ۱۴۰۵ (۲۶ اکتبر ۲۰۲۶)، از مجلس و شورای عالی امنیت ملی خواسته است روند خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) را آغاز کنند. الجزیره این درخواست را به‌معنای فراخوان برای ساخت سلاح هسته‌ای تعبیر کرده است. همزمان، مخالفان مذاکره با آمریکا فشار خود بر دولت پزشکیان را بالا برده‌اند.

پایداری چه خواسته است؟

الجزیره می‌نویسد جبهه‌ی پایداری انقلاب اسلامی، که از مخالفان جدی مذاکره با آمریکاست، از مجلس و شورای عالی امنیت ملی خواسته خروج از ان‌پی‌تی را شروع کنند و تأکید کرده تلاش‌های نظامی ایران باید هرچه سریع‌تر پیش برود. متن رسمی این درخواست در گزارش الجزیره نیامده و تا زمان انتشار این خبر، مجلس یا شورای عالی امنیت ملی به آن واکنش رسمی نشان نداده‌اند. شورای عالی امنیت ملی نهاد تصمیم‌گیرنده در این حوزه است و خواسته‌ی یک جبهه‌ی سیاسی به‌معنای تصمیم دولت نیست.

جنگ و شکاف میان موافقان و مخالفان مذاکره

پس‌زمینه‌ی این اختلاف، جنگی است که به نوشته‌ی الجزیره آمریکا و اسرائیل از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) با این ادعا علیه ایران آغاز کردند که تهران در پی سلاح هسته‌ای است. به نوشته‌ی این رسانه، تنگه‌ی هرمز عمدتاً برای کشتی‌رانی بسته است. معتدل‌هایی مانند مسعود پزشکیان طرفدار گفت‌وگو با آمریکا هستند و پایان سریع جنگ را برای نجات اقتصاد می‌خواهند؛ تندروها ادامه‌ی جنگ را تا برآورده‌شدن خواسته‌های ایران ترجیح می‌دهند.

خیابان، مجلس و استیضاح

الجزیره گزارش می‌دهد حامیان تندرو بیش از ۲۰۰ روز است شب‌ها در شهرهای ایران تجمع می‌کنند و شعارهایی مانند «نه سازش، نه تسلیم» و «مذاکره با دشمن خیانت به میهن است» سر می‌دهند. این گروه در بازگشت پزشکیان از مجمع عمومی سازمان ملل در مهر هم اعتراض کرد. به نوشته‌ی این رسانه، تندروها در شهرداری تهران، مجلس، میان مداحان و مبلغان، دانشگاه‌ها و رسانه‌ها حضور پررنگی دارند.

ثابتی در بیانیه‌ای گفت: «هدف دشمن برای نابودی ایران تغییر نکرده است» و «تنها زبانی که جهان می‌فهمد زبان قدرت است.» به گفته‌ی او، مذاکره با آمریکا شروع نمی‌شود مگر آنکه محاصره یا تحریم‌ها پایان یابد. الجزیره می‌نویسد جناح او طرح استیضاح عراقچی را مطرح کرده و جلسه‌ی رسیدگی به آن به تعویق افتاده است.

تحلیلگران چه می‌گویند؟

داود حشمتی، روزنامه‌نگار نزدیک به پزشکیان، به الجزیره گفت به نظر می‌رسد نیروهای آمریکایی هدف براندازی دولت ایران را کنار گذاشته‌اند و همین، دیپلماسی را محتمل‌تر می‌کند. او تأکید کرد مذاکره و توافق باید همیشه بر جنگ مقدم باشد و پایان هر جنگ نیازمند تفاهمی با آمریکاست که تمامیت ارضی ایران را بپذیرد.

نگار مرتضوی، تحلیلگر سیاسی، گفت تندروها نیروی داخلی قدرتمندی هستند اما بر سیاست خارجی نفوذ محدودی دارند، چون تصمیم‌ها در بالاترین سطح، از جمله رهبر جمهوری اسلامی مجتبی خامنه‌ای و شورای عالی امنیت ملی، گرفته می‌شود. به گفته‌ی او آنان «آن‌قدر قدرتمندند که دیپلماسی را پیچیده کنند، اما نه لزوماً آن‌قدر که جلوی آن را بگیرند.» او برجام و تفاهم‌نامه‌ی اخیر با ترامپ را نمونه‌هایی خواند که تندروها نتوانستند مانع شوند. الجزیره در جمع‌بندی می‌نویسد تجمع‌ها و برنامه‌های تلویزیونی مخالف راه‌حل مسالمت‌آمیز ادامه خواهد یافت، اما تعویق جلسه‌ی استیضاح و ادامه‌ی گفت‌وگوهای میانجی‌ها نشان می‌دهد معتدل‌ها همچنان نیرویی مؤثرند.