تهران می‌گوید نامه ونس به محسن رضایی رسیده اما هنوز پاسخی نداده

به نوشته‌ی روزنامه‌ی وال‌استریت‌ژورنال در چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۶)، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به محسن رضایی نامه فرستاده تا مذاکرات میان تهران و واشنگتن دوباره راه بیفتد. به نقل از تسنیم و فارس، ایران نامه را دریافت کرده اما هنوز پاسخی نداده است. دونالد ترامپ هم دستور دادن به این کار را رد کرده و گفته تماس بیشتر درباره‌ی تجهیزات پزشکی بوده است.

نامه‌ی ونس چه می‌گوید؟

طبق گزارش وال‌استریت‌ژورنال که یورونیوز در ۷ آبان (۲۹ اکتبر) بازتاب داد، هدف نامه این است که ببینند آیا دو طرف به‌اندازه‌ی کافی زمینه‌ی مشترک دارند تا ترامپ از یک کارزار نظامی «کوتاه اما شدید» در هفته‌های پیش رو صرف‌نظر کند. این روزنامه می‌نویسد نامه و تماس‌های بعدی بر چارچوبی برای گفت‌وگوهای احتمالی تمرکز دارند، نه بر یک توافق صلح تفصیلی. اکسیوس هم جداگانه گزارش داد که ونس در نامه تأکید کرده هر مذاکره‌ای برای جلوگیری از حمله‌ی دوباره باید به برنامه‌ی هسته‌ای ایران بپردازد. به نوشته‌ی اکسیوس، یک مقام آمریکایی گفته ونس پیشنهاد نوشتن نامه را داده و ترامپ آن را پذیرفته است، اما زمان تحویل نامه را اعلام نکرده است.

واکنش تهران

شرق‌الاوسط با ارجاع به تسنیم می‌نویسد ایران نامه را دریافت کرده اما هنوز به آن پاسخ نداده است. فارس نیز با نقل از یک منبع روایتی مشابه ارائه کرده است. تسنیم همچنین نوشته هر موضعی که این چارچوب «محکم» تعیین‌شده از سوی ایران را تضعیف کند پذیرفتنی نیست. رضایی را شرق‌الاوسط «مقام ارشد امنیتی ایران» توصیف کرده است. تا زمان انتشار این گزارش، متن نامه منتشر نشده و تأیید رسمی علنی از سوی نهادهای ایرانی یا دولت آمریکا درباره‌ی محتوای آن در دسترس نیست.

روایت ترامپ و موضع عراقچی

یورونیوز نوشته ترامپ در روز چهارشنبه روایت دیگری داد. او گفته به ونس دستور نداده مذاکره‌ی صلح را دنبال کند و تماس بیشتر درباره‌ی این بوده که ایرانی‌ها به گفته‌ی او به «تجهیزات پزشکی و چیزهای مختلف» کمک نیاز دارند. به گزارش یورونیوز، ونس پیش از این اقدام از ترامپ اجازه گرفته بود. در همان روز عراقچی در شبکه‌ی ایکس نوشت نیروهای مسلح ایران برای دفاع از کشور کاملاً آماده‌اند، اما ایران هنوز به دیپلماسی فرصت موفقیت می‌دهد. او گفت تهران با میانجی‌ها درباره‌ی «طرح هفت‌روزه» در تماس نزدیک و مداوم است. شرق‌الاوسط به نقل از یک مقام آگاه نوشت اگر این طرح اجرا شود، در کمتر از یک هفته قابل تکمیل است.

زمینه: انتخابات میان‌دوره‌ای و تهدید حمله

این تماس کمتر از یک هفته پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان) رخ داده است. به نوشته‌ی وال‌استریت‌ژورنال، واشنگتن به چند کشور عربی حاشیه‌ی خلیج فارس هشدار داده برای کارزار نظامی تازه‌ای پس از این انتخابات آماده باشند. افراد توجیه‌شده گفته‌اند ترامپ هنوز تصمیم نهایی درباره‌ی حمله‌ی بیشتر نگرفته است. جنگ با حمله‌ی آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه‌ی ۲۰۲۶ آغاز شد و جریان انرژی خلیج فارس، از جمله کشتیرانی در تنگه‌ی هرمز، را مختل کرده است.

آنچه هنوز روشن نیست

روشن نیست نامه کی تحویل شده، متن کامل آن چیست و رضایی یا شورای عالی امنیت ملی قرار است چه پاسخی بدهند. گزارش‌ها درباره‌ی انگیزه‌ی نامه هم یکسان نیست: وال‌استریت‌ژورنال آن را تلاشی برای احیای مذاکره می‌خواند و ترامپ آن را تماسی درباره‌ی کمک پزشکی توصیف کرده است. دولت ایران هم تا این لحظه موضع رسمی علنی درباره‌ی نامه اعلام نکرده است.