?ست‌وجویی تازه در گورهای جنگ داخلی اسپانیا: روایت خانواده‌ای که هشت دهه به دنبال ح…

یادگار نسل‌ها؛ بازگشتِ تاریخ با قوانین حافظه دموکراتیک

ژوزه مولینا لوپس، مانند هزاران جمهوری‌خواه دیگر، در گوری دسته‌جمعی و بی‌نام دفن شده است. بر اساس اسناد نظامی مربوط به دوران دیکتاتوری فرانسیسکو فرانکو، حدود ۵۰۰ جسد در آن گور دسته‌جمعی دفن شده بودند و مولینا لوپس یکی از آنها بود؛ او در سال ۱۹۳۸ بر اثر اصابت گلوله توپ کشته شد. گارانس مون‌یوس، روزنامه‌نگار، ردپای زندگی پدربزرگِ پدرش را دنبال کرد و انریکه مون‌یوس روی تپه‌ای در کاتالونیا یاد پدربزرگش را گرامی داشت. چشم‌انداز از تپه پوشیده از درختان زیتون و بادام بود و در دوردست رشته‌کوه پیرنه مه‌آلود دیده می‌شد. پس از شکست جمهوری‌خواهان در سال ۱۹۳۹، اسپانیا وارد دورهٔ دیکتاتوری فرانکو شد که نزدیک به چهل سال ادامه یافت. جنگ داخلی اسپانیا در سراسر کشور حدود ۵۰۰ هزار قربانی بر جای گذاشت. روایت رسمی در دوران دیکتاتوری به نحوی بود که مردگان طرف پیروز، نیروهای فرانکو، مورد تجلیل قرار گرفتند و سربازان جمهوری‌خواه از کتاب‌های رسمی تاریخ کنار گذاشته شدند. برای بازگرداندن بخشی از گذشته، تصویب دو قانون دربارهٔ «حافظه دموکراتیک» و تلاش گروه‌های غیرانتفاعی نقش داشت؛ قوانینی که از سال ۲۰۰۷ به بعد تصویب شدند و به خانواده‌ها امکان قدم گذاشتن در میدان یادبود را داد.