خروج ۲۳ میلیارد دلار از صندوق‌های سهام؛ ترس تورمی برگشت

سرمایه‌گذاران در هفته منتهی به ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۲۳.۲۱ میلیارد دلار از صندوق‌های سهام جهانی خارج کردند؛ بزرگ‌ترین خروج هفتگی سرمایه از این گروه در ۹ ماه گذشته. جهش قیمت نفت، نگرانی از بازگشت فشار تورمی و افزایش دوباره نرخ بهره آمریکا، ترکیبی ساخته که بخشی از سرمایه را از دارایی‌های پرریسک دور کرده است.

داده‌های LSEG Lipper نشان می‌دهد فشار فروش در آمریکا به‌مراتب شدیدتر بوده است. صندوق‌های سهام آمریکا ۳۱.۴۴ میلیارد دلار خروج خالص ثبت کردند و برای چهارمین هفته متوالی با خروج سرمایه روبه‌رو شدند. در مقابل، صندوق‌های سهام آسیا ۶.۲۶ میلیارد دلار جذب کردند و صندوق‌های اروپایی با خروج محدود ۲۹۵ میلیون دلاری مواجه شدند.

پول از کجا خارج شد و به کجا رفت؟

تصویر جریان سرمایه یکدست نیست. در حالی که صندوق‌های سهام در مجموع با خروج سنگین مواجه شدند، صندوق‌های بخشی سهام ۴.۴۹ میلیارد دلار ورود سرمایه داشتند که بالاترین سطح شش هفته اخیر بود. فناوری با ۱.۹۴ میلیارد دلار، مالی با ۱.۳۱ میلیارد دلار و کالاهای مصرفی اختیاری با ۶۲۱ میلیون دلار بیشترین جذب سرمایه را ثبت کردند.

در بازار اوراق نیز رفتار سرمایه‌گذاران به سمت بخش‌های کم‌ریسک‌تر متمایل شد. صندوق‌های اوراق جهانی تنها ۸۵۵ میلیون دلار جذب کردند؛ کمترین ورود هفتگی از ابتدای آوریل. هم‌زمان ۳.۸۵ میلیارد دلار از صندوق‌های اوراق پربازده و ۱.۱ میلیارد دلار از صندوق‌های اوراق یورویی خارج شد، اما صندوق‌های اوراق دولتی ۲.۹۶ میلیارد دلار و صندوق‌های کوتاه‌مدت ۱.۹۶ میلیارد دلار ورودی داشتند.

این جابه‌جایی نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران به‌طور کامل از بازار خارج نشده‌اند؛ بلکه بخشی از پول در حال حرکت از دارایی‌های حساس‌تر به تورم و نرخ بهره به سمت ابزارهای دفاعی‌تر است. برای مشاهده هم‌زمان جهت حرکت شاخص‌ها، ارزها، فلزات و انرژی می‌توان از نقشه بازار رونما استفاده کرد.

نفت و نرخ بهره دوباره مرکز تصمیم بازار شدند

در طول هفته، نفت خام به بالاترین سطوح چهار ماه اخیر رسید و نگرانی درباره ماندگار شدن تورم را تشدید کرد. افزایش هزینه انرژی می‌تواند هم حاشیه سود شرکت‌ها و هم قدرت خرید خانوارها را تحت فشار قرار دهد و در عین حال دست بانک‌های مرکزی را برای کاهش نرخ بهره ببندد.

فدرال رزرو در نشست این هفته نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش داد و دامنه هدف را به ۳.۷۵ تا ۴ درصد رساند. این نخستین افزایش نرخ بهره آمریکا در سه سال بود و بانک مرکزی آمریکا نیز احتمال افزایش‌های بیشتر را باز گذاشت. رونما پیش‌تر جزئیات تصمیم تازه فدرال رزرو و عبور بازده اوراق ۱۰ساله آمریکا از ۵ درصد را بررسی کرده است.

همین ترکیب توضیح می‌دهد چرا خروج سرمایه از صندوق‌های سهام، فقط واکنشی به یک روز منفی در بورس نیست. سرمایه‌گذارانی که با نفت گران‌تر، بازده بالاتر اوراق و سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر روبه‌رو هستند، نرخ تنزیل بالاتری برای ارزش‌گذاری سهام در نظر می‌گیرند؛ به‌ویژه برای شرکت‌هایی که بخش بیشتری از ارزش آنها به سودهای سال‌های آینده وابسته است.

طلا همچنان مقصد بخشی از سرمایه است

در بخش کالا، صندوق‌های طلا و سایر فلزات گرانبها ۱.۱۷ میلیارد دلار ورود سرمایه ثبت کردند و برای نهمین هفته از ۱۰ هفته گذشته خالص ورودی داشتند. این رفتار با حرکت اخیر قیمت طلا نیز هم‌جهت است؛ رونما امروز گزارش کرد که اونس به بالاترین سطح یک هفته رسیده است.

در مقابل، صندوق‌های انرژی ۱۴۸ میلیون دلار خروج سرمایه داشتند؛ در حالی که هفته قبل ۲۱۱ میلیون دلار ورود ثبت کرده بودند. این تفاوت مهم است: بالا بودن قیمت نفت الزاماً به معنای ورود سرمایه به همه دارایی‌های مرتبط با انرژی نیست، زیرا سرمایه‌گذاران هم‌زمان ریسک تقاضا، نوسان قیمت و اثر نرخ بهره بر ارزش‌گذاری شرکت‌ها را می‌سنجند.

آنچه هنوز روشن نیست

داده‌های یک هفته به‌تنهایی آغاز یک روند بلندمدت را اثبات نمی‌کند. مشخص نیست خروج سنگین از صندوق‌های سهام در هفته‌های بعد ادامه پیدا کند یا با آرام‌تر شدن نفت و بازده اوراق، بخشی از سرمایه به بازار برگردد. همچنین ورود ۶.۲۶ میلیارد دلاری به صندوق‌های آسیایی نشان می‌دهد کاهش ریسک‌پذیری در همه مناطق به یک اندازه رخ نداده است.

نشانه بعدی برای بازار، رفتار قیمت انرژی، مسیر بازده اوراق و انتظارات از نشست بعدی فدرال رزرو خواهد بود. اگر فشار تورمی ناشی از انرژی کاهش یابد، بخشی از نگرانی نرخ بهره می‌تواند فروکش کند؛ اما اگر نفت دوباره جهش کند و بازار احتمال افزایش بیشتر نرخ‌ها را بالا ببرد، فشار بر جریان سرمایه صندوق‌های سهام می‌تواند ادامه پیدا کند.