دوره تازه دیوان عالی آمریکا آغاز شد؛ اقلیم، مهاجرت و اسلحه روی میز

دوره قضایی ۲۰۲۶ دیوان عالی ایالات متحده روز دوشنبه ۵ اکتبر آغاز شد؛ نخستین استدلال شفاهی این دوره به پرونده اقلیمی Suncor Energy v. County Commissioners of Boulder County اختصاص دارد. در ادامه این دوره، پرونده‌هایی درباره مهاجرت، ممنوعیت برخی سلاح‌های نیمه‌خودکار و قواعد ثبت‌نام رأی‌دهندگان نیز در برابر قضات قرار می‌گیرد. اهمیت این فهرست در آن است که تصمیم‌های دادگاه می‌تواند مرز اختیار دولت فدرال، ایالت‌ها و دادگاه‌های محلی را در چند حوزه حساس سیاست عمومی بازتعریف کند؛ اما در روز آغاز دوره هنوز نتیجه‌ای درباره این پرونده‌های اصلی صادر نشده است.

چه چیزی امروز واقعاً شروع شد؟

تقویم رسمی دیوان عالی نشان می‌دهد نشست استدلال‌های شفاهی دوره اکتبر ۲۰۲۶ از ۵ اکتبر آغاز شده و پرونده Suncor Energy (U.S.A.) Inc. v. Commissioners of Boulder County نخستین پرونده فهرست همان روز است. دعوا از شکایت دولت‌های محلی کلرادو علیه شرکت‌های انرژی بر سر خسارت‌های منتسب به تغییرات اقلیمی می‌آید و پرسش حقوقی اصلی این است که آیا حقوق فدرال مانع پیگیری چنین ادعاهایی تحت قوانین ایالتی می‌شود یا نه.

این نکته مهم است: آغاز استدلال شفاهی به معنای صدور رأی نیست. صفحه رسمی آرای دوره ۲۰۲۶ هنگام این بررسی هنوز رأی نهایی‌ای برای این پرونده‌ها نشان نمی‌دهد. بنابراین هر روایت از «پیروزی» یکی از طرف‌ها در روز نخست، پیش از صدور حکم، جلوتر از شواهد است.

پرونده اقلیمی چرا فراتر از بولدر اهمیت دارد؟

آسوشیتدپرس و CBS گزارش کرده‌اند که نتیجه پرونده سانکور می‌تواند بر ده‌ها دعوای مشابه اثر بگذارد؛ پرونده‌هایی که شهرها و ایالت‌ها در آنها می‌کوشند شرکت‌های سوخت فسیلی را بابت هزینه‌های محلی ناشی از تغییرات اقلیمی پاسخگو کنند. شرکت‌های انرژی استدلال می‌کنند چنین اختلاف‌هایی ماهیت فدرال دارد و نباید از مسیر حقوق ایالتی پیش برود. دولت ترامپ نیز از موضع شرکت‌ها در این مناقشه حمایت کرده است.

آنچه هنوز روشن نیست، جهت رأی نهایی است. ترکیب محافظه‌کار دادگاه به‌تنهایی برای پیش‌بینی نتیجه کافی نیست؛ موضوع پرونده تا حد زیادی به پیش‌دستی حقوق فدرال، صلاحیت ایالت‌ها و ماهیت ادعاهای مطرح‌شده بستگی دارد.

مهاجرت؛ برخورد مستقیم‌تر با اختیارات دولت

مهاجرت یکی از محورهای مهم دوره تازه است. بخشی از پرونده‌ها به دامنه بازداشت مهاجران، حق دسترسی به جلسه وثیقه و اختیار دولت در اجرای سیاست‌های اخراج مربوط می‌شود. رونما پیش‌تر پرونده جداگانه‌ای درباره بازداشت اجباری مهاجران و مسئله وثیقه منتشر کرده است.

در این حوزه باید میان «پذیرش پرونده برای رسیدگی» و «تأیید سیاست دولت» تفاوت گذاشت. صرف ورود دیوان عالی به یک مناقشه، به معنای تأیید استدلال دولت یا مخالفان آن نیست.

اسلحه؛ آزمون بعدی متمم دوم

یکی دیگر از پرونده‌های مهم دوره، Viramontes v. Cook County است که با پرونده‌ای مرتبط ادغام شده و استدلال شفاهی آن برای ۲ دسامبر برنامه‌ریزی شده است. پرسش اصلی این است که آیا متمم دوم و چهاردهم قانون اساسی از حق مالکیت تفنگ‌های نیمه‌خودکار خانواده AR-15 و نمونه‌های مشابه حمایت می‌کنند یا خیر.

این پرونده می‌تواند بر قوانین ایالتی و محلی محدودکننده چنین سلاح‌هایی اثر بگذارد. با این حال، تا زمانی که رأی صادر نشده، نمی‌توان گفت دیوان عالی ممنوعیت‌های موجود را ابطال یا تثبیت خواهد کرد.

انتخابات؛ مدرک تابعیت در آریزونا

پرونده Republican National Committee v. Mi Familia Vota نیز برای این دوره در دستور کار قرار دارد. اختلاف بر سر این است که آریزونا تا چه حد می‌تواند برای ثبت‌نام رأی‌دهندگان با فرم ایالتی، مدرک تابعیت مطالبه کند و در چه شرایطی ثبت‌نام برخی افراد را نزدیک انتخابات فدرال لغو کند. این پرونده برای ۸ دسامبر برنامه‌ریزی شده است و می‌تواند رابطه میان قانون فدرال ثبت‌نام رأی‌دهندگان و اختیارات ایالت‌ها را روشن‌تر کند.

چرا این دوره سیاسی است، اما نباید آن را حزبی ساده‌سازی کرد؟

بخش بزرگی از پرونده‌های مهم با سیاست‌های دولت ترامپ، قوانین ایالتی یا مناقشات حزبی پیوند دارند، اما دیوان عالی درباره پرسش‌های حقوقی مشخص رأی می‌دهد. در هر پرونده باید میان نتیجه سیاسی محتمل و استدلال حقوقی مورد رسیدگی تفکیک کرد. نسبت‌دادن نتیجه از پیش تعیین‌شده به اکثریت محافظه‌کار دادگاه، بدون توجه به متن پرونده و پرسش حقوقی، تحلیل را به حدس سیاسی تقلیل می‌دهد.

گام بعدی قابل‌راستی‌آزمایی چیست؟

نخست باید متن و پرسش‌های استدلال شفاهی پرونده سانکور و سپس هر دستور یا رأی رسمی دادگاه را دنبال کرد. در ماه‌های بعد، تاریخ‌های ۲ دسامبر برای پرونده سلاح‌های نیمه‌خودکار و ۸ دسامبر برای پرونده قواعد تابعیت آریزونا نقاط مهم بعدی هستند. نتیجه نهایی بسیاری از پرونده‌های بزرگ این دوره احتمالاً تا نیمه نخست ۲۰۲۷ روشن خواهد شد.