دور تازه تنش ایران و آمریکا:ایران شرکت‌های بزرگ انرژی آمریکا را به حمله متقابل تهدید کرد

ایران به شرکت‌های نفت و گاز آمریکا هشدار داد؛ تنش تازه در هرمز قیمت نفت را بالا برد

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، هشدار داده است که در صورت حمله دوباره آمریکا به دارایی‌های ایران، منافع نفت و گاز آمریکا در منطقه نیز در معرض اقدام متقابل قرار خواهند گرفت. این هشدار هم‌زمان با برنامه تهران برای اعلام یک منطقه محدودشده تازه در خلیج فارس مطرح شده؛ تحولی که نگرانی درباره امنیت کشتیرانی و عرضه انرژی از مسیر تنگه هرمز را افزایش داده است.

اثر این تنش از سطح تهدید سیاسی فراتر رفته است. قیمت نفت برنت روز دوشنبه به بالاترین سطح خود از ۲۴ ژوئیه رسید و در پایان معاملات با ۱.۱ درصد افزایش به ۹۷.۳۱ دلار در هر بشکه رسید. داده‌های شرکت Kpler نیز نشان می‌دهد در ۱۰ روز گذشته به‌طور متوسط روزانه فقط ۱۰ کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ پایین‌ترین سطح از ماه مه.

هشدار ایران دقیقاً چه بود؟

قالیباف پس از دور تازه حملات میان ایران و آمریکا گفت: «به دارایی‌های ما حمله کنید، به شما حمله خواهد شد.» او همچنین زنجیره تولید نفت و گاز در منطقه را گسترده و در معرض آسیب توصیف کرد و گفت شرکت‌ها و تأسیسات نفت و گاز آمریکا در این آب‌ها نیز در همین وضعیت قرار دارند.

این اظهارات یک تهدید مشروط به حملات تازه آمریکاست و به معنای اعلام انجام حمله علیه تأسیسات انرژی آمریکا نیست. این تمایز در شرایطی اهمیت دارد که حملات متقابل روزهای اخیر اکنون علاوه بر اهداف نظامی، کشتی‌ها و جریان تجارت انرژی را نیز تحت فشار قرار داده است.

منطقه محدودشده تازه در اطراف هرمز

هم‌زمان محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، گفته است تهران در روزهای آینده یک منطقه محدودشده تازه در خلیج فارس اعلام خواهد کرد. طبق توضیح او، این محدوده از محل آغاز محاصره دریایی آمریکا علیه ایران شروع می‌شود و به بخش‌هایی از خلیج فارس امتداد خواهد یافت.

تهران هنوز جزئیات کامل مرزهای این منطقه و نحوه اجرای محدودیت‌ها را اعلام نکرده است. رضایی گفته کشتی‌هایی که وارد این محدوده شوند در فهرست تحریم‌های ایران قرار خواهند گرفت. او همچنین از مسیر کشتیرانی تازه‌ای در تنگه هرمز سخن گفته که ایران و عمان درباره آن در حال هماهنگی هستند.

بازار نفت به خطر اختلال در هرمز واکنش نشان داد

اهمیت هشدار تازه ایران بیش از خودِ ادبیات تهدیدآمیز، به وضعیت تنگه هرمز برمی‌گردد. پیش از آغاز درگیری، حدود یک‌پنجم جریان جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از این آبراه عبور می‌کرد. اکنون داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تردد تجاری همچنان به‌شدت پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است.

نفت برنت روز دوشنبه تا ۹۸.۰۶ دلار در هر بشکه بالا رفت و سپس در ۹۷.۳۱ دلار بسته شد. کاهش بیشتر عبور نفتکش‌ها یا عملی‌شدن محدودیت تازه ایران می‌تواند فشار بیشتری بر بازار انرژی و هزینه کشتیرانی و بیمه دریایی وارد کند؛ اما دامنه منطقه پیشنهادی و توان تهران برای اجرای آن هنوز روشن نیست.

بعد چه می‌شود؟

دو نشانه تعیین می‌کنند این تحول از مرحله تهدید به محدودیت عملی تازه تبدیل می‌شود یا نه: جزئیات رسمی منطقه محدودشده‌ای که تهران وعده داده در روزهای آینده اعلام کند و داده‌های واقعی تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز. واکنش آمریکا و عمان به مسیرهای پیشنهادی نیز برای روشن‌شدن وضعیت کشتیرانی اهمیت خواهد داشت.