رئیس‌جمهور رومانی لوکا نیکولسکو را برای تشکیل دولت معرفی کرد

نیکوشور دان، رئیس‌جمهور رومانی، شامگاه ۵ اکتبر لوکا نیکولسکو، دیپلمات و معاون وزارت خارجه این کشور، را مأمور تشکیل دولت کرد. این چهارمین نامزدی برای نخست‌وزیری از زمان سقوط دولت ایلیه بولوجان در ۵ مه است؛ بنابراین آنچه فعلاً قطعی است «معرفی نامزد نخست‌وزیری» است، نه تشکیل دولت یا آغاز کار یک کابینه تازه.

دان پس از دور تازه مشورت‌ها با احزاب پارلمانی در کاخ کوتروچنی گفت نیکولسکو را فردی می‌داند که بیشترین شانس را برای گردآوردن اکثریت دارد. او در عین حال انتخاب میان یک کابینه سیاسی یا تکنوکرات را به مذاکرات نامزد نخست‌وزیری با احزاب سپرد. نیکولسکو نیز نخستین مأموریت خود را ساختن اکثریتی اعلام کرده که بتواند به دولت رأی اعتماد بدهد.

چرا این نامزدی مهم است؟

بحران سیاسی رومانی از برکناری دولت بولوجان با رأی عدم اعتماد در ۵ مه وارد مرحله‌ای طولانی شده است. سه تلاش بعدی برای ساختن دولت پایدار به نتیجه نرسید و اکنون ریاست‌جمهوری با چهارمین نامزد می‌کوشد بن‌بست را بشکند. فشار زمانی فقط سیاسی نیست: دولت تازه باید اصلاح بودجه و سپس بودجه ۲۰۲۷ را پیش ببرد و دولت و ریاست‌جمهوری می‌گویند طولانی‌شدن عدم قطعیت می‌تواند بر نرخ ارز، هزینه اعتبار و تصمیم سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.

نیکولسکو از چهره‌های حزبی اصلی نیست. او روزنامه‌نگار سابق و دیپلماتی است که سفیر رومانی در فرانسه، موناکو و آندورا بوده و از ۲۰۲۲ به‌عنوان معاون وزارت خارجه و هماهنگ‌کننده ملی روند الحاق رومانی به سازمان همکاری و توسعه اقتصادی فعالیت کرده است. دان همین سابقه را یکی از دلایل انتخاب او معرفی کرد و گفت هماهنگی اصلاحات مرتبط با OECD به نیکولسکو تجربه کار میان نهادهای مختلف دولت و احزاب داده است.

مانع اصلی: حساب پارلمان

نامزدی نیکولسکو به‌خودی‌خود تضمین رأی اعتماد نیست. حزب راست‌گرای AUR بلافاصله اعلام کرد به دولت پیشنهادی او رأی نخواهد داد. اتحادیه دموکراتیک مجارهای رومانی گفته امکان حمایت وجود دارد، اما مذاکره با AUR و SOS را خط قرمز می‌داند. حزب ملی لیبرال تصمیم نهایی را به برنامه دولت و ترکیب کابینه موکول کرده و USR نیز گفته برنامه، تیم وزیران و اکثریتی را که پشت دولت قرار می‌گیرد بررسی خواهد کرد.

در سوی دیگر، سورین گریندئانو، رهبر حزب سوسیال‌دموکرات، نامزدی تازه را ناسازگار با «ریاضیات پارلمانی» توصیف کرده و گفته حزب او روز سه‌شنبه درباره موضع خود تصمیم می‌گیرد. این واکنش‌ها نشان می‌دهد گره اصلی نه معرفی یک نام، بلکه ساختن ائتلافی است که بتواند از رأی اعتماد عبور کند.

بر اساس مقررات تشکیل دولت، نامزد نخست‌وزیری برای مذاکره درباره تیم و برنامه دولت مهلت محدودی دارد و سپس باید در پارلمان رأی اعتماد بگیرد. منابع محلی حد نصاب لازم را ۲۳۳ رأی از مجموع نمایندگان و سناتورها اعلام کرده‌اند. تا زمانی که ترکیب کابینه و ائتلاف پشتیبان آن روشن نشود، نمی‌توان موفقیت نیکولسکو را قطعی دانست.

چه چیزی را باید بعدی دنبال کرد؟

سه نشانه تعیین‌کننده است: تصمیم رسمی PSD پس از نشست روز سه‌شنبه، موضع نهایی PNL و USR پس از دیدن برنامه و تیم وزیران، و فهرست احزابی که حاضرند رأی اعتماد بدهند. اگر نیکولسکو نتواند اکثریت بسازد، بحران دولت ادامه پیدا می‌کند و بحث انتخابات زودهنگام دوباره جدی‌تر خواهد شد؛ اما در این مرحله برگزاری انتخابات زودهنگام تصمیم قطعی یا زمان‌بندی‌شده نیست.

این پرونده در ادامه کشمکش گسترده‌تر بر سر توازن قدرت و قواعد حکمرانی در رومانی قرار می‌گیرد. رونما پیش‌تر در پوشش تحولات پارلمانی رومانی به بخشی از این کشمکش نهادی پرداخته بود.