بازگشت نابرابر دانشگاه‌ها؛ آموزش حضوری، اجرای متفاوت

سال تحصیلی دانشگاه‌ها با یک سیاست واحد اما اجرای چندگانه آغاز شده است. وزارت علوم بر آموزش حضوری تأکید دارد، ولی دانشگاه‌ها بر اساس خوابگاه، زیرساخت و برنامه داخلی از الگوهای متفاوت استفاده می‌کنند: برخی از روز نخست حضوری‌اند، برخی یک هفته و بعضی دو هفته را مجازی شروع می‌کنند.

بنابراین خبر اصلی صرفاً «بازگشایی دانشگاه‌ها» نیست؛ فاصله میان سیاست سراسری و آمادگی واقعی دانشگاه‌هاست. همین فاصله تعیین می‌کند تجربه دانشجو در هفته‌های نخست در تهران، زنجان، کاشان، بابل یا مشهد یکسان نباشد.

اصل سیاست چیست؟

معاونت آموزشی وزارت علوم اصل را بر برگزاری حضوری کلاس‌ها گذاشته است. دانشگاه‌هایی که پس از چهارم مهر همچنان به آموزش الکترونیکی نیاز دارند باید درخواست خود را از مسیر تعیین‌شده پیگیری کنند. یعنی آموزش مجازی به‌عنوان قاعده عمومی تعریف نشده، بلکه استثنایی وابسته به شرایط هر دانشگاه است.

اما اجرا یکدست نیست

دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی هفته نخست را برخط برگزار می‌کند و سپس به آموزش حضوری بازمی‌گردد. دانشگاه تهران شروع کلاس دانشجویان فعلی را چهارم مهر اعلام کرده است. دانشگاه زنجان و کاشان نیز هفته نخست را مجازی آغاز می‌کنند و دانشگاه نوشیروانی بابل دو هفته نخست را برخط برنامه‌ریزی کرده است.

گره فقط کلاس نیست

حضوری شدن آموزش به خوابگاه، تغذیه، حمل‌ونقل و آمادگی ساختمان‌ها وابسته است. در دانشگاه شهید بهشتی حدود ۱۶۰۰ ظرفیت خوابگاهی که در جریان جنگ آسیب دیده بود بازسازی شده است. این نمونه نشان می‌دهد تصمیم آموزشی بدون زیرساخت رفاهی قابل اجرا نیست.

سه چیز که باید سنجید

1. بازگشت طبق تقویم: آیا دانشگاه‌های مجازی در تاریخ اعلام‌شده حضوری می‌شوند؟
2. ظرفیت خوابگاه: آیا اسکان دانشجویان با بازگشت کامل کلاس‌ها هم‌زمان آماده است؟
3. استثناهای تازه: آیا وزارت علوم پس از چهارم مهر مجوزهای جدید آموزش الکترونیکی صادر می‌کند؟