صادرات نفت خلیج فارس بالا آمد، اما برنت باز هم به ۱۱۷ دلار رسید

جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵ (۳۰ اکتبر ۲۰۲۶)، قیمت نفت برنت برای معاملات تحویل دسامبر بیش از ۲ درصد بالا رفت و لحظه‌ای از ۱۱۷ دلار برای هر بشکه گذشت. این در حالی است که صادرات نفت خلیج فارس به سطحی بالاتر از میانگین پیش از جنگ برگشته است. برنت اکنون در بالاترین سطح از ماه آوریل معامله می‌شود و بیش از ۶۰ درصد از سطح پیش از جنگ گران‌تر است.

چرا بازگشت جریان نفت قیمت را پایین نیاورد؟

بازار نفت امروز با دو واقعیت هم‌زمان روبه‌روست: بشکه‌ها دوباره جابه‌جا می‌شوند، اما رسیدن هر بشکه به مقصد بسیار گران‌تر و پرخطرتر از پیش از جنگ شده است. ایزابل فیگرولا-فرتی، کارشناس بازار نفت در دانشگاه پونتیفیکال کومیاس مادرید، می‌گوید بشکه‌ها در حال جابه‌جایی‌اند، «اما نه روان و نه قابل‌اتکا»، و این را نباید نشانه‌ی عادی‌شدن اوضاع دانست.

تنگه‌ی هرمز در زمان صلح مسیر حدود یک‌پنجم نفت و گاز مایع جهان بود. به گفته‌ی کپلر، در مرداد بیش از ۷۰ درصد نفتی که از تنگه گذشت با انتقال از کشتی به کشتی جابه‌جا شد. در همین حال سهم صادراتی که مسیر تنگه را دور می‌زند از ۱۷ درصد پیش از جنگ به ۴۰ درصد در شهریور رسیده است؛ این دورزدن از راه خط لوله‌ی شرق‌غرب عربستان به ینبع و خط لوله‌ی حبشان-فجیره‌ی امارات انجام می‌شود.

هزینه‌ی حمل و خطر دریایی

به نوشته‌ی الجزیره به نقل از داده‌های گروه بورس لندن، هزینه‌ی حمل در هفته‌های اخیر تا ۴۰ دلار برای هر بشکه رسیده که حدود ۱۰ برابر نرخ معمول است. آوردن نفت به بازار هم ناامن‌تر شده: مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) تا جمعه ۳۲ حادثه علیه کشتی‌های تجاری در مهر ثبت کرده و مهر را مرگبارترین ماه حمله به کشتی‌ها از آغاز جنگ خوانده است.

همان روز عمان اعلام کرد ۲۵ خدمه‌ی یک نفتکش پرچم پاناما را از روی کشتی در حال سوختن در تنگه تخلیه کرده است. سپاه پاسداران هم گفت سه نفتکش را که با «مسیرهای غیرمجاز» از تنگه می‌گذشتند متوقف کرده و یکی از آن‌ها، ابرنفتکشی با بیش از ۲ میلیون بشکه، منفجر شده و آتش گرفته است. هنوز روشن نیست این کشتی همان نفتکش تخلیه‌شده‌ی عمان است یا نه. فرمانده سنتکام، براد کوپر، گفته مسیرهای اصلی عبور تنگه از مین پاک شده است.

بازار آتی چه می‌گوید؟

آدی ایمسیروویچ، مدرس سیستم‌های انرژی در دانشگاه آکسفورد و معامله‌گر قدیمی نفت، می‌گوید بازار همان کاری را می‌کند که باید: نشان می‌دهد نفت فوری فراوان است، اما پایانی برای جنگ دیده نمی‌شود و «تشدید بسیار محتمل است»؛ قیمت‌های آتی همین انتظار را منعکس می‌کنند. پاول مولچانف از شرکت ریموند جیمز می‌گوید بدون راه‌حل دیپلماتیک پایدار، عرضه به‌صورت واقع‌بینانه می‌تواند به بیش از ۸۵ درصد سطح پیش از جنگ برسد و گام‌های بعدی لجستیکی است: مین‌زدایی هرمز، بازگرداندن خدمه‌ی کشتی‌ها و از سرگیری تولید در میدان‌های بسته‌شده.

به‌گفته‌ی فیگرولا-فرتی، بازگشت قیمت به حدود ۷۰ دلار به کاهش پایدار تنش، ترافیک عادی در هرمز، ذخایر بازسازی‌شده و نرمال‌شدن هزینه‌ی حمل نیاز دارد و «به این زودی‌ها» رخ نمی‌دهد. این برآوردها نظر کارشناسان است و پیش‌بینی قطعی قیمت نیست.