فروش متری مسکن هنوز مجوز ندارد؛ اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی تدوین ضوابط را شروع کرد

رضا الفت‌نسب، رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، روز ۹ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد تدوین ضوابط فعالیت پلتفرم‌های فروش متری مسکن از هفته‌ی گذشته آغاز شده است. این موضوع بیش از یک سال در سندباکس وزارت اقتصاد و مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی مانده و هنوز به نتیجه نرسیده؛ این پلتفرم‌ها فعلاً مجوز تخصصی اتحادیه ندارند. او درباره‌ی پلتفرم‌های طلای آنلاین هم گفت تاکنون حدود چهار پلتفرم به سامانه‌ی ناظر بانک مرکزی وصل شده‌اند.

چه گفته شد و چه چیزی هنوز تغییر نکرده است؟

الفت‌نسب در حاشیه‌ی همایش «تنظیم‌گری در عصر پلتفرم‌ها» توضیح داد در دو تا سه سال اخیر کسب‌وکارهایی در حوزه‌ی فروش متری مسکن پدید آمده‌اند و بعضی از آن‌ها از فناوری‌هایی مانند توکن‌سازی استفاده می‌کنند. به گفته‌ی او اتحادیه طبق قانون نظام صنفی می‌تواند رسته‌ی شغلی تازه را شناسایی و ضوابطش را تدوین کند. پیش‌نویس ابتدا در هیئت‌مدیره‌ی اتحادیه بررسی می‌شود، بعد به اتاق اصناف ایران و هیئت عالی نظارت می‌رود و فقط پس از طی این مراحل، اتحادیه می‌تواند به پلتفرم‌های فعال مجوز بدهد. تا امروز هیچ مجوز تخصصی صادر نشده است.

مجوز نداشتن یعنی غیرقانونی بودن؟

رئیس اتحادیه گفت نداشتن مجوز تخصصی اتحادیه لزوماً به معنای غیرقانونی‌بودن فعالیت نیست؛ چون بخشی از این کسب‌وکارها نماد اعتماد الکترونیکی و درگاه پرداخت دارند. همزمان تأکید کرد سازوکار نظارتی روشنی وجود ندارد، بعضی مجموعه‌ها حتی به‌صورت آفلاین و غیررسمی ملک «متری» می‌فروشند و خریداران باید مراقب کلاهبرداری باشند. او همچنین گفت موضع وزارت راه و شهرسازی روشن نیست و این وزارتخانه در نشست‌های مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی پررنگ حضور نداشته است. این‌ها اظهارات یک مقام صنفی است و تفسیر قضایی یا مصوبه‌ی دولت نیست.

گزارش‌های سال ۱۴۰۴ نشان می‌داد فروش این پلتفرم‌ها در سامانه‌های ثبتی مانند کاتب و خودنویس ثبت نمی‌شود و بعضی از آن‌ها قرارداد خود را «سرمایه‌گذاری» می‌نامند، نه انتقال مالکیت. بنابراین مالک‌شدن خریدار با مجوز کسب‌وکار پلتفرم تضمین نمی‌شود و به متن قرارداد بستگی دارد.

طلای آنلاین: سامانه‌ی ناظر تا کجا پیش رفته است؟

همین گفتار درباره‌ی پلتفرم‌های طلا نیز مطرح شد. الفت‌نسب گفت تا زمانی که سامانه‌ی ناظر بانک مرکزی کامل عملیاتی نشود، نمی‌توان با اطمینان درباره‌ی وجود یا نبود خالی‌فروشی نظر داد. به گفته‌ی او پلتفرم‌ها باید طلای عرضه‌شده را در خزانه‌های مورد تأیید بانک مرکزی نگه دارند و سقف فروش‌شان به موجودی همین خزانه‌ها گره خورده است. بانک مرکزی در اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز اعلام کرده بود نسخه‌ی اولیه‌ی سامانه ساخته شده و معامله‌ی معتبر باید «کد یکتا» داشته باشد؛ نگرفتن این کد به‌معنای نامعتبر بودن معامله است.

ارقام جدول از اظهارات مسئولان گرفته شده و آمار رسمی یکپارچه نیست؛ دوره‌ی هر رقم متفاوت است و نباید با هم جمع یا مقایسه‌ی دقیق شوند.

آنچه هنوز تأیید نشده است

متن کامل اظهارات الفت‌نسب روی پایگاه رسمی اتحادیه بررسی نشد و موارد بالا از گزارش خبرگزاری‌ها نقل شده است. شمار کل پلتفرم‌های فعال فروش متری مسکن و پلتفرم‌های طلا، فهرست رسمی پلتفرم‌های متصل به سامانه‌ی ناظر و اینکه مهلت پایان شهریور تمدید شده یا نه، در منابع در دسترس نیامده است. در اظهارات منتشرشده از نقش سازمان بورس یا سازمان ثبت اسناد در این بازار سخنی نبود، پس مرجع نهایی صدور مجوز و نظارت هنوز روشن نیست. زمان نهایی‌شدن ضوابط هم اعلام نشده است.

برای زمینه‌ی بازار طلا نگاه کنید به: طلا یک‌روزه ۳٫۵ درصد ریخت و به کمترین قیمت یک‌ساله رسید