قالیباف: مصرف گاز دست‌کم ۱۰ درصد کم شود و پولش به حساب مردم برود

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶) از مردم و نهادها خواست مصرف گاز کشور را در آستانه‌ی زمستان دست‌کم ۱۰ درصد کاهش دهند. او گفت عبور از زمستان پیش‌رو «نیازمند یک بسیج ملی» است و درآمد حاصل از صرفه‌جویی باید به حساب بانکی شهروندان واریز شود. گزارش‌های منتشرشده درباره‌ی سازوکار این پرداخت، پرداخت‌کننده و آستانه‌ی آن توضیحی نمی‌دهند.

قالیباف دقیقاً چه گفت؟

بر پایه‌ی گزارش الشرق‌الاوسط، قالیباف در ویدئویی که رسانه‌های ایران منتشر کردند گفت برای عبور از زمستان نزدیک «تلاش سراسری ضروری است» و باید مصرف گاز دست‌کم ۱۰ درصد کم شود. او افزود هر کس صرفه‌جویی کند، صرف‌نظر از میزان آن، «بلافاصله» معادل مبلغ صرفه‌جویی را در حساب بانکی خود دریافت خواهد کرد.

یورونیوز فارسی همین سخنان را در گزارش مربوط به نطق پیش از دستور او در مجلس آورده و می‌نویسد قالیباف از رسانه‌ها و نهادهای محلی خواسته است در کاهش مصرف همراهی کنند. به نوشته‌ی این رسانه، او با اشاره به برنامه‌ی هفتم توسعه گفت درآمد صرفه‌جویی گاز باید به حساب شهروندان واریز شود تا خانوارها از کاهش مصرف نفع اقتصادی ببرند. دو گزارش در قالب انتشار سخنان تفاوت دارند، اما در محتوای اصلی هم‌خوانند.

پس‌زمینه: کسری گاز و آسیب‌های جنگ

ایران با وجود جایگاه تولیدکننده‌ی بزرگ گاز، سال‌هاست در زمستان با ناترازی روبه‌رو است و جنگ با آمریکا و اسرائیل که از فوریه‌ی ۲۰۲۶ آغاز شد، وضع را دشوارتر کرده است. به گفته‌ی تهران، در شدیدترین مرحله‌ی درگیری که نزدیک ۴۰ روز طول کشید، زیرساخت‌های ایران از جمله پالایشگاه‌های گاز هدف حمله‌ی دو کشور قرار گرفت. آتش‌بسی که در آوریل برقرار شد، بمباران شدید را متوقف کرد، اما رقابت بر سر تنگه‌ی هرمز و محاصره‌ی دریایی آمریکا ادامه دارد.

در همین چارچوب، عارف اوایل اکتبر ۲۰۲۶ گفته بود دولت در فصل سرما کسری روزانه‌ی ۱۰۰ تا ۲۵۰ میلیون مترمکعب گاز را پیش‌بینی می‌کند و امیدوار است تا آغاز زمستان حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از عرضه‌ی از دست‌رفته را بازگرداند. زمستان در بخش‌هایی از ایران، به‌ویژه شمال کشور، اغلب با دمای زیر صفر همراه است.

آنچه هنوز روشن نیست

در گزارش‌های موجود مشخص نشده است پول صرفه‌جویی را چه نهادی می‌پردازد، مبنای محاسبه‌ی «صرفه‌جویی» چیست، آیا آستانه یا سقفی برای هر خانوار وجود دارد و این طرح از چه زمانی اجرا می‌شود. در منابع بررسی‌شده، به واکنش دولت یا نهادهای اجرایی به این پیشنهاد اشاره‌ای نشده است. قالیباف در همان نطق همچنین از افزایش ۵۰ درصدی مبلغ کالابرگ برای بخشی از شهروندان استقبال و بر ادامه‌ی اقدام برای کنترل قیمت‌ها تأکید کرد.