مرتضی حاجی می‌گوید ممنوعیت‌های محمد خاتمی باید برداشته شود

مرتضی حاجی، وزیر پیشین آموزش‌وپرورش و تعاون در دولت محمد خاتمی، در گفت‌وگو با تابناک که شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) منتشر شد، گفت ممنوعیت‌های سیدمحمد خاتمی باید زودتر برداشته شود تا کشور بتواند از ظرفیت او در سطح جهانی استفاده کند. او همچنین عذرخواهی مسعود پزشکیان از همسایگان در جریان جنگ را «عجولانه» خواند.

حاجی دقیقاً چه گفت؟

حاجی در بخش اول این مصاحبه گفت زندگی برای اکثریت مردم سخت شده و «مهم‌ترین مشکل» را معیشت می‌داند. به گفته‌ی او، بخشی از فشار به تجاوز و محاصره برمی‌گردد و دو کشور «به‌ظاهر دوست» هم عملاً نتوانسته‌اند کمک مؤثری برای خروج کشور از این وضع بکنند؛ او نامی از آن دو کشور نبرد. او افزود در محافل نزدیکش هم به او و هم‌نسلانش می‌گویند «شما ما را به این روز انداختید و هنوز هم دست برنداشته‌اید» و این فاصله‌ی نسلی به‌گونه‌ای است که برخی آمادگی شنیدن توضیح و استدلال را هم ندارند.

حاجی درباره‌ی جنگ گفت دولت می‌کوشد آن را با حفظ عزت کشور پایان دهد، اما عده‌ای «گوش‌هایشان را بسته‌اند و شعار جنگ می‌دهند»؛ به باور او جنگ هر چقدر ادامه یابد، در نهایت به مذاکره و توافق می‌رسد. او همچنین ارزیابی کرد که جنگ باعث شد بسیاری از حاضران در رویدادهای دی‌ماه باور کنند «فریب خورده‌اند» و طراحی آن رویدادها را کار دشمنان دانست. این ارزیابی نظر خود اوست و در این خبر مستقل راستی‌آزمایی نشده است.

درباره‌ی خاتمی و محدودیت‌هایش

حاجی گفت «ایران‌دوست‌تر و معتقدتر به جمهوری اسلامی از آقای خاتمی خیلی کم پیدا می‌شود» و باید از ظرفیت چنین چهره‌هایی برای بیان حقانیت ایران در اجلاس‌های مردمی یا دولتی استفاده کرد. او پرسید چرا کسی نباید با رسانه‌ی خارجی گفت‌وگو کند و گفت باید صحبت شود، «اما صحبت علیه کشور نشود»؛ به تعبیر او، ایران در این زمینه «خودتحریمی» هم دارد. به گفته‌ی حاجی، پیام‌های خاتمی پس از رویدادهای اخیر جنگ «کاملاً واقعی» و باور خود اوست و برچسب «گورباچف نظام» را کسانی می‌زنند که «در آرزوی تغییر نظام» هستند.

در ماه‌های اخیر خاتمی و حسن روحانی، رئیس‌جمهور پیشین، خواهان پایان «آبرومندانه»ی جنگ شده‌اند. به گزارش گلف‌نیوز، سردبیر کیهان در واکنش خواست قوه‌ی قضائیه و نهادهای امنیتی با هر دو رسیدگی کنند. درباره‌ی خود ممنوعیت‌ها، سخنگوی وزارت ارشاد در بهمن ۱۳۹۳ گفته بود تصمیم دادستانی تهران برای جلوگیری از انتشار تصویر و نام خاتمی را شنیده است. دامنه و وضعیت فعلی محدودیت‌ها در منابع بررسی‌شده توضیح داده نشده و حاجی هم جزئیاتی نداد.

عذرخواهی پزشکیان و پرسش «تا کجا؟»

پزشکیان ۱۶ اسفند ۱۴۰۴ (۷ مارس ۲۰۲۶) در پیامی ویدیویی گفت از کشورهای همسایه‌ی آسیب‌دیده «از طرف خودم عذرخواهی» می‌کند. به گزارش یورونیوز فارسی، حمید رسایی، نماینده‌ی مجلس، موضع او را «غیرکارشناسی، ضعیف و غیرقابل‌قبول» خواند، علی لاریجانی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، بر حق پاسخ به حملات از پایگاه‌های منطقه تأکید کرد و غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه‌ی قضائیه، گفت حمله به اهداف در اختیار دشمن ادامه می‌یابد. پزشکیان ساعاتی بعد همان موضع را بدون عذرخواهی تکرار کرد. حاجی اکنون می‌گوید «اگر کار تمام شده بود جا داشت، ولی وسط معرکه بود».

او درباره‌ی پرونده‌ی هسته‌ای گفت همه انرژی هسته‌ای را حق ملت می‌دانند، اما باید روشن شود برای هر هدف چه هزینه‌ای داده شده و چه چیزی به دست آمده. به گفته‌ی حاجی، دولت خاتمی تا جایی آماده‌ی پیشروی بود که به رفاه و رشد کشور «صدمه‌ی جدی» نزند، ولی تصمیم‌گیر اصلی دولت نیست و مرکز تصمیم‌گیری نسبت به آن دوره تغییر نکرده است. موضع رسمی کنونی درباره‌ی دکترین هسته‌ای را پیش‌تر در رونما نوشته‌ایم.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

روشن نیست کدام نهاد محدودیت‌های فعلی خاتمی را اعمال می‌کند و آیا تصمیمی برای بازنگری در آن‌ها وجود دارد. واکنش رسمی دولت، قوه‌ی قضائیه یا منتقدان جریان اصولگرا به اظهارات حاجی در منابع بررسی‌شده منتشر نشده است؛ با انتشار واکنش مستند، این خبر به‌روز می‌شود.