هیئت‌رئیسه مجلس: درخواست استیضاح عراقچی هنوز به دستورکار نرسیده است

دو عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی روز سه‌شنبه ۱۴ مهر تأیید کردند که درخواست استیضاح سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در سامانه داخلی مجلس ثبت شده است؛ اما هر دو تأکید کردند این ثبت هنوز به معنای ارجاع رسمی به هیئت‌رئیسه یا قرار گرفتن استیضاح در دستورکار صحن علنی نیست.

محمد رشیدی به تسنیم گفت درخواست در سامانه ثبت شده اما تا زمان گفت‌وگوی او با این خبرگزاری به هیئت‌رئیسه ارجاع نشده بود. علیرضا سلیمی نیز در گفت‌وگو با مهر گفت ثبت درخواست را نباید با ورود آن به دستورکار مجلس یکی دانست.

آنچه روشن است و آنچه هنوز تعیین نشده

واقعیت: یک درخواست با موضوع استیضاح وزیر امور خارجه در سامانه مجلس ثبت شده و دو عضو هیئت‌رئیسه گفته‌اند هنوز ارجاع رسمی نشده است. نامعلوم: فهرست نهایی امضاکنندگان، محورهای رسمی استیضاح و زمان بررسی منتشر نشده است. روایت‌ها درباره تعداد حامیان نیز یکسان نیست؛ رشیدی از ثبت ظاهری درخواست توسط یک نماینده سخن گفته، در حالی که سلیمی از «برخی نمایندگان» نام برده است.

ادعا: منتقدان عراقچی پیش‌تر درباره شیوه پیشبرد تماس‌های دیپلماتیک و حدود اختیار وزارت خارجه ادعاهایی مطرح کرده‌اند. این ادعاها تا زمانی که متن رسمی استیضاح، پاسخ وزارت خارجه و مستندات قابل بررسی منتشر نشود، نباید علت قطعی یا مبنای حقوقی استیضاح تلقی شود.

چرا این مرحله سیاسی مهم است؟

ثبت یک درخواست، حتی پیش از آغاز روند رسمی، نشان می‌دهد بخشی از مجلس می‌کوشد سیاست خارجی دولت را به موضوع پاسخ‌گویی پارلمانی تبدیل کند. اگر درخواست ارجاع و نصاب‌های آیین‌نامه‌ای طی شود، فشار سیاسی بر وزارت خارجه در زمانی افزایش می‌یابد که پرونده تحریم‌ها، مذاکرات و مناسبات منطقه‌ای مستقیماً بر اقتصاد و امنیت ملی اثر می‌گذارند.

در سوی دیگر، دولت و وزارت خارجه هنوز در گزارش‌های منتشرشده پاسخی تفصیلی به محورهای احتمالی استیضاح نداده‌اند؛ زیرا متن رسمی و دستورکار قطعی نیز منتشر نشده است. بنابراین نتیجه‌گیری درباره سرنوشت وزیر یا تغییر خط دیپلماسی در این مرحله زودهنگام است.

چه کسانی متأثر می‌شوند و گام بعدی چیست؟

ورود رسمی استیضاح می‌تواند بر انسجام کابینه، پیام ایران به طرف‌های خارجی و انتظار فعالان اقتصادی از مسیر تحریم و مذاکره اثر بگذارد. با این حال، اثر عملی زمانی قابل سنجش است که هیئت‌رئیسه ارجاع را اعلام کند، متن و امضاها منتشر شود و وزارت خارجه پاسخ بدهد.

شاخص بعدی قابل پیگیری، اعلام رسمی هیئت‌رئیسه درباره ارجاع درخواست و انتشار محورهای آن است. تا آن زمان، تعبیرهایی مانند «استیضاح در دستورکار» یا «آغاز بررسی رسمی» دقیق نیست. رونما پیش‌تر در گزارش موضع عراقچی درباره آمادگی ایران برای دیپلماسی زمینه سیاست خارجی این مناقشه را بررسی کرده است.