پزشکیان وارد نیویورک شد؛ سخنرانی در سازمان ملل امروز

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، برای شرکت در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل وارد نیویورک شد. ورود او مرحله تازه‌ای از حضور هیئت ایران در هفته سطح‌بالای سازمان ملل را آغاز می‌کند؛ جایی که قرار است پزشکیان امروز چهارشنبه ۲۳ سپتامبر در مناظره عمومی سخنرانی کند و هم‌زمان مجموعه‌ای از دیدارهای دوجانبه و نشست‌های سیاسی را پیش ببرد.

طبق گزارش‌های رسمی ایران، پزشکیان در فرودگاه جان اف کندی مورد استقبال غلامحسین درزی، سفیر و کاردار ایران در سازمان ملل، و شماری از دیپلمات‌های ایرانی قرار گرفت. هیئت وزارت خارجه به ریاست عباس عراقچی پیش از او وارد نیویورک شده و رایزنی‌های دیپلماتیک خود را از روز سه‌شنبه آغاز کرده بود.

برنامه پزشکیان در نیویورک چیست؟

مهم‌ترین برنامه علنی رئیس‌جمهور ایران، سخنرانی در مناظره عمومی مجمع عمومی است. فهرست سخنرانان روز چهارشنبه سازمان ملل، ایران را در نشست صبح قرار داده است. ترتیب سخنرانی‌ها ممکن است در جریان نشست تغییر کند، بنابراین زمان دقیق حضور پزشکیان پشت تریبون باید با برنامه روزانه سازمان ملل تطبیق داده شود.

علاوه بر سخنرانی، مقام‌های ایرانی از دیدار پزشکیان با شماری از سران کشورهای حاضر در نیویورک خبر داده‌اند. همچنین برای او نشست‌هایی با ایرانیان مقیم آمریکا و چهره‌های دانشگاهی و اندیشکده‌ای پیش‌بینی شده است. فهرست کامل دیدارها هنوز به‌صورت رسمی منتشر نشده و رونما تنها دیدارهایی را قطعی تلقی می‌کند که برگزاری آنها از سوی یکی از طرف‌ها تأیید شود.

ورود پزشکیان هم‌زمان با تحرک ایران و آمریکا

زمان ورود پزشکیان از نظر سیاسی اهمیت بیشتری پیدا کرده است، زیرا تنها چند ساعت پیش از آن، تماس‌های تازه میان ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی به خبر اصلی دیپلماسی نیویورک تبدیل شد. دونالد ترامپ گفته است نمایندگان آمریکا و ایران حدود سه ساعت گفت‌وگو کرده‌اند و دور دیگری نیز در آینده نزدیک برگزار خواهد شد.

در طرف آمریکایی، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در روند تماس‌ها نقش داشته‌اند. گزارش‌های منتشرشده درباره قالب این گفت‌وگو نشان می‌دهد میانجی‌ها نیز در انتقال پیام میان دو طرف نقش داشته‌اند. در نتیجه، هنوز نباید این تحول را معادل مذاکره مستقیم در بالاترین سطح یا توافق سیاسی دانست.

تا زمان انتشار این خبر، هیچ دیدار مستقیم میان پزشکیان و ترامپ اعلام نشده است. بنابراین حضور هم‌زمان دو رئیس‌جمهور در نیویورک به‌تنهایی نشانه برگزاری چنین دیداری نیست و هرگونه تغییر در این وضعیت نیازمند تأیید رسمی است.

عراقچی پیش از رئیس‌جمهور چه کرده است؟

عباس عراقچی پیش از ورود پزشکیان رایزنی‌های خود را با مقام‌ها و وزیران خارجه کشورهای مختلف آغاز کرده است. این دیدارها بخشی از تلاش تهران برای استفاده از تمرکز کم‌سابقه مقام‌های بین‌المللی در نیویورک است؛ به‌ویژه در شرایطی که پرونده جنگ، تنگه هرمز، تحریم‌ها و امکان بازگشت به مسیر دیپلماتیک هم‌زمان روی میز قرار دارند.

به این ترتیب، ورود پزشکیان به معنای آغاز دیپلماسی ایران در نیویورک نیست، بلکه سطح سیاسی آن را بالاتر می‌برد. از این نقطه به بعد، هر موضع رئیس‌جمهور ایران درباره شرایط مذاکره، جنگ و آینده روابط با آمریکا می‌تواند مستقیماً بر فضای گفت‌وگوهای در جریان اثر بگذارد.

چه چیزی هنوز روشن نیست؟

مهم‌ترین ابهام، برنامه دقیق دیدارهای پزشکیان است. هنوز مشخص نیست او با کدام رهبران به‌صورت دوجانبه دیدار خواهد کرد و آیا تحولات سریع در کانال ایران و آمریکا باعث تغییر در برنامه هیئت ایرانی می‌شود یا نه.

همچنین متن نهایی سخنرانی پزشکیان منتشر نشده است. اظهارات او پیش از سفر نشان می‌دهد دفاع از مواضع ایران، جنگ، وضعیت منطقه و فشارهای آمریکا از محورهای اصلی خواهد بود، اما وزن هر موضوع و هر پیشنهاد تازه تنها پس از سخنرانی قابل ارزیابی است.

بعد چه؟

نقطه بعدی قابل رصد، نخستین برنامه‌های رسمی پزشکیان در نیویورک و سپس سخنرانی او در مجمع عمومی است. هم‌زمان باید واکنش تهران به گفت‌وگوهای سه‌ساعته ایران و آمریکا و هرگونه اعلام درباره دور بعدی تماس‌ها دنبال شود. اگر دیدار تازه‌ای در سطح رؤسای دولت یا وزیران خارجه اعلام شود، آن تحول می‌تواند مسیر سیاسی هفته سازمان ملل را تغییر دهد.