۱۹ کرسی عربی کلید دولت بعدی اسرائیل است؛ اما کلید جنگ با ایران هم هست؟

جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵ (۳۰ اکتبر ۲۰۲۶) نتایج نهایی انتخابات اسرائیل اعلام شد و بن‌بست را رسمی کرد: ائتلاف راست‌گرایان و ارتدوکس‌های حامی بنیامین نتانیاهو ۵۳ کرسی گرفت، فهرست‌های هم‌پیمان گادی آیزنکوت ۴۸ کرسی، و احزاب عمدتاً عربی رکورد ۱۹ کرسی. حد نصاب تشکیل دولت در کنست ۱۲۰ کرسی‌ای، ۶۱ است. پرسش این مطلب یک چیز است: اگر دولت بعدی به رأی عرب‌ها وابسته شود، سیاست آن درباره‌ی ایران تغییر می‌کند؟

ارقام نهایی چه می‌گویند؟

محاسبه‌ی رونما: ۵۳ و ۴۸ و ۱۹ روی هم ۱۲۰ می‌شود و با کل کنست می‌خواند. ۴۸ به‌علاوه‌ی ۱۹ می‌شود ۶۷، یعنی اکثریتی مطمئن؛ اما آیزنکوت و هم‌پیمانانش بارها گفته‌اند به عرب‌ها تکیه نمی‌کنند. او دلیلش را موضع برخی احزاب عربی درباره‌ی حماس و جنگ غزه دانسته است. این احزاب لزوماً وارد کابینه نمی‌شوند؛ حمایت از بیرون هم ممکن است، اما با وعده‌های انتخاباتی ناسازگار است.

بیشتر بخوانید: رقبای نتانیاهو درباره ایران تندترند؟ پیش از رأی ۲۷ اکتبر

آیزنکوت و نتانیاهو درباره‌ی ایران چقدر فاصله دارند؟

نیمه‌ی مهر آیزنکوت گفت اسرائیل باید «هر کاری بکند، از جمله حمله به ایران، تا توان هسته‌ای آن را نابود کند». تحلیلگری که این مواضع را مرور کرده نوشته اختلاف دو رهبر بیشتر بر سر فساد و خدمت‌سربازی ارتدوکس‌هاست و در سیاست خارجی «توافق تقریباً کامل» دارند. نتانیاهو در شب انتخابات گفت اسرائیل باید مأموریتش علیه ایران را تمام کند. آیزنکوت همان شب هشدار داد «امنیت اسرائیل را برای نیازهای سیاسی‌ات به کار نگیر». پس اختلاف او نه بر سر هدف، که بر سر انگیزه‌ی تصمیم است.

یک روزنامه‌ی اسرائیلی هم نوشته ایران از زمان آتش‌بس ماه مه ظرفیت نظامی‌اش را بازسازی می‌کند و چند گزینه‌ی حمله روی میز است. این ادعا برداشت همان روزنامه است و مستقل تأیید نشده، اما نشان می‌دهد چرا نیمی از بحث دولت‌سازی به ایران گره خورده است.

اهرم احزاب عربی کجاست؟

یک تحلیل پیش از رأی استدلال کرده که تصمیم جنگ و عملیات بزرگ نظامی در اسرائیل با کابینه‌ی امنیتی است و کنست فقط مطلع می‌شود؛ بنابراین حزبی که از بیرون دولت را حمایت می‌کند، در اتاق تصمیم صندلی ندارد و تنها ابزارش تهدید به رأی عدم‌اعتماد یا رأی منفی به بودجه است. نویسنده یادآوری کرده فهرست خواسته‌های احمد طیبی از فهرست مشترک شامل جرم و جنایت در شهرهای عربی، تخریب خانه‌ها در نقب، مجوز ساخت‌وساز و ریاست کنست است، نه ایران، و راعام در ۲۰۲۲ بر سر درگیری‌های مسجدالاقصی عضویتش در ائتلاف را فقط «منجمد» کرد.

این تحلیل پیش از رأی و با برآورد ۱۴ تا ۱۶ کرسی برای احزاب عربی نوشته شد، نه ۱۹ کرسی نهایی؛ و ادعای حقوقی‌اش درباره‌ی اختیار کابینه‌ی امنیتی از متن قانون اساسی اسرائیل راستی‌آزمایی نشده است. موضع صریح احزاب عربی درباره‌ی حمله به ایران هم در هیچ‌یک از منابع خوانده‌شده نیامده است.

کانال واقعی اثر: زمان‌بندی جنگ، نه ایدئولوژی

یک تحلیلگر اسرائیلی ایران‌پژوه به رادیوی عمومی آمریکا گفت نتانیاهو انگیزه دارد در جریان مذاکرات دولت‌سازی به جنگ برگردد، چون «بحران، فشار بر آیزنکوت برای ورود به دولت وحدت را بالا می‌برد». آیزنکوت پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به کابینه‌ی جنگ پیوست و هشت ماه بعد استعفا داد؛ پس سابقه‌ی چنین فشاری وجود دارد. گزارش‌هایی هم آمده که ترامپ دولت وحدت را ترجیح می‌دهد، اما رادیوی عمومی آمریکا آن را مستقل تأیید نکرده است. روزنامه‌ی اسرائیلی یادشده نیز نوشته واشنگتن دولتی گسترده و بدون عناصر افراطی را می‌خواهد.

استنباط رونما: اگر این ارزیابی‌ها درست باشد، جنگ دوباره با ایران پیش از آنکه از عرب‌ها اثر بپذیرد، می‌تواند گزینه‌ی تکیه بر آنان را ببندد. نیروی قوی‌ترِ اثرگذار بر دولت بعدی، جدول زمانی تصمیم درباره‌ی ایران است.

بیشتر بخوانید: نتانیاهو حمله بعد از انتخابات آمریکا را می‌خواهد و ترامپ مذاکره را؛ مهلت ایران چقدر است؟

قوی‌ترین دیدگاه مخالف

مدافعان نظر مقابل می‌گویند دولتی که بقایش به چند رأی عربی بسته است، هر عملیات بزرگ را باید با مخاطره‌ی سقوط بسنجد؛ همان تحلیل پیش از رأی هم نوشته چنین دولتی انگیزه دارد سیاست امنیتی‌اش را «بی‌حاشیه» نگه دارد. راعام و فهرست مشترک اهرم بودجه دارند و بودجه‌ی ناپذیرفته دولت را خودبه‌خود ساقط می‌کند. این استدلال جدی است، اما شاهد ندارد که اهرم بودجه برای ایران به کار رفته باشد. شاهدهای موجود، یعنی ۲۰۲۲ و فهرست مطالبات طیبی، به مسائل داخلی و قدس مربوط‌اند.

رونما برای این مسیرها احتمال عددی نمی‌دهد، چون پایه‌ی قابل‌دفاعی برای آن وجود ندارد.

تایم‌لاین

1. ۵ آبان ۱۴۰۵ (۲۷ اکتبر ۲۰۲۶)رأی‌گیری با مشارکت بالا و گزارش حضور پررنگ رأی‌دهندگان عرب.
2. ۸ آبان ۱۴۰۵ (۳۰ اکتبر)اعلام نتایج نهایی: ۵۳، ۴۸ و ۱۹ کرسی.
3. روزهای پس از آنرایزنی رئیس‌جمهور با نمایندگان احزاب؛ سپس ۲۸ روز مهلت برای فرد مأمور و تا ۱۴ روز تمدید.
4. ۱۱ آبان ۱۴۰۵ (۲ نوامبر)رئیس کمیته‌ی مرکزی انتخابات می‌گوید حتی اگر دخالت خارجی ثابت شود، نتیجه پابرجا می‌ماند؛ نتانیاهو در پی ادعای «دزدیده‌شدن» انتخابات است. گزارش رونما.