۶.۵۴ همت سود به ۳.۴۸ میلیون سهامدار از مسیر سجام پرداخت شد

سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه اعلام کرده است در هفته منتهی به ۱۰ مهر ۱۴۰۵، مجموعاً ۶ هزار و ۵۴۰ میلیارد و ۱۷۰ میلیون تومان سود جاری، سود سنواتی و حق‌تقدم ۲۷ ناشر از مسیر اطلاعات سامانه سجام به حساب ۳ میلیون و ۴۸۲ هزار و ۳۶۱ سهامدار واریز شده است.

بخش عمده این رقم مربوط به سود جاری شرکت‌هاست. بر اساس داده منتشرشده، ۲۵ ناشر در مجموع ۶ هزار و ۵۱۶ میلیارد و ۱۳۳ میلیون تومان به ۳ میلیون و ۴۷۰ هزار و ۴۸۳ سهامدار پرداخت کرده‌اند. دو ناشر دیگر نیز ۲۴ میلیارد و ۳۶ میلیون تومان سود سنواتی را به ۱۱ هزار و ۸۷۸ سهامدار رسانده‌اند.

۶.۵۴ همت دقیقاً چه چیزی را نشان می‌دهد؟

عدد ۶.۵۴ همت، ارزش وجوهی است که ناشران از طریق زیرساخت سجام به حساب سهامداران پرداخت کرده‌اند. این رقم نه ارزش معاملات بورس است، نه ورود پول حقیقی به بازار سهام و نه به‌معنای تزریق ۶.۵۴ همت نقدینگی تازه به معاملات روزانه بورس تهران.

پس از واریز سود، تصمیم درباره نگهداری وجه در حساب بانکی، مصرف آن یا بازگرداندن بخشی از آن به بازار سرمایه در اختیار سهامدار است. بنابراین بدون داده جداگانه درباره جریان پول حقیقی نمی‌توان از این پرداخت‌ها نتیجه گرفت که چه مقدار از آن دوباره صرف خرید سهام شده است.

ترکیب پرداخت‌ها چه می‌گوید؟

حدود ۹۹.۶ درصد مبلغ اعلام‌شده مربوط به سود جاری ۲۵ ناشر است و بخش بسیار کوچک‌تری به مطالبات سنواتی دو ناشر اختصاص دارد. این ترکیب نشان می‌دهد در این هفته، موتور اصلی پرداخت سجام تسویه سودهای جاری بوده است، نه پاک‌سازی گسترده مطالبات قدیمی.

از نظر تعداد دریافت‌کنندگان نیز تقریباً همه ۳.۴۸ میلیون نفر در گروه سود جاری قرار دارند. با این حال، تعداد حساب‌های دریافت‌کننده با تعداد سهامداران فعال در معاملات روزانه یکی نیست و نباید برای سنجش مشارکت معاملاتی بازار از آن استفاده کرد.

چرا این داده برای بازار سرمایه مهم است؟

اهمیت اصلی این گزارش در مقیاس عملیاتی توزیع سود است. متمرکز شدن پرداخت از مسیر سجام، اصطکاک تسویه سود برای ناشر و سهامدار را کاهش می‌دهد و امکان ثبت قابل‌ردیابی پرداخت‌ها را بیشتر می‌کند. اما این مزیت عملیاتی نباید با بهبود خودکار قیمت سهام، افزایش تقاضا یا تغییر روند شاخص اشتباه گرفته شود.

رونما در گزارش «بورس تهران میان جنگ و تورم چه چیزی را قیمت‌گذاری می‌کند؟» توضیح داده بود که جهت بازار سهام ایران به مجموعه‌ای از متغیرهای سودآوری شرکت‌ها، نرخ ارز، تورم و ریسک وابسته است. پرداخت سود نقدی تنها یکی از جریان‌های مالی پیرامون بازار است.

برای مقایسه با جریان‌های واقعی‌تر بازار، گزارش رونما درباره خروج ۶ همت پول حقیقی پس از هشت هفته صعود نمونه‌ای از داده‌ای است که مستقیماً به جریان سرمایه در معاملات مربوط می‌شود و از جنس متفاوتی با واریز سود شرکت‌هاست.

چه چیزی هنوز معلوم نیست؟

گزارش هفتگی، رقم تجمیعی پرداخت‌ها را مشخص می‌کند اما به‌تنهایی نشان نمی‌دهد چه سهمی از وجوه پس از وصول دوباره به بازار سهام برگشته است. همچنین برای ارزیابی روند باید گزارش‌های هفتگی بعدی را دید تا مشخص شود تعداد ناشران، تعداد دریافت‌کنندگان و نسبت سود جاری به سنواتی چگونه تغییر می‌کند.

سه داده‌ای که باید بعداً رصد شوند

• ارزش پرداخت‌های سجام در گزارش هفتگی بعدی و تغییر آن نسبت به ۶.۵۴ همت این هفته.
• تعداد ناشرانی که سود جاری و سنواتی خود را از مسیر متمرکز پرداخت می‌کنند.
• جریان پول حقیقی در معاملات بورس؛ داده‌ای جدا از واریز سود که برای سنجش بازگشت احتمالی نقدینگی به بازار لازم است.