واشینگتن فعلاً از تشدید جنگ با ایران فاصله می‌گیرد

رویترز: دولت ترامپ فعلاً مهار جنگ با ایران و افزایش فشار اقتصادی را ترجیح می‌دهد

دولت دونالد ترامپ در مقطع فعلی تلاش می‌کند از تشدید دوباره جنگ با ایران جلوگیری کند و هم‌زمان فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد. چند مقام و فرد مطلع به رویترز گفته‌اند بخشی از مشاوران ارشد ترامپ خواهان حفظ سطح پایین‌تر درگیری نظامی تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر هستند؛ هرچند تبادل حملات محدود میان دو طرف متوقف نشده است.

این تصویر با روایت فعلی صفحه رونما تفاوت مهمی دارد. شواهد موجود نشان می‌دهد جنگ ایران و آمریکا وارد دوره‌ای طولانی و فرسایشی شده، اما نمی‌توان با قطعیت گفت واشینگتن رسماً «راهبرد جنگ فرسایشی» را تصویب کرده یا هدف اعلام‌شده آن شکستن ایران از این مسیر است. بخشی از این تعبیر از تحلیل رسانه‌ای منشأ خبر آمده، نه از یک سند یا اعلام رسمی دولت آمریکا.

فشار اقتصادی به جای یک دور تازه از حملات گسترده

رویترز در ۲ سپتامبر گزارش داد برخی مشاوران ترامپ نگران‌اند تشدید جنگ پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، به‌ویژه در شرایط نارضایتی عمومی از هزینه‌های درگیری و قیمت بالای سوخت، به جمهوری‌خواهان آسیب سیاسی بزند. بر اساس همین گزارش، دولت در عوض به افزایش تحریم‌ها و فشار اقتصادی بر ایران روی آورده است.

این به معنی پایان عملیات نظامی نیست. حملات متقابل محدود در هفته‌های اخیر ادامه داشته و تصمیم ترامپ نیز می‌تواند با تحول میدان یا شکست مسیر دیپلماتیک تغییر کند. بنابراین وضعیت فعلی را دقیق‌تر می‌توان «مهار موقت تشدید نظامی در کنار افزایش فشار اقتصادی» توصیف کرد، نه پایان جنگ یا انتقال قطعی آن به یک مدل واحد.

محدودیت مهم آمریکا؛ ذخایر مهمات

عامل دیگری که محاسبات واشینگتن را پیچیده کرده، مصرف گسترده برخی مهمات دوربرد است. رویترز در اوت به نقل از سه منبع آگاه گزارش داد ارتش آمریکا بخش بزرگی از ذخیره جهانی موشک‌های دقیق دوربرد خود را در جنگ با ایران مصرف کرده و به گفته دو منبع، تقریباً تمام موجودی ATACMS و PrSM در دسترس استفاده شده است. وزارت دفاع آمریکا در مقابل تأکید کرده که برای مقابله با تهدیدها سلاح کافی در اختیار دارد.

این کمبودها به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند آمریکا قادر به ادامه جنگ نیست. آمریکا مجموعه گسترده‌تری از سامانه‌های تهاجمی و دفاعی دارد و اطلاعات دقیق موجودی بسیاری از آنها محرمانه است. با این حال، مصرف شدید مهمات یکی از محدودیت‌های واقعی یک جنگ طولانی است و به همین دلیل ارزیابی «دوام» دو طرف را نمی‌توان فقط از تعداد حملات یا اظهارات سیاسی نتیجه گرفت.

جنگ فرسایشی؛ توصیف وضعیت است، نه نتیجه قطعی

چند ارزیابی مستقل در ماه‌های اخیر درگیری ایران و آمریکا را به جنگی فرسایشی تشبیه کرده‌اند. مرکز مطالعات شرقی لهستان در مارس نوشت ایران، با وجود برتری نظامی آمریکا و اسرائیل، توانسته از طریق فشار بر امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز هزینه‌های منطقه‌ای و اقتصادی جنگ را بالا ببرد. کارشناسان دیگری نیز بر این نکته تأکید کرده‌اند که هیچ‌یک از طرف‌ها هنوز به یک نتیجه سیاسی سریع نرسیده‌اند.

اما پاسخ به این پرسش که «کدام طرف دوام بیشتری می‌آورد» هنوز از داده‌های موجود به دست نمی‌آید. برای چنین نتیجه‌ای باید هم‌زمان توان مالی و نظامی آمریکا، ذخایر تسلیحاتی، هزینه سیاسی جنگ، وضعیت اقتصاد و زیرساخت‌های ایران، صادرات نفت، وضعیت تنگه هرمز و میزان حمایت یا همکاری کشورهای ثالث را سنجید.

بعد چه می‌شود؟

دو نقطه زمانی برای مسیر بعدی اهمیت بیشتری دارند: انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر آمریکا و تصمیم‌های بعدی واشینگتن درباره حملات مستقیم و تحریم‌های ایران. اگر دولت ترامپ پس از انتخابات دوباره سطح عملیات نظامی را افزایش دهد، مهار فعلی را باید یک وقفه تاکتیکی دانست؛ اگر فشار اقتصادی جای حملات گسترده را بگیرد، آن‌گاه می‌توان از تغییر روشن‌تری در شیوه ادامه جنگ سخن گفت.