چین در شیانگشان خواستار قواعد مشترک برای هوش مصنوعی و فضا شد

دونگ جون، وزیر دفاع چین، روز چهارشنبه در افتتاحیه انجمن شیانگشان پکن خواستار افزایش گفت‌وگوی امنیتی، ارزیابی ریسک و تدوین قواعد مشترک در حوزه‌های نوظهوری مانند هوش مصنوعی، فضای بیرونی و اعماق دریا شد. این سخنان در شرایطی مطرح می‌شود که رقابت فناوری و نظامی چین و آمریکا به سرعت به حوزه‌های فراتر از زمین گسترش یافته است.

این گزارش در ادامه پرونده‌ای است که رونما پیش‌تر درباره آغاز سیزدهمین انجمن شیانگشان منتشر کرده بود. گزارش قبلی رونما درباره انجمن شیانگشان زمینه نشست را توضیح می‌دهد.

چه چیزی تازه است؟

وزیر دفاع چین امروز دستورکار مشخص‌تری برای حکمرانی امنیتی فناوری‌های نو مطرح کرد. او گفت کشورها باید در حوزه‌های هوش مصنوعی، فضا و اعماق دریا گفت‌وگو کنند و ارزیابی ریسک، تبادل تجربه و قاعده‌گذاری را تقویت کنند.

آنچه می‌دانیم

نشست امسال از ۱۵ تا ۱۷ سپتامبر برگزار می‌شود و نمایندگانی از نزدیک ۱۰۰ کشور و منطقه در آن حضور دارند. دونگ جون همچنین از قدرت‌های بزرگ خواست مسئولیت بیشتری برای ثبات راهبردی بپذیرند و بر گفت‌وگو به جای تقابل تأکید کرد.

آنچه نمی‌دانیم

پیشنهاد چین هنوز به یک چارچوب الزام‌آور بین‌المللی تبدیل نشده است. مشخص نیست قواعد مورد نظر پکن درباره استفاده نظامی از هوش مصنوعی یا تسلیحات فضایی چه جزئیاتی خواهد داشت و آمریکا و متحدانش تا چه اندازه با آن همراه خواهند شد.

چرا الان مهم است؟

تنها یک روز پیش، چین به اعلام آمریکا درباره وجود تسلیحات کنترل فضایی در مدار واکنش نشان داد و درباره مسابقه تسلیحاتی در فضا هشدار داد. هم‌زمان، هوش مصنوعی به بخش مهمی از رقابت فناوری و نظامی دو کشور تبدیل شده است.

تأثیر خبر

اگر گفت‌وگو درباره قواعد رفتاری در فضا و هوش مصنوعی شکل بگیرد، می‌تواند خطر سوءبرداشت و تشدید ناخواسته بحران را کاهش دهد. اما فاصله میان مواضع سیاسی قدرت‌های بزرگ و توافق بر قواعد قابل اجرا همچنان زیاد است.

اثر بر ایران

برای ایران، قواعد آینده درباره هوش مصنوعی نظامی، پهپادها، ماهواره‌ها و امنیت فضایی می‌تواند در بلندمدت اهمیت داشته باشد. تهران نیز در محیطی فعالیت می‌کند که دسترسی به داده ماهواره‌ای، سامانه‌های بدون سرنشین و فناوری‌های دوکاربردی بخشی از موازنه امنیتی شده‌اند.

مسیر بعدی

واکنش هیئت آمریکایی، بیانیه‌های پایانی انجمن و هر پیشنهاد رسمی چین برای سازوکار بین‌المللی در حوزه AI و فضا باید دنبال شود. نشست پیش‌رو میان رهبران چین و آمریکا نیز می‌تواند نشان دهد این موضوعات تا چه حد وارد گفت‌وگوی سیاسی سطح بالا می‌شوند.