ریزش معدن طلا در سودان دست‌کم ۶۷ کشته برجا گذاشت

ریزش گسترده معدن طلای «الزاره» در نزدیکی شهر نهود در کردفان غربی سودان دست‌کم ۶۷ کشته برجای گذاشته و عملیات جست‌وجو برای یافتن معدنچیان مفقود ادامه دارد. یک مقام محلی شمار اجساد بازیابی‌شده را ۸۲ نفر اعلام کرده، اما این رقم هنوز با برآورد شبکه پزشکان سودان و دیگر منابع یکسان نیست.

حادثه در مجموعه‌ای از تونل‌ها و چاه‌های به‌هم‌پیوسته رخ داده است. روایت‌ها درباره زمان دقیق آغاز ریزش نیز کاملاً همسان نیستند: مقام محلی گفته نخستین ریزش از یکشنبه آغاز شد و به دیگر چاه‌ها گسترش یافت، در حالی که دو بازمانده و شبکه پزشکان از تشدید فاجعه در عصر سه‌شنبه سخن گفته‌اند.

امدادگران با کمبود ماشین‌آلات روبه‌رو هستند

بازماندگان می‌گویند ده‌ها نفر هنگام ریزش در معدن کار می‌کردند و برای بیرون آوردن افراد گرفتار به ماشین‌آلات سنگین نیاز است. یک مقام محلی گفته در محل تنها یک لیفتراک خصوصی برای عملیات امداد در دسترس بوده است. یکی از بازماندگان نیز عمق محل گرفتارشدن برخی معدنچیان را بیش از ۳۰ متر توصیف کرده است.

معدن الزار‌ه یک معدن کوچک‌مقیاس و غیررسمی است و شبکه پزشکان سودان گفته تجهیزات پایه ایمنی و حفاظتی در آن وجود نداشته است. گستردگی زمین شنی و ارتباط چاه‌ها با یکدیگر نیز عملیات جست‌وجو را دشوارتر کرده است.

آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز روشن نیست

تأیید شده که ده‌ها معدنچی جان باخته‌اند و افراد دیگری همچنان مفقودند. با این حال، آمار نهایی قربانیان هنوز تثبیت نشده است. آسوشیتدپرس حداقل ۶۷ کشته را بر پایه شبکه پزشکان و بازماندگان گزارش کرده و یک مقام محلی از بازیابی ۸۲ جسد سخن گفته است. رویترز نیز به نقل از منابع محلی حداقل ۶۰ کشته را گزارش کرده است.

همچنین هنوز تعداد دقیق افرادی که هنگام حادثه داخل مجموعه معدن بوده‌اند مشخص نیست. تا زمانی که عملیات جست‌وجو پایان نیابد، هر رقم بالاتر باید به منبع اعلام‌کننده آن نسبت داده شود.

چرا معدن طلا در سودان به یک مسئله جنگ تبدیل شده است؟

سودان یکی از تولیدکنندگان مهم طلای آفریقاست، اما بخش بزرگی از استخراج در معادن کوچک و غیررسمی انجام می‌شود؛ جایی که مقررات ایمنی ضعیف است و حوادث مرگبار سابقه دارد. در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۳ نیز ریزش معادن در سودان ده‌ها قربانی گرفت.

اهمیت این حادثه فقط به ایمنی معدن محدود نمی‌شود. الزار‌ه در منطقه‌ای قرار دارد که تحت کنترل نیروهای پشتیبانی سریع، RSF، است. جنگ میان ارتش سودان و RSF از آوریل ۲۰۲۳ ادامه دارد و اقتصاد طلا به یکی از منابع مهم درآمد در اقتصاد جنگی کشور تبدیل شده است. کارشناسان مأمور سازمان ملل پیش‌تر گفته‌اند بخشی از طلای استخراج‌شده از مناطق تحت کنترل RSF به خارج قاچاق می‌شود و منابع مالی این نیروی شبه‌نظامی را تقویت می‌کند.

اثر خبر و مسیر بعدی

در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین متغیر تعداد افرادی است که هنوز زیر آوار مانده‌اند و امکان رسیدن ماشین‌آلات سنگین به محل حادثه است. پس از آن، پرسش اصلی این خواهد بود که آیا مقام‌های محلی فعالیت معدن را متوقف و درباره علت ریزش و شرایط ایمنی تحقیق خواهند کرد یا استخراج در همان ساختار غیررسمی ادامه می‌یابد.

برای ایران اثر مستقیم و قابل‌اندازه‌گیری از این حادثه در حال حاضر روشن نیست. اهمیت آن برای مخاطب ایرانی بیشتر به جنگ سودان، اقتصاد طلای این کشور و نقش منابع طبیعی در تأمین مالی بازیگران مسلح مربوط می‌شود.