ترامپ قانون تحریم روسیه و ایران را امضا کرد

دونالد ترامپ قانون گسترده تحریم روسیه و ایران را امضا کرد؛ قانونی که فشار بر بخش‌های مالی، دفاعی و صادراتی روسیه را افزایش می‌دهد و هم‌زمان اختیارهای تحریمی موجود علیه ایران را برای پنج سال تمدید می‌کند. مصوبه پس از رأی دوحزبی در کنگره به قانون تبدیل شد و به کاخ سفید ابزارهای تازه‌ای برای فشار بر مسکو و شرکای تجاری آن می‌دهد.

نکات کلیدی: قانون با نام لیندزی او. گراهام شناخته می‌شود؛ سنا آن را با رأی ۸۶ به ۱۱ و مجلس نمایندگان با ۲۶۲ به ۱۵۹ تصویب کردند؛ ناوگان سایه، بانک‌ها و مقام‌های روسیه هدف‌اند؛ اختیار اعمال تعرفه تا سقف ۱۰۰ درصد بر برخی خریداران بزرگ انرژی روسیه ایجاد شده و تحریم‌های قانونی ایران پنج سال تمدید شده است.

قانون تازه چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

هسته اصلی قانون، افزایش فشار بر منابع مالی روسیه برای ادامه جنگ اوکراین است. متن، مقام‌ها، بانک‌ها، مؤسسات مالی، بخش دفاعی و شبکه‌هایی را که به دور زدن تحریم‌ها کمک می‌کنند هدف قرار می‌دهد. یکی از مهم‌ترین بخش‌ها به «ناوگان سایه» روسیه مربوط است؛ شبکه‌ای از نفتکش‌ها و واسطه‌ها که برای حفظ صادرات انرژی در شرایط محدودیت‌های غربی استفاده می‌شود.

قانون همچنین به رئیس‌جمهور آمریکا اختیار می‌دهد بر کالاهای وارداتی از کشورهایی که در میان بزرگ‌ترین خریداران نفت یا گاز روسیه قرار دارند تعرفه وضع کند. سقف اختیار تا ۱۰۰ درصد تعیین شده، اما این به معنی اعمال خودکار تعرفه ۱۰۰ درصدی بر چین، هند یا کشور دیگری نیست. اجرای آن به تصمیم‌های بعدی دولت آمریکا و شرایط مندرج در قانون وابسته است.

بخش ایران در قانون چیست؟

نام رسمی مصوبه «Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026» است. در کنار بخش گسترده روسیه، قانون اختیارهای تحریمی موجود آمریکا علیه ایران را برای پنج سال تمدید می‌کند. این بخش به واشنگتن امکان می‌دهد چارچوب قانونی تحریم‌های مرتبط با بخش‌های انرژی و تسلیحاتی ایران را بدون انقضای نزدیک حفظ کند.

این تمدید با وضع یک بسته کاملاً مستقل و تازه علیه همه بخش‌های اقتصاد ایران یکسان نیست. تفاوت مهم این است که قانون، پایه حقوقی بخشی از تحریم‌های موجود را برای دوره طولانی‌تر حفظ می‌کند. بنابراین اثر اجرایی دقیق آن به مقررات، فهرست‌های تحریمی و تصمیم‌های بعدی دولت آمریکا بستگی خواهد داشت.

چرا تصویب این قانون اکنون مهم است؟

مصوبه پس از بیش از یک سال بحث در کنگره و در شرایطی به قانون تبدیل شد که جنگ روسیه و اوکراین همچنان ادامه دارد و تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان آن به توافق نرسیده است. لیندزی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه کارولینای جنوبی که در ژوئیه درگذشت، از حامیان اصلی طرح بود و قانون پس از مرگ او به نامش نام‌گذاری شد.

حمایت دوحزبی از بخش روسیه قابل توجه بود، اما همه اختلاف‌ها برطرف نشد. شماری از دموکرات‌ها با دادن اختیار گسترده تعرفه‌ای به رئیس‌جمهور مخالفت کردند و هشدار دادند که چنین ابزاری می‌تواند فراتر از هدف اولیه علیه روسیه به کار گرفته شود. در مقابل، حامیان قانون می‌گویند تهدید به تعرفه علیه خریداران بزرگ انرژی روسیه برای کاهش درآمد مسکو ضروری است.

آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز روشن نیست

امضای قانون، آرای کنگره و تمدید بخش ایران تأیید شده است. همچنین روشن است که قانون امکان اعمال تعرفه‌های سنگین علیه برخی شرکای تجاری روسیه را ایجاد می‌کند. اما هنوز معلوم نیست دولت ترامپ این اختیار را با چه سرعت و علیه کدام کشورها به کار خواهد گرفت.

همچنین نباید سقف ۱۰۰ درصد را با نرخ قطعی تعرفه اشتباه گرفت. قانون اختیار ایجاد می‌کند، نه اینکه در لحظه امضا تمام تعرفه‌های ممکن را فعال کرده باشد. واکنش چین و هند و همچنین نحوه استفاده دولت آمریکا از معافیت‌ها و اختیارات اجرایی، تعیین خواهد کرد فشار ثانویه قانون تا چه اندازه گسترده شود.

اثر مستقیم بر ایران

اثر ایران در خود متن قانون قرار دارد: چارچوب تحریم‌های قانونی آمریکا علیه ایران برای پنج سال دیگر تمدید می‌شود. این یعنی بخشی از ابزار حقوقی واشنگتن برای محدود کردن فعالیت‌های ایران، به‌ویژه در حوزه‌های انرژی و تسلیحاتی، در افق زمانی طولانی‌تری باقی می‌ماند. برای تهران، اهمیت این بخش در تثبیت حقوقی فشار تحریمی است، نه لزوماً ایجاد یک تحریم فوری تازه در روز امضا.

در شرایطی که ایران و آمریکا همچنان درگیر جنگ و مذاکرات متناوب برای پایان دادن به آن هستند، تمدید پنج‌ساله نشان می‌دهد کنگره بخشی از معماری فشار بر ایران را مستقل از نتیجه کوتاه‌مدت گفت‌وگوها حفظ کرده است. هر تغییر عملی در دامنه تحریم‌ها باید از طریق مقررات و اعلام‌های اجرایی بعدی سنجیده شود.

مسیر بعدی

مرحله بعد، اجرای قانون است. باید دید وزارت خزانه‌داری و دیگر نهادهای دولت آمریکا چه اشخاص، شرکت‌ها، کشتی‌ها یا شبکه‌هایی را بر اساس اختیارهای تازه هدف می‌گیرند و آیا کاخ سفید از ابزار تعرفه‌ای علیه خریداران بزرگ انرژی روسیه استفاده می‌کند یا آن را به‌عنوان اهرم مذاکره نگه می‌دارد. درباره ایران نیز معیار اصلی، مقررات اجرایی و هر فهرست تحریمی تازه‌ای خواهد بود که بر پایه تمدید قانونی منتشر شود.