۱۵ کشور خواستار ممنوعیت حمله به تأسیسات هسته‌ای شدند
ایران، چین و روسیه همراه با ۱۲ کشور دیگر در کنفرانس عمومی آژانس خواستار مخالفت صریح با هرگونه حمله یا تهدید علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان شدند.
محمد اسلامی در کنفرانس عمومی آژانس در وین؛ تصویر آرشیوی.
پانزده کشور از جمله ایران، چین و روسیه در هفتادمین کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواستار مخالفت روشن با هرگونه حمله یا تهدید علیه تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز و تحت پادمان شدند. این موضع مشترک در شرایطی مطرح شده که امنیت تأسیسات هسته‌ای ایران و پیامدهای حملات نظامی به مراکز تحت نظارت آژانس به یکی از محورهای مناقشه دیپلماتیک تبدیل شده است.
در این خبر سیاسی می‌خوانید
بیانیه مشترک چه می‌گوید؟
کشورهای امضاکننده تأکید کرده‌اند تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیزی که تحت نظام پادمان آژانس قرار دارند نباید هدف حمله یا تهدید به حمله قرار گیرند. آنها همچنین هشدار داده‌اند سکوت در برابر چنین اقداماتی می‌تواند قواعد تثبیت‌شده بین‌المللی و اعتبار نظام پادمان را تضعیف کند.
اهمیت این بیانیه در آن است که موضع تهران درباره امنیت تأسیسات هسته‌ای این بار در قالب یک موضع چندجانبه با همراهی چهارده کشور دیگر مطرح شده است. با این حال، بیانیه سیاسی مشترک با یک قطعنامه الزام‌آور شورای امنیت یا تصمیم حقوقی بین‌المللی یکسان نیست.
چرا این تحول برای ایران مهم است؟
ایران در ماه‌های اخیر حمله یا تهدید علیه تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان را نقض اصول ایمنی هسته‌ای و حقوق بین‌الملل توصیف کرده و خواستار موضع روشن آژانس شده است. همراهی چین و روسیه و مجموعه‌ای از کشورهای دیگر، به تهران امکان می‌دهد این موضوع را از سطح اعتراض دوجانبه به یک مطالبه چندجانبه منتقل کند.
این تحول همچنین با مناقشه گسترده‌تر ایران و کشورهای غربی درباره پرونده هسته‌ای هم‌زمان شده است. در حالی که اختلاف بر سر تحریم‌ها، بازرسی‌ها و قطعنامه‌های مرتبط ادامه دارد، بحث امنیت فیزیکی تأسیسات به محور مستقلی در دیپلماسی هسته‌ای تبدیل شده است.
آنچه می‌دانیم
بیانیه در جریان هفتادمین کنفرانس عمومی آژانس در وین مطرح شده و ایران، چین و روسیه در میان پانزده کشور حامی آن قرار دارند. مضمون اصلی آن منع حمله یا تهدید علیه تأسیسات صلح‌آمیز تحت پادمان و حفاظت از اعتبار نظام نظارتی آژانس است.
آنچه هنوز روشن نیست
این موضع مشترک به‌خودی‌خود سازوکار اجرایی تازه‌ای ایجاد نمی‌کند. هنوز روشن نیست آیا کشورهای حامی آن در گام بعدی به دنبال قطعنامه، سند حقوقی یا ابتکار دیگری در آژانس یا سازمان ملل خواهند رفت. همچنین واکنش کشورهای مخالف موضع ایران می‌تواند بر مسیر بعدی اثر بگذارد.
مسیر بعدی
باید دید آیا این ائتلاف پانزده‌کشوری پس از پایان کنفرانس عمومی نیز حفظ می‌شود و موضوع منع حمله به تأسیسات هسته‌ای به دستور کار رسمی نهادهای بین‌المللی دیگر منتقل خواهد شد یا نه. برای تهران، معیار موفقیت صرفاً صدور بیانیه نیست؛ تبدیل آن به یک قاعده عملی و قابل پیگیری اهمیت بیشتری خواهد داشت.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرمطالب مرتبط
امنیت و ژئوپلیتیک · ۱۱ آبان ۱۴۰۵ترامپ و جنگ فرسایشی ایران؛ آیا فشار حداکثری علیه آمریکا عمل می‌کند؟ | تحلیل ۳۶۰
امنیت و ژئوپلیتیک · ۱۱ آبان ۱۴۰۵گرگاش: رابطه با ایران برمی‌گردد، اعتماد نه؛ معنای این تفکیک برای تهران چیست؟
امنیت و ژئوپلیتیک · ۱۱ آبان ۱۴۰۵