AfD مکلنبورگ را برد؛ CDU مرتس به ۴.۹٪ سقوط کرد

شمارش و برآوردهای نهایی‌تر انتخابات ایالتی آلمان تصویر اولیه را تثبیت کرده‌اند: آلترناتیو برای آلمان (AfD) در مکلنبورگ-فورپومرن با حدود ۳۸ درصد در جایگاه نخست قرار گرفته و CDU صدراعظم فریدریش مرتس با حدود ۵ درصد به بدترین نتیجه ایالتی خود از ۱۹۴۹ رسیده است. هم‌زمان در برلین، حزب چپ با بیش از ۲۵ درصد اول شده و CDU قدرت را در پایتخت از دست داده است.

تحول تازه نسبت به ساعات نخست پس از بسته‌شدن صندوق‌ها این است که فاصله‌ها دیگر صرفاً بر پایه نخستین نظرسنجی خروجی نیستند. برآوردهای متأخر و شمارش گسترده آرا، پیروزی AfD در مکلنبورگ و حزب چپ در برلین را تثبیت کرده‌اند. مرتس نتیجه حزب خود را «فاجعه» توصیف کرده، اما گفته در مقام صدراعظم می‌ماند و برنامه اصلاحات دولت را ادامه خواهد داد.

• AfD در مکلنبورگ-فورپومرن حدود ۳۸ درصد و SPD حدود ۳۵ درصد رأی گرفته‌اند.
• CDU در همان ایالت حدود ۵ درصد رأی دارد؛ ضعیف‌ترین نتیجه ایالتی این حزب از تأسیس جمهوری فدرال.
• در برلین، حزب چپ با حدود ۲۵.۳ درصد اول و CDU با حدود ۱۹ درصد دوم شده است.
• اول‌شدن AfD به معنی تشکیل دولت نیست؛ دیگر احزاب اصلی همکاری ائتلافی با آن را رد کرده‌اند.

مکلنبورگ؛ AfD اول شد، اما دولت هنوز مشخص نیست

در مکلنبورگ-فورپومرن، AfD نسبت به انتخابات ۲۰۲۱ جهشی بزرگ داشته و سهم خود را بیش از دو برابر کرده است. SPD به رهبری مانوئلا شوِزیگ با فاصله‌ای محدود در رتبه دوم قرار گرفته است. این فاصله برای تعیین بزرگ‌ترین فراکسیون مهم است، اما به‌تنهایی مشخص نمی‌کند چه کسی دولت ایالتی را تشکیل خواهد داد.

مانع اصلی AfD همان «دیوار آتش» سیاسی است: احزاب جریان اصلی آلمان تاکنون تشکیل ائتلاف با این حزب را رد کرده‌اند. بنابراین حتی با قرارگرفتن در رتبه نخست، AfD برای رسیدن به اکثریت پارلمانی به شریکی نیاز دارد که فعلاً وجود ندارد. در مقابل، SPD می‌تواند برای حفظ دولت به دنبال ترکیبی از احزاب دیگر برود؛ ترکیب دقیق به توزیع نهایی کرسی‌ها وابسته است.

ضربه بزرگ‌تر متوجه CDU است. حزب مرتس که در ۲۰۲۱ بیش از ۱۳ درصد رأی داشت، اکنون به حوالی آستانه پنج‌درصدی سقوط کرده است. برخی برآوردهای متأخر آن را در ۴.۹ درصد قرار می‌دهند؛ سطحی که می‌تواند حتی حضور حزب در پارلمان ایالتی را به خطر بیندازد. تعیین قطعی این موضوع به نتیجه رسمی وابسته است.

برلین؛ حزب چپ CDU را از مقام نخست کنار زد

در پایتخت، حزب چپ با حدود ۲۵.۳ درصد آرا از CDU با حدود ۱۹ درصد پیش افتاده است. AfD نیز با حدود ۱۶ درصد بهترین نتیجه خود در برلین را ثبت کرده و SPD حدود ۱۲ درصد رأی گرفته است. نتیجه به این معناست که دولت محلی بعدی باید از دل مذاکرات ائتلافی تازه شکل بگیرد.

الیف ارالپ، نامزد اصلی حزب چپ، کارزار خود را عمدتاً بر بحران مسکن و افزایش اجاره‌بها متمرکز کرده بود. او پس از روشن‌شدن نتیجه وعده داده طرح انتقال بخشی از واحدهای مسکونی شرکت‌های بزرگ خصوصی به مالکیت عمومی را پیگیری کند؛ موضوعی که در همه‌پرسی ۲۰۲۱ نیز حمایت اکثریت رأی‌دهندگان را به دست آورده بود، اما هزینه و سازوکار اجرایی آن همچنان محل اختلاف است.

چرا این شکست برای مرتس مهم است؟

انتخابات ایالتی مستقیماً دولت فدرال را ساقط نمی‌کند و مرتس نیز پس از اعلام نتایج گفته قصد کناره‌گیری ندارد. با این حال، نتیجه دو پیام سیاسی هم‌زمان دارد: CDU در شرق آلمان با فرسایش شدید پایگاه رأی روبه‌رو است و در پایتخت نیز نتوانسته موقعیت خود را حفظ کند. این وضعیت فشار بر رهبری حزب برای توضیح راهبردش در برابر AfD و نارضایتی رأی‌دهندگان را افزایش می‌دهد.

مرتس نتیجه مکلنبورگ را «فاجعه» خوانده، اما تأکید کرده دولت فدرال برنامه اصلاحات خود را ادامه می‌دهد. این موضع نشان می‌دهد فعلاً پاسخ او تغییر رهبری یا عقب‌نشینی سیاسی نیست. آزمون بعدی این خواهد بود که آیا نمایندگان و رهبران منطقه‌ای CDU همین مسیر را می‌پذیرند یا پس از چند شکست متوالی خواستار تغییر سیاست خواهند شد.

آنچه می‌دانیم و آنچه هنوز روشن نیست

اکنون می‌دانیم که AfD در مکلنبورگ-فورپومرن در رتبه نخست قرار گرفته، حزب چپ انتخابات برلین را برده و CDU در هر دو ایالت نتیجه‌ای بسیار ضعیف گرفته است. همچنین روشن است که مرتس قصد استعفا ندارد و احزاب اصلی همچنان همکاری با AfD را رد می‌کنند.

آنچه هنوز باید منتظرش ماند، توزیع نهایی کرسی‌ها و فرمول دولت‌های ایالتی است. در مکلنبورگ، قرارگرفتن CDU درست در محدوده پنج درصد می‌تواند بر ریاضیات ائتلاف اثر بگذارد. در برلین نیز اول‌شدن حزب چپ به‌تنهایی برای انتخاب شهردار کافی نیست و ارالپ برای تشکیل دولت به شریک یا شرکای ائتلافی نیاز دارد.

مسیر بعدی

در ساعات و روزهای آینده، دو روند تعیین‌کننده خواهد بود: اعلام رسمی کرسی‌ها و آغاز مذاکرات ائتلافی. اگر CDU در مکلنبورگ زیر آستانه ورود به پارلمان بماند، شکست مرتس از یک افت شدید رأی به حذف کامل حزب از مجلس ایالتی تبدیل می‌شود. در برلین نیز مسئله اصلی این است که حزب چپ با کدام احزاب می‌تواند اکثریت پایدار بسازد.

نتیجه سیاسی بزرگ‌تر از همین حالا روشن است: دو انتخابات ۲۰ سپتامبر توازن قدرت در شرق و پایتخت آلمان را جابه‌جا کرده‌اند. AfD یک پیروزی ایالتی دیگر به دست آورده، حزب چپ پایتخت را برده و CDU مرتس در یکی از دشوارترین شب‌های انتخاباتی تاریخ معاصر خود قرار گرفته است.