پوتین و بن‌سلمان بر عبور امن از هرمز و باب‌المندب تأکید کردند

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، و محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در تماس تلفنی ۲۲ سپتامبر بر ضرورت عبور امن و بدون مانع کشتی‌ها از تنگه هرمز و باب‌المندب تأکید کردند. دو رهبر همچنین درباره وضعیت نظامی و سیاسی یمن و ضرورت حرکت به‌سوی راه‌حل سیاسی گفت‌وگو کردند.

این تماس در زمانی انجام شد که امنیت دو آبراه اصلی منطقه به یکی از محورهای دیپلماسی خاورمیانه تبدیل شده است. هرمز و باب‌المندب هر دو برای تردد تجاری و ارتباط دریایی منطقه اهمیت راهبردی دارند و اختلال در هر یک از آنها پیامدهای امنیتی فراتر از کشورهای ساحلی ایجاد می‌کند.

پیام مشترک مسکو و ریاض چیست؟

تأکید هم‌زمان بر دو تنگه نشان می‌دهد روسیه و عربستان بحران دریایی را به‌عنوان یک پرونده واحد امنیت منطقه‌ای می‌بینند. درخواست برای «عبور امن و بدون مانع» در عمل متوجه همه بازیگرانی است که توان اثرگذاری بر تردد دریایی در خلیج فارس و دریای سرخ را دارند.

در بخش یمن، دو طرف بر توقف سریع درگیری‌ها و راه‌حل سیاسی و دیپلماتیک تأکید کردند. هنوز جزئیاتی درباره ابتکار مشترک تازه یا سازوکار اجرایی مشخصی منتشر نشده است.

چرا این تماس اکنون مهم است؟

هم‌زمان با مجمع عمومی سازمان ملل، پرونده ایران، یمن و امنیت کشتیرانی در دستور گفت‌وگوهای متعدد قرار گرفته است. عربستان در ماه‌های اخیر با تهدیدهای مستقیم امنیتی از سمت یمن مواجه بوده و روسیه نیز تلاش دارد روابط خود با تهران و ریاض را هم‌زمان حفظ کند.

به همین دلیل، زبان محتاطانه تماس اهمیت دارد: مسکو و ریاض از تعیین مسئولیت مستقیم در متن علنی تماس فاصله گرفته و بر اصل آزادی و امنیت کشتیرانی تمرکز کرده‌اند.

اثر مستقیم بر ایران

تنگه هرمز مستقیماً در حوزه امنیتی ایران قرار دارد و هر ابتکار بین‌المللی درباره نحوه عبور کشتی‌ها از آن بر محاسبات تهران اثر می‌گذارد. این تماس همچنین در همان روزی انجام شد که نشانه‌های تازه‌ای درباره امکان پیوندزدن بازگشایی هرمز به کاهش فشار نظامی آمریکا مطرح شد.

چه چیزی را باید دنبال کرد؟

نشانه تعیین‌کننده این است که آیا تماس پوتین و بن‌سلمان به ابتکار مشخص دیپلماتیک، پیام مستقیم به تهران یا هماهنگی تازه درباره یمن منجر می‌شود یا در سطح موضع‌گیری سیاسی باقی می‌ماند. تا این مرحله، توافق اجرایی تازه‌ای درباره دو آبراه اعلام نشده است.