تاکر کارلسون خواستار استفاده از متمم ۲۵ علیه ترامپ شد؛ اختلاف بر سر تهدید هسته‌ای ایران

تاکر کارلسون، مجری و مفسر محافظه‌کار آمریکایی که زمانی از حامیان رسانه‌ای برجسته دونالد ترامپ بود، اکنون خواستار استفاده از بخش چهارم متمم بیست‌وپنجم قانون اساسی علیه رئیس‌جمهور شده است. کارلسون در مصاحبه‌ای با برنامه Newsmakers شبکه NPR گفت به نظر او کابینه باید پس از تهدید ترامپ به استفاده هسته‌ای علیه ایران برای انتقال قدرت اقدام می‌کرد.

این موضع یک درخواست سیاسی از سوی کارلسون است، نه اعلام آغاز یک فرایند قانونی. تا زمان انتشار این گزارش هیچ اعلام رسمی از سوی معاون رئیس‌جمهور یا اکثریت کابینه درباره فعال‌کردن بخش چهارم متمم ۲۵ منتشر نشده است.

کارلسون چه گفت؟

در مصاحبه NPR، از کارلسون درباره مسئولیت سیاسی ترامپ در قبال جنگ با ایران پرسیده شد. او گفت رئیس‌جمهور باید همان زمانی که تهدید به حمله هسته‌ای کرد، توسط اعضای کابینه از قدرت کنار گذاشته می‌شد. وقتی استیو اینسکیپ، مجری NPR، پرسید آیا منظور او بخش چهارم متمم ۲۵ است، کارلسون پاسخ مثبت داد.

کارلسون در این مصاحبه نقدهای تندی به تصمیم‌های ترامپ درباره ایران مطرح کرد. این ادعاها و ارزیابی‌ها دیدگاه خود او هستند و نباید به‌عنوان ارزیابی مستقل درباره توانایی یا وضعیت رئیس‌جمهور تلقی شوند.

متمم ۲۵ چه می‌گوید؟

بخش چهارم متمم بیست‌وپنجم سازوکاری برای وضعیتی است که معاون رئیس‌جمهور و اکثریت مقام‌های اصلی دستگاه اجرایی اعلام کنند رئیس‌جمهور قادر به انجام اختیارات و وظایف مقام خود نیست. در چنین حالتی معاون رئیس‌جمهور می‌تواند به‌عنوان رئیس‌جمهور موقت اختیارات را بر عهده بگیرد.

اگر رئیس‌جمهور با این ارزیابی مخالفت کند، سازوکار پیچیده‌تری آغاز می‌شود و در صورت تداوم اختلاف، کنگره نقش نهایی دارد. بر اساس توضیح رسمی Constitution Annotated کنگره، بخش چهارم تاکنون هرگز به اجرا گذاشته نشده است.

چرا اختلاف کارلسون و ترامپ مهم شده است؟

کارلسون سال‌ها یکی از چهره‌های اثرگذار در رسانه محافظه‌کار آمریکا بود و رابطه نزدیکی با جریان «اول آمریکا» داشت. شکاف او با ترامپ عمدتاً بر سیاست خارجی و به‌ویژه جنگ ایران متمرکز شده است. او با مداخله نظامی آمریکا مخالفت کرده و استدلال می‌کند دولت از وعده‌های عدم ورود به جنگ‌های تازه فاصله گرفته است.

این اختلاف به‌خودی‌خود نشان‌دهنده تغییر نظر کل پایگاه جمهوری‌خواه یا کابینه نیست. اهمیت آن در این است که یکی از چهره‌های رسانه‌ای نزدیک به جریان ترامپ اکنون از شدیدترین ابزارهای قانون اساسی برای مخالفت با رئیس‌جمهور سخن می‌گوید.

آیا درخواست کارلسون از نظر حقوقی کافی است؟

خیر. متمم ۲۵ با درخواست یک مفسر، عضو کنگره یا حتی چند وزیر به‌تنهایی فعال نمی‌شود. بخش چهارم به اقدام معاون رئیس‌جمهور همراه با اکثریت مقام‌های اصلی دستگاه اجرایی یا نهادی که کنگره طبق قانون تعیین کند نیاز دارد.

همچنین متمم ۲۵ با استیضاح متفاوت است. استیضاح فرایندی در مجلس نمایندگان و سنا برای رسیدگی به اتهام‌های مربوط به «جرایم و تخلفات سنگین» است؛ در حالی که بخش چهارم متمم ۲۵ درباره «ناتوانی در انجام اختیارات و وظایف» طراحی شده است. رونما هیچ ارزیابی مستقلی درباره انطباق وضعیت ترامپ با این معیار ارائه نمی‌کند.

ایران چرا در مرکز این شکاف قرار گرفته است؟

جنگ و تهدیدهای متقابل آمریکا و ایران شکاف مهمی در جناح راست آمریکا ایجاد کرده است. بخشی از جمهوری‌خواهان و متحدان ترامپ از سیاست فشار نظامی حمایت می‌کنند؛ گروهی دیگر که بر کاهش مداخلات خارجی تأکید دارند، ورود آمریکا به یک جنگ گسترده در خاورمیانه را خلاف اولویت‌های داخلی می‌دانند.

کارلسون در گروه دوم قرار گرفته و از همین زاویه با ترامپ فاصله گرفته است. سخنان تازه او نشان می‌دهد اختلاف از سطح نقد یک تصمیم نظامی فراتر رفته و به مشروعیت ادامه اعمال قدرت از نگاه شخص او رسیده است.

آنچه باید بعد از این دنبال کرد

مهم‌ترین نشانه، واکنش رسمی کاخ سفید، معاون رئیس‌جمهور و اعضای کابینه است. بدون چنین واکنشی، درخواست کارلسون در سطح یک موضع رسانه‌ای و سیاسی باقی می‌ماند. همچنین باید دید این موضع در میان نمایندگان جمهوری‌خواه یا چهره‌های دیگر جریان محافظه‌کار بازتاب گسترده‌تری پیدا می‌کند یا نه.

گزارش The Independent درباره این مصاحبه ساعت ۱۹:۱۲ به وقت بریتانیا در ۲۴ سپتامبر منتشر شد؛ معادل ۲۰:۱۲ به وقت سوئد و داخل پنجره یک‌ساعته این اجرای رونما.