یخچال‌های سوئیس در پنج سال نزدیک ۲۰ درصد کوچک‌تر شدند

یخچال‌های طبیعی سوئیس در سال ۲۰۲۶ حدود ۵.۵ درصد از حجم یخ خود را از دست داده‌اند؛ یکی از شدیدترین افت‌های ثبت‌شده در شبکه پایش یخچال‌های این کشور. بر اساس داده‌های GLAMOS، مجموع حجم یخچال‌های سوئیس در پنج سال گذشته نزدیک به یک‌پنجم کاهش یافته است.

این خبر فقط یک عدد اقلیمی نیست. رونما در گزارش تنش گرمایی بی‌سابقه تابستان ۲۰۲۶ اروپا نیز زمینه اقلیمی همین روند را بررسی کرده است. یخچال‌های آلپ بخشی از ذخیره آب فصلی اروپای مرکزی‌اند و تغییر سریع آن‌ها می‌تواند در بلندمدت بر زمان‌بندی جریان رودخانه‌ها، اکوسیستم‌ها، گردشگری کوهستان و تولید برق‌آبی اثر بگذارد.

چرا ۲۰۲۶ سال سختی بود؟

دو عامل روی هم قرار گرفتند: زمستان ۲۰۲۵-۲۶ در میان زمستان‌های کم‌برف دوره اندازه‌گیری بود و از ماه مه تا سپتامبر، دوره‌های خشک و موج‌های گرما تکرار شدند. برف زمستانی معمولاً مانند یک لایه محافظ عمل می‌کند و بخشی از تابش خورشید را بازمی‌تاباند؛ وقتی این پوشش زود از بین برود، یخ قدیمی برای مدت طولانی‌تری در معرض ذوب قرار می‌گیرد.

در برخی زبان‌های یخچالی، کاهش ضخامت تابستانی بسیار بیشتر از میانگین بوده است. این یعنی درصد افت سالانه فقط محصول گرمای یک هفته یا یک ماه نیست، بلکه نتیجه ترکیب ذخیره برف ضعیف و فصل ذوب طولانی است.

۵.۵ درصد چه معنایی دارد؟

کاهش ۵.۵ درصدی در یک سال به معنای ناپدید شدن ۵.۵ درصد از مساحت آلپ نیست؛ شاخص مورد بحث حجم یخ است. تفاوت میان حجم، مساحت و ضخامت مهم است، زیرا یخچال ممکن است در سطح هنوز گسترده به نظر برسد اما هم‌زمان نازک‌تر شده باشد.

GLAMOS می‌گوید روند پنج‌ساله نزدیک به ۲۰ درصد کاهش حجم را نشان می‌دهد. با کوچک‌تر شدن پایه اولیه، حتی از دست رفتن مقدار مشابه یخ می‌تواند درصد بزرگ‌تری از حجم باقی‌مانده را تشکیل دهد.

پیامد برای آب و انرژی

ذوب یخ در کوتاه‌مدت می‌تواند آب بیشتری وارد رودخانه‌ها کند، اما این افزایش دائمی نیست. وقتی ذخیره یخ کوچک‌تر شود، توان یخچال برای تأمین آب در تابستان‌های گرم آینده نیز کاهش می‌یابد. همین مسئله برای حوضه‌هایی که به راین و دیگر سامانه‌های رودخانه‌ای اروپا متصل‌اند اهمیت دارد.

برای برق‌آبی نیز اثر خطی و یکسانی وجود ندارد: در بعضی دوره‌ها آب ذوب بیشتر به تولید کمک می‌کند، اما در افق بلندتر کاهش ذخیره یخ و جابه‌جایی فصل جریان آب می‌تواند مدیریت مخازن را پیچیده‌تر کند.

چه چیزی باید رصد شود؟

مرحله بعدی، میزان برف زمستان ۲۰۲۶-۲۷ است. اگر زمستان پربرف باشد، بخشی از فشار فصل بعد کاهش می‌یابد؛ اگر کم‌برفی با گرمای زودرس تکرار شود، احتمال یک سال ذوب شدید دیگر بالا می‌رود. داده سالانه، نه یک تصویر منفرد تابستانی، معیار اصلی برای سنجش مسیر خواهد بود.