پرونده RAF Fairford گسترش یافت؛ هفتمین مظنون بازداشت شد، نسبت ایران هنوز اثبات نشده

پلیس ضدتروریسم بریتانیا از بازداشت هفتمین مظنون پرونده تهدید علیه پایگاه RAF Fairford خبر داده است. مردی ۲۲ ساله روز ۶ اکتبر در لندن بازداشت شد، اما پلیس تا این مرحله انگیزه یا دخالت دولت ایران را تأیید نکرده است. هم‌زمان، پنتاگون بازگشت بمب‌افکن‌های آمریکایی مستقر در این پایگاه به آمریکا را تأیید کرده؛ مقام‌های آمریکایی احتمال پیوند با تهدید امنیتی را مطرح کرده‌اند، بدون آنکه شواهد عمومی قطعی ارائه کنند.

چه چیزی تأیید شده است؟

واشنگتن‌پست شامگاه یکشنبه ۴ اکتبر گزارش داد پنتاگون رسماً تأیید کرده همه بمب‌افکن‌های مستقر در RAF Fairford به پایگاه‌های اصلی خود در آمریکا بازگشته‌اند. آسوشیتدپرس نیز به نقل از یک مقام پنتاگون همین جابه‌جایی را تأیید کرده است. پنتاگون جزئیات بیشتری درباره علت یا زمان‌بندی عملیاتی این تصمیم نداده و به ملاحظات امنیت عملیاتی اشاره کرده است.

این تأیید درباره بازگشت بمب‌افکن‌ها است؛ پنتاگون در همان بیانیه نگفته است که این تصمیم صرفاً به‌دلیل تهدید امنیتی گرفته شده یا نشانه کاهش عملیات آمریکا در خاورمیانه است. بنابراین ارتباط علّی میان پرونده امنیتی بریتانیا و تصمیم عملیاتی آمریکا باید با احتیاط بیان شود.

چرا Fairford مهم است؟

RAF Fairford در جنوب‌غرب بریتانیا یکی از پایگاه‌های کلیدی برای استقرار موقت بمب‌افکن‌های راهبردی آمریکا در اروپا است و در ماه‌های گذشته از آن برای مأموریت‌هایی مرتبط با جنگ ایران استفاده شده است. خروج همه بمب‌افکن‌ها از این پایگاه، حتی اگر موقت باشد، از نظر آرایش عملیاتی آمریکا در اروپا اهمیت دارد.

رونما پیش‌تر اهمیت RAF Fairford در جنگ ایران و پرونده امنیتی پیرامون آن را توضیح داده بود.

پرونده امنیتی چه وضعی دارد؟

پلیس بریتانیا در روزهای اخیر چند نفر را در ارتباط با ظن به تدارک اقدام علیه پایگاه بازداشت کرده است. افراد بازداشت‌شده با قرار آزاد شده‌اند و تحقیقات ادامه دارد. مقام‌های بریتانیایی از «نشانه‌های قوی» درباره احتمال ارتباط ایران سخن گفته‌اند، اما تهران این اتهام را رد کرده است. در نبود نتیجه نهایی تحقیقات یا اتهام قضایی قطعی، نسبت‌دادن طرح به دولت ایران همچنان یک ادعاست، نه یک واقعیت اثبات‌شده.

معنای نظامی این جابه‌جایی چیست؟

بازگشت بمب‌افکن‌ها لزوماً به معنای کاهش کلی توان آمریکا برای حمله دوربرد نیست؛ بمب‌افکن‌های راهبردی می‌توانند از پایگاه‌های داخل آمریکا یا نقاط دیگر عمل کنند. در عین حال، خالی‌شدن Fairford از بمب‌افکن‌های مستقر، تغییر قابل‌اندازه‌گیری در آرایش فعلی نیروهاست و باید در کنار تحرکات ناوهای هواپیمابر و پایگاه‌های منطقه‌ای آمریکا دیده شود.

به‌روزرسانی: ترامپ «تهدیدها» را علت جابه‌جایی دانست

دونالد ترامپ شامگاه ۵ اکتبر گفت بمب‌افکن‌ها «تصادفی» پایگاه را ترک نکردند و «تهدیدهایی» وجود داشت. این نخستین تأیید علنی رئیس‌جمهور آمریکا درباره پیوند تصمیم با نگرانی امنیتی است. با این حال، او جزئیات تهدید یا مدرکی درباره نقش ایران ارائه نکرد. مقام‌های آمریکایی و بریتانیایی احتمال ارتباط ایران را مطرح کرده‌اند و تهران آن را رد کرده است؛ بازداشت‌شدگان نیز با قرار آزاد شده‌اند و هنوز اتهام قضایی قطعی اعلام نشده است.

معنای سیاستی تحول تازه این است که یک تهدید اثبات‌نشده توانسته آرایش بمب‌افکن‌های آمریکا در اروپا را تغییر دهد. گام بعدی، نتیجه تحقیقات پلیس بریتانیا و تصمیم پنتاگون درباره بازگشت احتمالی بمب‌افکن‌ها به Fairford است.

به‌روزرسانی ۷ اکتبر: بازداشت هفتم و جزئیات تازه تحقیقات

پلیس ضدتروریسم بریتانیا اعلام کرد یک مرد ۲۲ ساله بریتانیایی در ۶ اکتبر در وست‌مینستر لندن به ظن «آماده‌سازی اقدام تروریستی» بازداشت شده است. با این بازداشت، شمار افرادی که در ارتباط با پرونده Fairford بازداشت شده‌اند به هفت نفر رسیده است. شش نفر قبلی همچنان با قرار پلیس آزاد هستند و تحقیقات ادامه دارد.

پلیس بریتانیا پیش‌تر اعلام کرده بود در سه خودروی مشکوک نزدیک پایگاه هیچ وسیله انفجاری دست‌ساز پیدا نشده، اما مقداری بنزین کشف شده است. پلیس همچنین تأکید کرده که هنوز در حال تعیین انگیزه است و «همه زوایا»، از جمله احتمال دخالت یک دولت خارجی یا واسطه‌های آن، بررسی می‌شود.

یک مقام آمریکایی به آسوشیتدپرس گفته تهدید علیه Fairford از نظر آمریکا به ایران مرتبط دانسته می‌شود و هدف احتمالی آن کشتن نیروهای آمریکایی و از بین بردن هواپیماها بوده است. واشنگتن‌پست نیز به نقل از چند مقام آگاه گزارش داده چند جریان اطلاعاتی درباره احتمال حمله پهپادی باعث خروج شتاب‌زده بمب‌افکن‌ها شد. این ارزیابی‌های اطلاعاتی علناً با مدرک مستقل منتشرشده اثبات نشده‌اند.

پلیس ضدتروریسم بریتانیا تا این مرحله نگفته ایران پشت فعالیت افراد بازداشت‌شده بوده، درباره وجود پهپاد یا مواد منفجره در خودروها نیز شواهدی اعلام نکرده و هنوز اتهام قضایی نهایی علیه افراد بازداشت‌شده منتشر نشده است. تهران هرگونه دخالت را رد کرده است.

در نتیجه، بخش قابل‌اتکای تازه پرونده این است که تحقیقات گسترده‌تر شده و یک مظنون دیگر بازداشت شده است؛ اما «طرح پهپادی ایران» همچنان باید به‌عنوان ارزیابی مقام‌های آمریکایی گزارش شود، نه واقعیت قطعی.