اتحادیه اروپا مذاکرات ۱۷ فصل عضویت را با اوکراین و مولداوی آغاز کرد

شورای اتحادیه اروپا روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، در نشست‌های جداگانه با اوکراین و مولداوی، مذاکرات مربوط به دو مجموعه تازه از موضوعات عضویت را آغاز کرد. این تصمیم برای هر یک از دو کشور ۱۷ فصل مذاکراتی را دربرمی‌گیرد؛ اما به معنای پایان مذاکرات یا تعیین تاریخ ورود آن‌ها به اتحادیه اروپا نیست.

دو اطلاعیه رسمی شورا نشان می‌دهد مجموعه «بازار داخلی» شامل ۹ فصل و مجموعه «رقابت‌پذیری و رشد فراگیر» شامل ۸ فصل است. اتحادیه برای بستن موقت این فصل‌ها در آینده نیز معیارهایی تعیین کرده است؛ به این ترتیب گشایش فصل به معنای تحقق همه الزامات نیست.

چه موضوعاتی وارد مذاکره شده‌اند؟

مجموعه بازار داخلی به آزادی جابه‌جایی کالا، نیروی کار، خدمات و سرمایه مربوط می‌شود. مقررات شرکت‌ها، حقوق مالکیت فکری، رقابت، خدمات مالی و حمایت از مصرف‌کننده نیز در همین مجموعه جای دارند. پیشرفت در این بخش مستلزم همسوسازی قوانین داخلی دو کشور با مقررات اتحادیه اروپاست. باز شدن مذاکرات به‌تنهایی به معنای رفع فوری موانع تجاری یا امکان جابه‌جایی بدون محدودیت نیست.

مجموعه دوم، سیاست مالیاتی، سیاست اقتصادی و پولی، اشتغال و حمایت اجتماعی، صنعت، تحول دیجیتال، پژوهش، آموزش، فرهنگ و اتحادیه گمرکی را در بر می‌گیرد. این موضوعات اهمیت اقتصادی عملی دارند: عضویت در اتحادیه صرفاً تصمیمی سیاسی نیست و مستلزم تغییر قواعد نظارت بر بازار، حقوق شرکت‌ها، تجارت و شیوه اداره نهادهای اقتصادی است. دامنه و سرعت اثرگذاری به اصلاحات قانونی و نتیجه مذاکرات آینده وابسته است.

آیا این تصمیم به معنی نزدیک بودن عضویت است؟

خیر. در چارچوب اصلاح‌شده مذاکرات عضویت، ۳۳ فصل در شش مجموعه موضوعی سازمان یافته‌اند. گشایش یک مجموعه به معنای شروع بررسی تعهدات مربوط به آن است، نه بسته شدن فصل‌ها یا تصویب عضویت. شورای اتحادیه اروپا تأکید کرده که همسویی قوانین و اجرای استانداردهای اروپایی در طول مذاکرات ارزیابی می‌شود. هیچ‌یک از اطلاعیه‌های امروز تاریخ قطعی پیوستن این دو کشور را تعیین نکرده است.

اوکراین و مولداوی پیش‌تر در ژوئیه ۲۰۲۶ مذاکرات مجموعه «روابط خارجی» را آغاز کرده بودند. با این حال، این دو کشور پرونده‌های جداگانه‌ای دارند و اجرای اصلاحات و موانع سیاسی هر کدام باید مستقل سنجیده شود. گشایش هم‌زمان فصل‌ها به معنای تعیین تقویم عضویت مشترک یا تضمین پیشرفت هم‌سرعت نیست.

پیامد سیاسی و اقتصادی چیست؟

برای اوکراین، ادامه فرایند عضویت در شرایط جنگ با روسیه نشانه‌ای سیاسی از تداوم پیوند با اروپا تلقی می‌شود. برای مولداوی، باز شدن فصل‌های تازه مسیر همگرایی حقوقی و اقتصادی با اتحادیه را گسترش می‌دهد. با این حال باید میان «تأیید سیاسی مسیر عضویت» و «تغییر اجرایی حقوق شهروندان و شرکت‌ها» تفاوت گذاشت. تصمیم امروز به تنهایی هیچ‌کدام از حقوق کامل اعضای اتحادیه را به شهروندان دو کشور اعطا نمی‌کند.

در ماه‌های آینده، معیار دقیق‌تر پیشرفت این است که دولت‌ها چه اصلاحاتی در زمینه رقابت، مقررات بانکی، حقوق مصرف‌کننده، مالیات و گمرک اجرا کنند و نهادهای اتحادیه اروپا تحقق معیارهای مقرر را چگونه ارزیابی کنند. تنها پس از طی این مراحل است که درباره بستن موقت فصل‌های مربوط تصمیم گرفته می‌شود.

رونما پیش‌تر چالش اصلاحات اتحادیه اروپا پیش از گسترش و حمایت مالی اتحادیه از مولداوی را بررسی کرده بود. تحول روز سه‌شنبه مربوط به گشوده شدن رسمی فصل‌های مذاکره است و با خبرهای پیشین تفاوت دارد.