بیانیه مشترک قطر و فرانسه: بازگشایی هرمز «بدون محدودیت و عوارض» و اجرای آتش‌بس غزه

امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در بیانیه مشترک پایان سفر دولتی ماکرون به دوحه (۲۰ و ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶) خواستار بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز «بدون محدودیت و عوارض» شدند و حملات نظامی ایران علیه کشورهای منطقه را نقض جدی حقوق بین‌الملل خواندند. بیانیه همچنین بر اجرای آتش‌بس غزه و خروج نیروهای اسرائیلی طبق ترتیبات توافق‌شده تأکید کرده است. این گزارش متن بیانیه را از زبان خود دو دولت مرور می‌کند؛ اجرای هیچ‌یک از این تعهدها هنوز تأیید نشده است.

هرمز و ایران در متن بیانیه

بر اساس متن بیانیه مشترک قطر و فرانسه، رهبران دو کشور «ضرورت بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز بدون محدودیت و عوارض» را دوباره تأیید کردند و از تلاش‌ها برای رسیدن به این هدف پشتیبانی کردند. آن‌ها درباره راه‌های تضمین آزادی کشتیرانی و امنیت انرژی نیز گفت‌وگو کردند. در همین سند، «حملات نظامی ایران علیه کشورهای منطقه» محکوم و «نقض جدی حقوق بین‌الملل» توصیف شده است.

بیانیه در عین حال از دیپلماسی برای رفع پایدار تهدیدهایی که از ایران ناشی می‌شود حمایت می‌کند، از جمله اطمینان «راستی‌آزماشده» از ماهیت صرفاً صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران، و از تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر قدردانی می‌کند. این‌ها مواضع دو دولت است و طرف ایرانی در این سند حضور ندارد؛ واکنش رسمی تهران به این بیانیه در منابع خوانده‌شده نیامده است. برای زمینه بیشتر درباره تنش‌های دریایی همین هفته می‌توانید گزارش رونما درباره ادعای سپاه درباره هفت شناور را بخوانید.

غزه، لبنان و سوریه

در بخش غزه، دو طرف قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت و طرح جامع پیشنهادی دونالد ترامپ را مبنای کار دانستند و از همه طرف‌ها خواستند تعهدات خود را اجرا کنند، از جمله «اجرای آتش‌بس» و «خروج نیروهای اسرائیلی مطابق ترتیبات توافق‌شده». بیانیه رساندن فوری، امن و بدون مانع کمک‌های بشردوستانه به مردم غزه «بدون قید و شرط» را نیز خواسته و از برگزاری انتخابات فلسطینی و راه‌حل دو دولتی پشتیبانی کرده است.

درباره لبنان، بیانیه می‌گوید پایان نزدیک مأموریت یونیفیل «نباید خلأ امنیتی ایجاد کند» و از چارچوب سه‌جانبه، شامل خلع سلاح حزب‌الله و خروج کامل نیروهای اسرائیلی، پشتیبانی می‌کند. درباره سوریه نیز دو کشور متعهد شده‌اند پروژه‌هایی را که به ثبات و بازسازی اقتصادی این کشور کمک می‌کند، با همکاری مقام‌های سوری پیش ببرند.

توافق‌های دفاعی و اقتصادی

در کنار مواضع سیاسی، دو سند «اعلام قصد» امضا شد: یکی برای انتخاب شرکت‌های KNDS فرانسه و جان کاکریل دیفنس برای نوسازی نیروهای زمینی امیری قطر و دیگری درباره تضمین‌های امنیتی دفاعی. بیانیه همکاری هوایی بر پایه رافال و ارتقای توان نیروی هوایی قطر را هم ادامه‌دار می‌داند. دو کشور همچنین بر اولویت سرمایه‌گذاری مستقیم در انرژی، هوش مصنوعی، فناوری کوانتومی و دفاع تأکید کرده‌اند. جزئیات مالی این توافق‌ها در منابع خوانده‌شده نیامده است.