اتهام خیانت به دادستان پیشین چیواوا؛ مکزیک مرز همکاری ایالت‌ها با آمریکا را محک می‌زند

مکزیک دادستان پیشین ایالت چیواوا، سزار خائورگی (Cesar Jauregui)، را به «خیانت به کشور» متهم کرده است؛ اتهامی که به گفته گزارش الجزیره و رویترز در تاریخ مکزیک کم‌سابقه است. دادستان کل فدرال می‌گوید او اجازه داده مأموران آمریکایی بدون هماهنگی با مقام‌های فدرال در عملیات ضدمواد مخدر حضور یابند. هنوز دادگاه درباره کافی‌بودن ادله برای تشکیل پرونده تصمیم نگرفته و جزئیات نقش مأموران آمریکایی در این عملیات روشن نیست.

چه شد؟

به گزارش الجزیره و رویترز، گودوی، دادستان کل مکزیک، سزار خائورگی را به اتهام خیانت به کشور تحت پیگرد قرار داده است. خائورگی عضو حزب محافظه‌کار اقدام ملی است و پیش‌تر دادستان ایالت چیواوا در شمال‌غرب مکزیک بود. اتهام این است که او به عوامل خارجی اجازه داد بدون اطلاع‌رسانی قبلی به مقام‌های فدرال در عملیاتی در خاک مکزیک شرکت کنند. قاضی دستور بازداشت موقت او را داده تا دادگاه تصمیم بگیرد ادله برای تشکیل پرونده کیفری کافی است یا نه.

پیشینه: از تصادف آوریل تا اتهام خیانت

1. ۱۹ آوریل ۲۰۲۶تصادف خودرو جان دو مأمور آمریکایی و دو مأمور مکزیکی را گرفت. رسانه‌ها مأموران آمریکایی را عضو سیا معرفی کردند؛ منابع ناشناس از همکاری آنان با پلیس ایالتی برای انهدام یک آزمایشگاه مواد مخدر گفته بودند و مقام‌های ایالتی درگیری در این عملیات را رد کردند.
2. ۲۰ آوریل ۲۰۲۶خائورگی در بیانیه‌ای حضور نیروهای خارجی در عملیات ایالت را نفی کرد و گفت مربیان آمریکایی برای آموزش پهپاد در نزدیکی بودند و خواستند همراه کاروان پلیس مکزیک به فرودگاه برگردند.
3. اواخر آوریل ۲۰۲۶او از سمت دادستانی ایالت استعفا داد. کلودیا شین‌بام، رئیس‌جمهور، گفته بود دولتش از حضور مأموران آمریکایی در این عملیات خبر نداشته و خواستار بررسی رعایت قانون اساسی و قانون امنیت ملی شد.
4. ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶اتهام خیانت علنی شد.

چارچوب حقوقی و دشواری اثبات

طبق قوانین مکزیک، فعالیت نیروهای خارجی در خاک این کشور باید به تأیید دولت فدرال برسد و قانون اساسی برای حضور نیروهای نظامی خارجی تأیید سنا را لازم می‌داند. به نوشته الجزیره، کارشناسان تعریف جرم خیانت را مبهم می‌دانند؛ این جرم هر اقدامی را که حاکمیت مکزیک را به نفع نهادی خارجی تضعیف کند در بر می‌گیرد. محکومیت در چنین پرونده‌هایی نادر است و آخرین نمونه شناخته‌شده به سال ۱۸۶۷ و محاکمه امپراتور ماکسیمیلیان بازمی‌گردد.

معنای سیاسی پرونده

ماتیاس گومز لئوتاود، تحلیلگر گروه اوراسیا، به رویترز گفت این اتهام می‌خواهد سابقه‌ای بسازد که همکاری ایالت‌ها با دولت آمریکا را بدون هماهنگی و تأیید فدرال بازدارد. این تفسیر دیدگاه یک تحلیلگر است، نه حکم دادگاه. دولت شین‌بام از حزب چپ‌گرای مورنا با آمریکا در مقابله با جرایم سازمان‌یافته همکاری می‌کند، اما با تلاش واشنگتن برای ارتباط مستقیم با ایالت‌های مکزیک مخالف است؛ در حالی که دونالد ترامپ پیش‌تر درباره اقدام نظامی یک‌جانبه در مکزیک سخن گفته بود.

شاخص‌های پیگیری

تصمیم دادگاه درباره تشکیل پرونده کیفری، متن رسمی اتهام و دفاعیه خائورگی، واکنش رسمی واشنگتن، و نتیجه بررسی دولت درباره رعایت قانون امنیت ملی مهم‌ترین نشانه‌هایی‌اند که مسیر پرونده و پیامد آن بر همکاری امنیتی مکزیک و آمریکا را روشن می‌کنند.