ذخایر نفت جهان برای جنگ تازه آمریکا و ایران کافی است؟ ذخیره راهبردی آمریکا به ۲۸۳ میلیون بشکه رسیده
ذخیره راهبردی آمریکا به ۲۸۳ میلیون بشکه رسیده و برآورد یک تحلیلگر از ذخیره قابل‌استفاده جهانی حدود ۴۰۰ میلیون بشکه است؛ این ذخایر در برابر بسته‌شدن هرمز چند روز زمان می‌خرند؟
کشتی‌های لنگرانداخته در برابر بندرعباس، ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۸ خرداد ۱۴۰۵). عکس: امیرحسین خرگویی/ایسنا، خبرگزاری فرانسه
با تشدید تنش در تنگه هرمز و ادعای سپاه درباره هدف‌گرفتن نفتکش‌ها، پرسش این است که ذخایر اضطراری نفت چقدر می‌توانند شوک یک بسته‌شدن کامل مسیر را جذب کنند. بر پایه گزارش تحلیلی الجزیره، ذخیره راهبردی آمریکا به ۲۸۳ میلیون بشکه رسیده و برآورد یک تحلیلگر از ذخیره قابل‌استفاده جهانی حدود ۴۰۰ میلیون بشکه است. این مقاله می‌سنجد این اعداد چه می‌گویند و کجا هنوز ابهام می‌ماند.
در این خبر سیاسی می‌خوانید
در یک نگاه
- آژانس بینالمللی انرژی در ۱۱ مارس ۲۰۲۶ آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه را تصویب کرد؛ سهم آمریکا ۱۷۲٫۲ و ژاپن ۷۹٫۸ میلیون بشکه بود (آژانس بینالمللی انرژی).
- ذخیره راهبردی نفت آمریکا به ۲۸۳ میلیون بشکه رسیده، پایین‌ترین سطح از اکتبر ۱۹۸۲ (وزارت انرژی آمریکا، به نقل از الجزیره).
- موجودی نفت خام خشکی چین ۱٫۱۳ میلیارد بشکه است، پایین‌تر از ۱٫۲۳ میلیارد در پایان فوریه؛ حدود ۸۰ روز مصرف پالایشگاهی (برآورد Kpler).
- برآورد شرکت Kpler: صادرات نفت خاورمیانه در بستن کامل از ۱۶٫۸ به ۷٫۵ میلیون بشکه در روز میرسد؛ کسری حدود ۹٫۳ میلیون بشکه در روز.
پرسش اصلی: ذخیره‌ها جای هرمز را می‌گیرند؟
پیش از جنگ که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت در روز، یعنی نزدیک یک‌پنجم عرضه جهان، از تنگه هرمز می‌گذشت. به نوشته الجزیره، برنت روز چهارشنبه بیش از ۲ دلار بالا رفت و به ۱۱۰٫۸۵ دلار در هر بشکه رسید که نزدیک اوج پنج‌ماهه است. سپاه پاسداران نیز گفته نفتکش‌هایی در تنگه هدف قرار گرفته‌اند؛ واشنگتن ادعای اخیر را رد کرده است.
آنچه داده‌ها درباره ذخایر می‌گویند
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرده تصمیم جمعی ۱۱ مارس ۴۰۰ میلیون بشکه بوده و جدول مشارکت کشورها، با احتساب ۲۸ میلیون بشکه افزایش تولید در قاره آمریکا، به ۴۲۶ میلیون بشکه میرسد؛ ۲۸۰ میلیون از ذخایر دولتی و ۱۱۹ میلیون از ذخایر صنعت. آژانس تصریح کرده تفکیکها نهایی نیست و ممکن است تغییر کند.
| بازیگر | عدد گزارش‌شده | معنا | منبع عدد |
|---|---|---|---|
| آمریکا | ۲۸۳ میلیون بشکه | کمترین سطح از اکتبر ۱۹۸۲؛ بخشی وام است و باید با بشکه اضافه بازگردد | وزارت انرژی و EIA |
| چین | ۱٫۱۳ میلیارد بشکه (از ۱٫۲۳) | حدود ۸۰ روز مصرف پالایشگاهی | Kpler |
| هند | حدود ۸ روز واردات | آسیب‌پذیرترین در کنار پاکستان | رویترز، به نقل از الجزیره |
| اروپا | حدود ۷۶ میلیون بشکه آزاد | «جوکر» زمان و تمایل به آزادسازی | Sparta Commodities |
همین گزارش می‌نویسد ذخایر راهبردی جهان بدون چین و ایران از اواخر دسامبر ۲۰۲۵ حدود ۳۲۷ میلیون بشکه کاهش یافته و حدود ۹۵ درصد این برداشت از آمریکا، اروپا و ژاپن بوده است. به برآورد تحلیلگر Sparta Commodities فقط حدود ۴۰۰ میلیون بشکه در جهان قابل‌استفاده است و نزدیک نیمی از آن در ژاپن قرار دارد.
تحلیل: بالشتک چند روز را می‌خرد؟
استنباط رونما: اگر کل ۴۰۰ میلیون بشکه قابل‌استفاده را بر کسری ۹٫۳ میلیون بشکه در روز تقسیم کنیم، عددی حدود ۴۳ روز به دست می‌آید. این یک محاسبه حسابی است، نه پیش‌بینی: برداشت از ذخایر با سرعت محدود انجام می‌شود، ذخایر همه کشورها در دسترس مشترک نیست و کسری واقعی به مدت و میزان بسته‌شدن بستگی دارد. با این حال نشان می‌دهد چرا کارشناسانی مانند کریس بوچمپ از IG Group از «یک یا دو ماه» سخن می‌گویند و قیمت ۱۵۰ دلار را «بسیار محتمل» می‌دانند؛ این‌ها ارزیابی منبع است، نه واقعیت تأییدشده.
مسیرهای جایگزین هم محدودند. نفت عربستان از خط لوله شرق–غرب به ینبع میرسد و از هرمز عبور نمی‌کند، اما حوثی‌ها در ژوئیه محاصره کشتیرانی سعودی را اعلام کرده‌اند و در این ماه فقط ۳۷۳ هزار بشکه در روز نفت سعودی از باب‌المندب گذشته که کمترین مقدار از فوریه است.
آثار اقتصادی و سیاسی
به گفته الجزیره، دیزل از نظر قیمت تقریباً دو برابر نفت خام شده است. تحویل نفت از غرب آفریقا ۲۵ تا ۲۸ روز راه دریایی دارد، در حالی که فجیره امارات دو روز با مقصد فاصله دارد. شرکت‌های بزرگ نفتی نیز در فصل دوم ۲۰۲۶ سود بالایی ثبت کرده‌اند (اکسون‌موبیل ۱۴٫۵ و شورون ۱۲ میلیارد دلار)، موضوعی که ترامپ در اوت نقد کرده بود.
ضدتحلیل
جمع‌بندی و شاخص‌ها
پرسش‌های متداول
ذخیره راهبردی نفت آمریکا اکنون چقدر است؟
آژانس بینالمللی انرژی چقدر نفت آزاد کرد؟
کدام کشورها در برابر بسته‌شدن هرمز آسیب‌پذیرترند؟
سوالات متداول
ذخیره راهبردی نفت آمریکا اکنون چقدر است؟
بر پایه گزارش الجزیره به نقل از وزارت انرژی آمریکا، ۲۸۳ میلیون بشکه؛ پایین‌ترین سطح از اکتبر ۱۹۸۲. بخش زیادی از برداشت‌ها به شکل وام بوده و باید همراه بشکه اضافه بازگردد.
آژانس بینالمللی انرژی چقدر نفت آزاد کرد؟
تصمیم جمعی ۱۱ مارس ۲۰۲۶ بر ۴۰۰ میلیون بشکه بود. جدول مشارکتها با ۲۸ میلیون بشکه افزایش تولید به ۴۲۶ میلیون میرسد و آژانس میگوید تفکیکها نهایی نیست.
کدام کشورها در برابر بسته‌شدن هرمز آسیب‌پذیرترند؟
به گفته منابع الجزیره، هند با حدود هشت روز پوشش واردات و پاکستان بیشترین آسیب‌پذیری را دارند؛ چین با حدود ۸۰ روز پوشش وضعیت بهتری دارد.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرمطالب مرتبط
امنیت و ژئوپلیتیک · ۱۱ آبان ۱۴۰۵ترامپ و جنگ فرسایشی ایران؛ آیا فشار حداکثری علیه آمریکا عمل می‌کند؟ | تحلیل ۳۶۰
امنیت و ژئوپلیتیک · ۱۱ آبان ۱۴۰۵گرگاش: رابطه با ایران برمی‌گردد، اعتماد نه؛ معنای این تفکیک برای تهران چیست؟
امنیت و ژئوپلیتیک · ۱۱ آبان ۱۴۰۵