قرارداد عرضه بنزین سوپر داخلی با ۵۰ جایگاه امضا شد؛ نرخ اعلامی ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومان
شرکت ملی پخش از امضای قرارداد با ۵۰ جایگاه برای عرضه بنزین سوپر تولید داخل خبر داده است. نرخ‌های اعلام‌شده ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومان برای هر لیتر است، اما فهرست کامل جایگاه‌ها و حجم عرضه هنوز منتشر نشده است.
تصویر آرشیوی نازل بنزین در جایگاه سوخت؛ منبع: ایرنا. بازنشر با ذکر منبع طبق اعلام ایرنا مجاز است.
شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران از امضای قرارداد عرضه بنزین سوپر تولید داخل با ۵۰ جایگاه خبر داده است. طبق دو توضیح رسمی منتشرشده در روز یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵، برای ۱۰۰ جایگاه مجوز دریافت این فرآورده صادر شده، قرارداد ۵۰ جایگاه نهایی شده و قرار است شمار نقاط عرضه در طول آبان افزایش یابد.
در این خبر اقتصادی می‌خوانید
حمید حبیبی، مدیر بازرگانی شرکت ملی پخش، گفته تولید بنزین سوپر در پالایشگاه ستاره خلیج فارس و پالایشگاه شازند آغاز شده است. او دامنه قیمت هر لیتر در جایگاه‌ها را ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومان اعلام کرده و تفاوت نرخ را به هزینه حمل و شرایط رقابتی جایگاه‌ها نسبت داده است.
در توضیح دیگری، کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش، قیمت در محل مصرف جایگاه را ۱۰۳ هزار تومان اعلام کرده و گفته دولت بخشی از هزینه را تقبل می‌کند. این دو بیان لزوماً متناقض نیستند: رقم ۱۰۳ هزار تومان می‌تواند نرخ مبنا یا نرخ اعلامی در محل مصرف باشد و هزینه حمل در برخی نقاط قیمت نهایی را تا ۱۱۰ هزار تومان بالا ببرد. با این حال، تا زمانی که فهرست جایگاه‌ها و نرخ هر نقطه منتشر نشود، نمی‌توان یک قیمت واحد را برای همه کشور قطعی دانست.
قرارداد با ۵۰ جایگاه به معنی عرضه هم‌زمان در همه آنها نیست
در خبر رسمیِ منتشرشده، از «مجوز برای ۱۰۰ جایگاه» و «امضای قرارداد با ۵۰ جایگاه» سخن گفته شده است؛ نه آغاز قطعی و هم‌زمان فروش در هر ۵۰ نقطه. شرکت ملی پخش گفته در تهران اکنون ۱۵ جایگاه ثابت و ۱۰ خودروی سوخت‌رسان سیار بنزین سوپر عرضه می‌کنند و شبکه عرضه در آبان توسعه می‌یابد.
این تمایز برای مصرف‌کننده مهم است. قرارداد، ظرفیت حقوقی و تجاری عرضه را ایجاد می‌کند، اما موجودی واقعی هر جایگاه به تحویل از پالایشگاه، حمل، مخزن اختصاصی و برنامه عملیاتی آن جایگاه بستگی دارد. فهرست کامل ۵۰ جایگاه، زمان شروع فروش در هر کدام و موجودی روزانه هنوز در منابع خوانده‌شده منتشر نشده است.
هزینه یک باک با نرخ‌های اعلامی چقدر می‌شود؟
با دامنه ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومان برای هر لیتر، هزینه خرید بنزین سوپر به شکل زیر محاسبه می‌شود. این اعداد فقط حاصل ضرب حجم در نرخ اعلامی‌اند و هزینه احتمالی خدمات خودروی سوخت‌رسان سیار را در بر نمی‌گیرند.
| حجم خرید | با نرخ ۱۰۳ هزار تومان | با نرخ ۱۱۰ هزار تومان |
|---|---|---|
| ۱۰ لیتر | ۱ میلیون و ۳۰ هزار تومان | ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان |
| ۲۰ لیتر | ۲ میلیون و ۶۰ هزار تومان | ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان |
| ۴۰ لیتر | ۴ میلیون و ۱۲۰ هزار تومان | ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان |
شرکت ملی پخش تأکید کرده فروش این فرآورده بدون سهمیه و بدون محدودیت مقدار انجام می‌شود. بنابراین بنزین سوپر داخلی در این طرح یک محصول اختیاری با قیمت جداگانه است و خبر منتشرشده تغییری در سهمیه یا نرخ بنزین معمولی اعلام نمی‌کند.
چرا تولید داخل از نظر اقتصادی مهم است؟
بنزین سوپر برای بخشی از خودروهای وارداتی و موتورهایی با نسبت تراکم بالاتر تقاضای مشخص دارد. مدیرعامل شرکت ملی پخش گفته سال گذشته حدود ۶ میلیون لیتر بنزین سوپر وارد و توزیع شد و اکنون محصول تولید داخل نیز به سبد عرضه اضافه می‌شود. اگر تولید داخلی بتواند بخشی از واردات را جایگزین کند، کانال اثر آن کاهش نیاز ارزی و کوتاه‌تر شدن زنجیره تأمین است.
اما اندازه این اثر هنوز قابل محاسبه نیست، چون شرکت ملی پخش حجم تولید روزانه، مقدار قابل عرضه در آبان و هزینه تمام‌شده پالایشگاه‌ها را اعلام نکرده است. بدون این سه داده، نمی‌توان از «صرفه‌جویی ارزی بزرگ» یا اثر محسوس بر تراز بنزین کشور سخن گفت. ۶ میلیون لیتر واردات سال گذشته نیز فقط یک مبنای تاریخی است، نه تضمین حجم جایگزینی در سال جاری.
قیمت‌گذاری رقابتی و حمل مستقیم از پالایشگاه دو پیامد دارد. نخست، فاصله مکانی از پالایشگاه می‌تواند بخشی از اختلاف قیمت ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومانی را توضیح دهد. دوم، جایگاه‌هایی که مخزن، گردش تقاضا و هزینه حمل مناسب‌تری دارند، احتمالاً سریع‌تر وارد شبکه می‌شوند. در مقابل، نبود فهرست عمومی جایگاه‌ها می‌تواند جست‌وجوی مصرف‌کننده و مقایسه قیمت را دشوار کند.
ارتباط این طرح با محدودشدن کارت جایگاه چیست؟
مدیرعامل شرکت ملی پخش گفته اولویت عرضه با ۱۱ استانی است که کارت اضطراری جایگاه‌ها در آنها جمع‌آوری شده است. این موضوع، طرح بنزین سوپر را از نظر جغرافیایی به تغییرات اخیر شبکه کارت سوخت پیوند می‌دهد، اما دو سیاست یکی نیستند: بنزین سوپرِ بدون سهمیه یک محصول تجاری است؛ در حالی که شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری با کارت جایگاه به کنترل نحوه استفاده از بنزین سهمیه‌ای و آزاد معمولی مربوط می‌شود.
از خبرهای موجود نمی‌توان نتیجه گرفت جمع‌آوری کارت اضطراری علت افزایش تقاضای بنزین سوپر بوده است. شرکت ملی پخش افزایش تقاضا و نیاز خودروهای وارداتی را علت توسعه عرضه عنوان کرده، اما آمار تقاضا، تعداد خودروهای هدف و استاندارد کیفی یا عدد اکتان محصول در گزارش‌های خوانده‌شده ارائه نشده است.
چه چیزهایی باید بعداً روشن شود؟
چهار داده برای ارزیابی واقعی طرح تعیین‌کننده است: فهرست و نشانی جایگاه‌های فعال، قیمت نهایی هر جایگاه، حجم تولید و تحویل روزانه، و مشخصات کیفی بنزین از جمله عدد اکتان. انتشار این اطلاعات مشخص می‌کند شبکه ۵۰ جایگاهی تا چه اندازه از مرحله قرارداد به عرضه پایدار رسیده و آیا دامنه قیمت اعلام‌شده در عمل حفظ می‌شود یا نه.
در نتیجه، تحول تازه و تأییدشده این است که تولید داخلی آغاز شده و قرارداد ۵۰ جایگاه منعقد شده است. اما عرضه سراسری، فعال‌بودن هم‌زمان همه جایگاه‌ها و یک نرخ واحد کشوری هنوز تأیید نشده است.
گزارش و راستی‌آزمایی خبرهای ایران و جهان؛ هر ادعا با منبع و تاریخ.
مطالب مرتبط
انرژی · ۱۱ آبان ۱۴۰۵عارف: زمستان امسال گاز کم داریم و مشترکان پرمصرف گاز گران‌تر می‌خرند
اروپا · ۱۱ آبان ۱۴۰۵سود رایان‌ایر را پیش‌خرید سوخت نجات داد؛ هزینه جنگ ایران سال آینده به بلیت و دستمزد می‌رسد
اقتصاد · ۱۱ آبان ۱۴۰۵