اینستاگرام ویدئوهای ۹۰ دقیقه‌ای را آزمایش می‌کند؛ چالش یوتیوب بدون مدل درآمدی روشن

اینستاگرام روز دوشنبه ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد آزمایش نوع تازه‌ای از آپلود ویدئو به نام «Features» را آغاز کرده که به خالقان محتوا اجازه می‌دهد ویدئوهایی تا ۹۰ دقیقه منتشر کنند. این تصمیم پس از سال‌ها تمرکز پلتفرم بر ویدئوی کوتاه گرفته شده و پرسش اصلی را روشن می‌کند: بدون مدل پرداخت مستقیم به خالقان، آیا اینستاگرام می‌تواند در قلمرو یوتیوب رقابت کند؟

مقدمه: چرا پلتفرم ریل‌محور به ویدئوی بلند برگشت؟

آدام موسری، مدیر اینستاگرام، در ویدئوی معرفی این تغییر گفت مدت‌ها مخالف ویدئوی بلند در اینستاگرام بوده است. به نوشته تک‌کرانچ، استدلال او این بود که محتوای کوتاهی مانند ریلز بیشتر به اشتراک‌گذاری و پیام مستقیم منجر می‌شود. تسا لایونز، معاون محصول اینستاگرام، از این تغییر دفاع کرده و به روایت همین گزارش، سرانجام موسری را قانع کرده است. پرسش این تحلیل این است که این چرخش یک بازگشت تاکتیکی است یا آغاز رقابتی جدی با یوتیوب.

پیشینه و تاریخچه: از اشباع ویدئوی کوتاه تا بازگشت فرمت بلند

موج ویدئوی کوتاه چند سال همه پلتفرم‌ها را به سمت خود کشید. تک‌کرانچ یادآوری می‌کند که حتی لینکدین در ۲۷ مارس ۲۰۲۴ فید ویدئویی شبیه تیک‌تاک را آزمایش کرد. اما ویدئوی کوتاه سخت‌تر پول‌ساز می‌شود: همان گزارش به تحلیل خود در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۲ درباره تلاش یوتیوب شورتز برای جلب خالقان اشاره می‌کند و می‌نویسد بسیاری از خالقان حساب‌های کوتاه‌ویدئویی را عمدتاً ابزار تبلیغ کانال یوتیوب خود می‌دانند. اینستاگرام پیش‌تر با IGTV هم فرمت بلند را امتحان کرده بود؛ تک‌کرانچ آن را «اکنون از کار افتاده» توصیف می‌کند.

1. ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۲تحلیل تک‌کرانچ درباره اینکه شورتز یوتیوب می‌تواند با قرارداد بهتر برای خالقان به تیک‌تاک فشار بیاورد.
2. ۲۷ مارس ۲۰۲۴لینکدین آزمایش فید ویدئویی شبیه تیک‌تاک را آغاز می‌کند؛ نمونه‌ای از هجوم پلتفرم‌ها به ویدئوی کوتاه.
3. ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵یوتیوب راه‌های تازه کسب درآمد برای خالقان را معرفی می‌کند و می‌گوید طی چهار سال گذشته بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار پرداخته است.
4. ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶اینستاگرام آزمایش «Features» با ویدئوهای تا ۹۰ دقیقه را اعلام می‌کند.

تفاوت مدل درآمد دو پلتفرم

منبع داده جدول: گزارش تک‌کرانچ (۲۶ اکتبر ۲۰۲۶) که اظهارات موسری در برنامه Colin and Samir Show و آمار یوتیوب را نقل کرده است؛ منابع اولیه آن اظهارات مستقیماً خوانده نشدند.

بازار و سهام: واکنش بازار تأییدنشده

این خبر به شرکت متا (META) مربوط است، اما در منابع خوانده‌شده این نوبت قیمت یا درصد تغییری که واکنش بازار به این اعلام را نشان دهد وجود ندارد؛ بنابراین واکنش بازار تأییدنشده است و رونما عددی نمی‌نویسد. برای پیگیری قیمت سهام و دارایی‌های مرتبط می‌توانید به نقشه بازار رونما و صفحه سهام مراجعه کنید. پیامد بازاری مستقیم گزارش نشده است.

تأثیر و تحلیل: سه لایه

لایه خالقان

برای خالقانی که ویدئوی بلند می‌سازند، حضور در اینستاگرام تازه است. قابلیت «Clips as Reels» به آن‌ها اجازه می‌دهد از ویدئوی بلند، ریل بسازند که به نسخه کامل لینک دارد؛ این همان الگوی «ویدئوی کوتاه به‌عنوان تبلیغ ویدئوی بلند» است که امروز در یوتیوب رایج است. تفاوت آن است که در اینستاگرام هنوز پولی برای تماشای نسخه بلند تعریف نشده است.

لایه پلتفرم

اینستاگرام اعلام کرده در حال توسعه کشف بهتر ویدئوهای زنده و صفحه‌ای برای ریل‌های اپیزودی است، و موسری گفته می‌خواهند فرمت کوتاه و بلند «همزیست» باشند و هم در اپ موبایل و هم در اپ تلویزیون پشتیبانی شوند؛ او افزوده این کار «زمان می‌برد تا درست شود».

لایه رقابت

یوتیوب مزیت دو دهه عادت تماشا و سازوکار پرداخت دارد. تک‌کرانچ می‌نویسد متا ممکن است بعداً تبلیغ به ویدئوهای بلند اضافه کند، اما تصریح می‌کند این حدس نویسنده است نه اعلام متا.

راهکارها و توصیه‌های عملی

الف) توسعه‌دهندگان، مهندسان و مدیران فنی

اگر محصول یا ابزار شما به آپلود، پردازش یا تحلیل ویدئوی بلند در شبکه‌های اجتماعی وابسته است، حمایت از ویدئوهای طولانی‌تر در APIهای اینستاگرام را رصد کنید. تا اعلام رسمی چنین دسترسی، فرض نکنید این قابلیت برای ابزارهای شخص ثالث باز می‌شود.

ب) سرمایه‌گذاران و فعالان بازار (رصد و ریسک)

این بخش توصیه خرید یا فروش نیست. شاخص‌های قابل رصد: اعلام مدل درآمدی رسمی متا برای ویدئوی بلند، گسترش آزمایش از برزیل به آمریکا، و هر آماری از زمان تماشا. ریسک‌ها: سرمایه‌گذاری روی فرمتی که پیش‌تر با IGTV از کار افتاد، و نبود داده درآمدی.

ج) کاربران نهایی و کسب‌وکارها

کسب‌وکارهایی که برای بازاریابی با خالقان کار می‌کنند، باید انتظار داشته باشند قراردادهای برندی مهم‌ترین مسیر درآمد خالقان در اینستاگرام بماند. پیش از جابه‌جایی بودجه از یوتیوب، نتیجه آزمایش در بازار خود را بسنجید. پیامد مستقیمی برای کاربران ایرانی در منابع خوانده‌شده گزارش نشده است.

جمع‌بندی و محدوده قطعیت

اینستاگرام با «Features» به یوتیوب نزدیک‌تر می‌شود، اما فعلاً فقط آزمایشی محدود است و مدل درآمدی ندارد. آنچه با اطمینان می‌دانیم از اعلام اینستاگرام و گفته‌های مقام‌ها به تک‌کرانچ آمده؛ آنچه نمی‌دانیم زمان گسترش جهانی، جزئیات پرداخت و استقبال خالقان است. شاخص‌های آینده: مدل پرداخت، گسترش جغرافیایی و ورود فرمت به اپ تلویزیون.