تانزانیا از کشف گاز ۲۲۳ میلیارد فوت مکعبی در مناز بی خبر داد؛ نخستین یافته مهم پس از ۱۰ سال

وزیر انرژی تانزانیا در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۵ آبان ۱۴۰۵) از کشف حدود ۲۲۳ میلیارد فوت مکعب گاز طبیعی در چاه اکتشافی «کاسا-۱ ایکس اس‌تی۲» در بلوک مناز بی، در منطقه متوارا، خبر داد. این نخستین کشف مهم گازی تانزانیا از سال ۲۰۱۵ به بعد توصیف شده است؛ اما رقم اعلام‌شده برآورد است و دسته ذخیره (قابل‌استحصال یا درجا) در گزارش‌های منتشرشده مشخص نشده است.

چه چیزی اعلام شد و چه چیزی هنوز نه؟

چاه کاسا-۱ ایکس اس‌تی۲ را شرکت دولتی توسعه نفت تانزانیا (TPDC) با همکاری شرکت فرانسوی مورس‌اند‌پرِن، اپراتور بلوک، حفاری کرده است. بر پایه گزارش تانزانیا‌اینوست، این چاه از خشکی حفر شده و به مخزنی حدود ۴٫۵ کیلومتر دورتر از ساحل در زیر ۴۰۰ متر آب می‌رسد. سهم مورس‌اند‌پرِن از امتیاز مناز بی ۶۰ درصد و سهم TPDC ۴۰ درصد گزارش شده است؛ این تفکیک را فقط یکی از منابع بررسی‌شده ذکر کرده است.

رقم‌های وزیر و شرکت یکی نیستند و گزارش‌ها آن‌ها را با هم تطبیق نداده‌اند؛ یکی بیانیه دولتی است و دیگری برآورد ناخالص اپراتور. تا انتشار گزارش مستقل ذخیره‌ای که دسته آن مشخص باشد، ۲۲۳ میلیارد فوت مکعب را باید برآورد اعلامی دانست، نه ذخیره قطعی.

زمان شروع تولید روشن نیست

خبرگزاری آفریکانیوز نوشته تولید «اوایل ماه آینده» آغاز می‌شود. اما در گزارش تانزانیا‌اینوست، شروع تولید از نوامبر ۲۰۲۶ به مورس‌اند‌پرِن نسبت داده شده و عبارت «زودترین زمان» دارد؛ گزارش دیگری نیز اعلام می‌کند وزیر تاریخ شروع تولید را نگفته است. بنابراین تاریخ نوامبر هنوز یک انتظار است، نه تعهد رسمی.

اهمیت گاز برای برق تانزانیا

گاز طبیعی تقریباً ۸۰ درصد تولید برق تانزانیا را تأمین می‌کند و مناز بی از سال ۲۰۱۵ از طریق خط لوله ۵۴۲ کیلومتری متوارا به دارالسلام گاز تحویل می‌دهد. وزیر انرژی تولید بیشتر را راهی برای انرژی پایدارتر و ارزان‌تر در شرایط رشد تقاضا معرفی کرده است. TPDC همچنین با چهار سرمایه‌گذار درباره الان‌جی‌ی کوچک‌مقیاس گفت‌وگو می‌کند که سه مورد آن در متوارا است؛ ارزش سرمایه‌گذاری یا تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری گزارش نشده است. کاربرد در کود یا پتروشیمی نیز فعلاً فقط به‌عنوان ظرفیت مطرح شده و پروژه تعهدشده‌ای ندارد.

ذخایر کل گاز تانزانیا طبق ارقام TPDC حدود ۵۷٫۵۴ تریلیون فوت مکعب است (۱۰٫۴۱ خشکی و ۴۷٫۱۳ دریایی). نسبت به این حجم، کشف جدید کوچک است؛ اهمیت آن بیشتر در دسترس‌بودن سریع‌تر گاز خشکی، نزدیک به زیرساخت موجود است.