اروپا و کانادا در مونترال دنبال پیوند اقتصادی عمیق‌ترند؛ «عضو وابسته» هنوز تعریفی ندارد

پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۵ (۲۹ اکتبر ۲۰۲۶)، بیست‌ویکمین نشست سران کانادا و اتحادیه اروپا در مونترال شروع می‌شود و تا ۸ آبان ادامه دارد. اتحادیه پیش‌تر پیشنهاد داده بود کانادا نخستین «عضو وابسته» آن شود، اما این عنوان در پیمان‌های اروپایی تعریف نشده است. هدف اعلام‌شده، عمیق‌ترکردن روابط اقتصادی در سایه‌ی تعرفه‌های آمریکاست.

در مونترال چه چیزی روی میز است؟

آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، پیش از نشست گفت در مونترال «اتحاد برای آینده» راه‌اندازی می‌شود تا پیوندهای سیاسی، اقتصادی و نهادی دو طرف عمیق‌تر شود. دفتر مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در بیانیه‌ای نوشت اروپا قدرت بازار، عمق پژوهشی و توان تولیدی دارد و کانادا انرژی فراوان، مواد معدنی حیاتی، توانایی در فضا، هوش مصنوعی و کوانتوم و یکی از مستحکم‌ترین نظام‌های بانکی جهان را به میز می‌آورد. هنوز متن توافق یا بیانیه‌ی پایانی منتشر نشده است.

«عضو وابسته» یعنی چه؟

اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در شهریور پیشنهاد داد کانادا نخستین عضو وابسته‌ی اتحادیه شود و کارنی از آن استقبال کرد. به‌گفته‌ی مرکز مطالعات سیاست اروپایی، چنین عنوانی در پیمان‌های اتحادیه یا چارچوب استاندارد گسترش آن وجود ندارد. وینا نجیب‌الله، مدیر یک اندیشکده‌ی کانادایی، می‌گوید خود واژه اهمیت ندارد؛ آنچه مهم است عمیق‌شدن عملی روابط و نتایج واقعی است. دونالد ترامپ پیوستن کانادا به اتحادیه را «خنده‌دار» خوانده و گفته اگر نیت بد باشد، «تعرفه‌های بسیار سنگین» بر اروپا می‌گذارد.

چرا کانادا به اروپا نگاه می‌کند؟

کانادا پیش از تعرفه‌ها نزدیک ۸۰ درصد صادراتش را به آمریکا می‌فرستاد. واشنگتن عوارض ۵۰ درصدی بر کالاهای کانادایی به ارزش ۲۰ میلیارد دلار گذاشت و اتاوا با تعرفه‌ی متقابل بر فولاد، لبنیات، لوازم خانگی، تجهیزات کشاورزی، خمیر و کاغذ و لوازم الکترونیکی آمریکا پاسخ داد. در همین فضا، سیتا از ۲۰۱۷ مبادلات دو طرف را تسهیل کرده و حالا بحث بر سر این است که این رابطه از توافق تجاری فراتر برود. اینکه بیانیه‌ی پایانی کدام حوزه‌ها را نام می‌برد، پس از پایان نشست روشن می‌شود.