ترامپ می‌گوید جنگ با ایران «به‌زودی جمع می‌شود» و از تهران تضمین هسته‌ای می‌خواهد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفته جنگ با ایران «به‌زودی جمع می‌شود» و واشینگتن باید «تضمین» بگیرد که ایران هرگز سلاح هسته‌ای نخواهد داشت. این سخنان در گزارش زنده‌ی الجزیره در ۹ آبان ۱۴۰۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶) آمده و زمان و مکان دقیق آن‌ها در متن گزارش مشخص نشده است. همان روز سپاه پاسداران از آتش‌گرفتن چهار نفتکش در تنگه‌ی هرمز خبر داد؛ ادعایی که از منبع مستقل تأیید نشده است.

ترامپ چه گفت و چه چیزی تأیید نشده است

خلاصه‌ی گزارش زنده‌ی الجزیره می‌گوید ترامپ جنگ علیه ایران را چیزی دانسته که «به‌زودی جمع می‌شود» و افزوده واشینگتن به «تضمین» نیاز دارد که هرگز سلاح هسته‌ای در کار نباشد. متن کامل سخنان، محل و ساعت آن در گزارش نیامده است؛ از این رو باید آن را موضع اعلام‌شده‌ی رئیس‌جمهوری آمریکا دانست، نه جدول زمانی رسمی برای پایان جنگ. خبرگزاری مهر هم در همین روز عنوان کرده ترامپ مدعی ادامه‌ی تماس با ایران شده و گفته تهران خواهان مذاکره است؛ تأییدی از سوی مقام‌های ایرانی برای این ادعا در منابع بررسی‌شده دیده نشد.

گزارش‌ها درباره‌ی بررسی حمله و مسیر دیپلماسی

الجزیره در تحلیلی که ۸ آبان (۳۰ اکتبر) منتشر شد، به چند گزارش رسانه‌های دیگر اشاره می‌کند و هیچ‌کدام را خودش تأیید نکرده است. وال‌استریت‌ژورنال نوشته کوپر ۷ آبان (۲۹ اکتبر) گزینه‌های «حمله‌ی تازه» را برای ترامپ تشریح کرده و آمریکا پدافند و مهمات خود را در منطقه تقویت کرده است. شبکه‌ی کان اسرائیل نیز از فرود ده هواپیمای باری نظامی آمریکا در پایگاه‌های اووداه و نواتیم خبر داده است. نیویورک‌تایمز هفته‌ی پیش نوشته آمریکا و اسرائیل طرح مشترک حمله به ایران را برای پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان (۳ نوامبر) آماده کرده‌اند. این‌ها گزارش رسانه‌ای است و نه اعلام رسمی.

در سوی دیپلماسی، نیویورک‌تایمز گزارش داده جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، در نامه‌ای که از طریق میانجی‌های قطری به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، رسیده مذاکره‌ی مستقیم به رهبری خود و با طرح برنامه‌ی هسته‌ای از همان آغاز را پیشنهاد کرده است. واشینگتن‌پست هم نوشته ونس آمادگی دیدار حضوری با رضایی را اعلام کرده است. ونس در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز گفته ترامپ «هرگز» اجازه نمی‌دهد این درگیری به «جنگ همیشگی» تبدیل شود. به گفته‌ی یک مقام در گفت‌وگو با رویترز، میانجی‌های قطری ۸ آبان (۳۰ اکتبر) برای گفت‌وگوهای هماهنگ با آمریکا به تهران بازگشته‌اند.

موضع ایران

در متن بررسی‌شده، رضایی مستقیماً نقل نشده و پاسخ رسمی تهران به پیشنهاد ونس منتشر نشده است. قالیباف، رئیس مجلس، به نقل از تسنیم گفته پیشرفت به تحقق هفت شرط ایران بسته است، از جمله لغو تحریم‌ها، پایان محاصره‌ی دریایی بنادر ایران، تضمین توقف حملات آمریکا و اسرائیل و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده. او افزوده رویکرد «هویج و چماق» بر ایران اثر ندارد. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری، به نوشته‌ی الجزیره در شهریور به این شبکه گفته ایران دیگر به مذاکره با واشینگتن اعتماد ندارد، چون در دور‌های پیشین گفت‌وگو حمله رخ داده است.

تحلیلگران چه می‌گویند

الجزیره از چند تحلیلگر نقل می‌کند که اعتماد مهم‌ترین مانع است. روزبه پارسی، پژوهشگر وابسته به دانشگاه لوند، ونس را «صدای عقل» دولت ترامپ در موضوع ایران می‌داند، اما می‌گوید تهران تا زمانی که او نتواند چیزی عملی ارائه کند به این پیام اعتبار چندانی نمی‌دهد. وولفگانگ پوشتای، تحلیلگر امنیتی، می‌گوید بدون موافقت سپاه توافقی با ایران ممکن نیست و حمله‌ی بزرگ پیش از انتخابات را «بعید» می‌داند. آندریاس کریگ، استاد کینگز کالج لندن، پیش‌بینی می‌کند تا ۱۲ آبان اتفاقی نیفتد و پس از آن احتمال جنگ «به‌شدت» بالا برود. این‌ها داوری تحلیلگران است، نه واقعیت احراز‌شده.