اتاق بازرگانی تهران: هزینه حمل کانتینر از چین به ایران نزدیک پنج برابر شده

پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران، ۷ آبان ۱۴۰۵ (۲۹ اکتبر ۲۰۲۶) گفت هزینه حمل یک کانتینر ۴۰ فوتی از چین به ایران از حدود ۲۷۰۰ تا ۲۸۰۰ دلار به نزدیک ۱۳ هزار و ۶۰۰ دلار رسیده است. او هم‌زمان از توقف بیش از چهار هزار کامیون و کشنده در مرزهای ایران و ترکیه خبر داد و گفت این هزینه‌ها به قیمت تمام‌شده کالاها، از جمله کالاهای اساسی، می‌رسد. این ارقام اظهارات مقام‌های صنفی است، نه آمار رسمی.

دو مقام صنفی چه گفتند؟

سنندجی در گفت‌وگو با اقتصادنیوز، افزایش نزدیک به پنج‌برابری هزینه حمل کانتینری از چین را مطرح کرد و گفت این وضعیت هم هزینه تجارت و هم زمان ترانزیت را بالا برده است. او درباره مرزهای ترکیه گفت جز تجمع کامیون‌ها و کشنده‌ها محدودیت دیگری اعلام نشده و مشکل اصلی، طولانی‌شدن زمان انتظار برای عبور است. به نقل از همین مقام، بخش عمده مشکلاتی که در روزهای گذشته در برخی مرزها پیش آمده بود برطرف شده و فقط مرز شلمچه هنوز با مشکل روبه‌روست. ملک‌زاده نیز یک روز زودتر به خبرگزاری مهر گفته بود بیشترین کامیون‌های متوقف در مرز بازرگان‌اند.

چرا کرایه حمل از ترکیه بالا رفته است؟

ملک‌زاده دو دلیل را مطرح کرد: ایستادن طولانی کامیون‌ها پشت مرز و کمبود کامیون در ترکیه. به گفته او، راننده‌ای که باید روزها پشت مرز بماند، هزینه این انتظار را در کرایه لحاظ می‌کند تا حمل بار برایش صرف کند. رقم نهایی هم به نوع کالا و محل بارگیری بستگی دارد و عدد ۷۰۰۰ دلار در برخی موارد صدق می‌کند، نه برای همه محموله‌ها. البته ملک‌زاده ۱۸ مهر نیز کرایه از بنادر ترکیه را حدود ۷۹۰۰ تا ۸۰۰۰ دلار گفته بود. پس عدد ۷۰۰۰ دلار نسبت به آن اظهارنظر قبلی افزایش نیست و مقایسه به نوع بار و مسیر نیاز دارد.

تغییر مسیر تجارت از دریا به زمین

پشت این فشار، جابه‌جایی بار از دریا به جاده و ریل قرار دارد. سنندجی گفته است بیش از ۷۰ تا ۷۵ درصد جابه‌جایی بین‌المللی کالای کشور از راه دریا انجام می‌شد و محاصره دریایی ایران ورود کالا را تحت تأثیر گذاشته است. ملک‌زاده سهم دریا را حدود ۸۰ درصد واردات و ۷۰ درصد صادرات دانسته و گفته سهم جاده پیش‌تر ۸ تا ۹ درصد و ریل بین‌المللی ۲ تا ۳ درصد بود؛ با رفتن بار به مسیرهای زمینی، ترافیک مرزها طبیعی است. به گزارش صدای آمریکا، ایران بخشی از واردات خود از اروپا، آفریقا و آمریکای جنوبی را هم از راه ترکیه انجام می‌دهد.

کانتینرهای مانده در پاکستان و همسایگان

ملک‌زاده همچنین گفت بخشی از کالاهای صاحبان ایرانی از آغاز جنگ در پاکستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس مانده و برخی کانتینرهای ۲۰ و ۴۰ فوتی هفت تا هشت ماه متوقف بوده‌اند. هزینه انبارداری و حق توقف به این کانتینرها تعلق می‌گیرد و به گفته او اسناد برخی محموله‌ها به نام ایران نیست. سنندجی نیز تأیید کرد شماری از کانتینرها و محموله‌های فله‌ای واردکنندگان ایرانی در بنادر پاکستان مانده و اتاق بازرگانی تهران با وزارت خارجه و سفارت ایران در اسلام‌آباد پیگیر تعیین تکلیف آن‌هاست. گزارش‌های قبلی رونما درباره مرز پاکستان و تجارت ایران همین پرونده را دنبال کرده است.

آنچه هنوز تأیید نشده است

عدد ۱۳٬۶۰۰ دلار از زبان یک مقام اتاق بازرگانی نقل شده و مبنای آن، یعنی مسیر دقیق، نوع بار و تاریخ ثبت دو نرخ، اعلام نشده است. قیمت‌های اشاره‌شده نرخ بازار حمل در یک گفت‌وگوست و نمی‌توان آن را به کل محموله‌ها تعمیم داد. متن اصلی گفت‌وگوی اقتصادنیوز مستقیم بررسی نشد و ارقام آن از گزارش‌های رادیو فردا، صدای آمریکا و سرپوش آمده است. سهم این افزایش در قیمت نهایی کالاها هم تاکنون در هیچ برآورد رسمی منتشر نشده است. تا انتشار داده‌ی رسمی از گمرک و سازمان راهداری، این ارقام را باید گزارش‌های صنفی دانست.