یک میلیارد بشکه از ذخایر جهانی نفت کم شد؛ مدیرعامل ادنوک: سهم حمل از قیمت هر بشکه از ۵ به ۳۰ درصد رسید

سلطان الجابر، مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک)، روز دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۵ (۲ نوامبر ۲۰۲۶) در افتتاحیه نمایشگاه ADIPEC گفت اختلال کشتیرانی در تنگه هرمز از زمان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران نزدیک به یک میلیارد بشکه از ذخایر نفت جهان کم کرده است. این گزارش ارقام او را کنار قیمت امروز نفت می‌گذارد و نشان می‌دهد چه چیزی هنوز مستقل تأیید نشده است.

مدیرعامل ادنوک دقیقاً چه گفت؟

الجابر که وزیر صنعت و فناوری پیشرفته امارات نیز هست، در مراسم افتتاحیه ADIPEC در ابوظبی گفت: «به زبان ساده، جهان سپرهای عرضه خود را فرسوده کرده است.» به گزارش رویترز، او برداشت نزدیک به یک میلیارد بشکه از ذخایر را به اختلال کشتیرانی در تنگه هرمز پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران نسبت داد. او افزود عرضه «فقط نیمی از ماجرا» است و نیم دیگر، توان رساندن نفت به مصرف‌کننده است؛ به تعبیر او امنیت انرژی اکنون در «نقطه تحویل» هم سنجیده می‌شود، نه فقط در نقطه تولید.

مهم‌ترین عدد اقتصادی سخنرانی، هزینه حمل است. به گفته الجابر، هزینه کشتیرانی و لجستیک پیش از جنگ کمتر از ۵ درصد بهای هر بشکه بود و اکنون به ۳۰ درصد رسیده است. او برای مقابله با این وضع، ذخیره‌سازی راهبردی بیشتر، انبار بزرگ‌تر فرآورده‌ها و ظرفیت پالایش انعطاف‌پذیر نزدیک بازارهای مصرف را پیشنهاد کرد و گفت زیرساخت باید «پیش از نیاز» ساخته شود. ادنوک در همین مراسم از همکاری با OpenAI و گروه G42 برای به‌کارگیری هوش مصنوعی در عملیات میدان‌ها و تجارت خبر داد.

بازار امروز چه واکنشی نشان داد؟

هم‌زمان با این سخنرانی، قیمت نفت در معاملات صبح دوشنبه بیش از ۳ درصد پایین آمد. الجزیره این افت را به ادامه گفت‌وگوهای مقام‌های ایرانی و قطری برای سومین روز پیاپی، با هدف دستیابی به توافقی برای پایان جنگ، ربط داد. تیم واترر، تحلیلگر KCM Trade، این حرکت را «عقب‌نشینی فنی» پس از رشد قوی هفته گذشته خواند، اما گفت تشدید لفظی درباره ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در روز سه‌شنبه می‌تواند برنت را به سوی ۱۲۰ دلار ببرد. برنت ماه اکتبر را در بالاترین سطح شش ماه بسته بود.

به گزارش رویترز، برنت حدود ۱۱۰ دلار معامله می‌شود که نسبت به فوریه، پیش از آغاز جنگ، حدود ۵۰ درصد بالاتر است. اوپک‌پلاس روز یکشنبه اهداف تولید دسامبر را بدون تغییر نگه داشت. آژانس بین‌المللی انرژی نیز ماه گذشته توافق کرد بیش از ۲۰ میلیون بشکه گازوئیل و باقی‌مانده ذخایر اضطراری متعهدشده در مارس را به بازار عرضه کند. امین ناصر، مدیرعامل آرامکو، ماه گذشته گفته بود کمتر از ۶ میلیارد بشکه ذخیره تجاری باقی مانده که بخش عمده آن عملاً در دسترس نیست. پیش‌تر رونما در گزارش رسیدن برنت به ۱۱۱ دلار با خبر طرح دوروزه هرمز به نوسان‌های اخیر پرداخته بود.

این ارقام برای ایران چه معنایی دارد؟

استنباط رونما: افزایش سهم حمل و بیمه از قیمت هر بشکه به این معناست که بخش بزرگ‌تری از قیمت بالای نفت به جای تولیدکننده، صرف هزینه رساندن محموله می‌شود؛ برای فروشنده‌ای که با محاصره و تحریم روبه‌روست این فاصله معمولاً بیشتر است. با این حال، خودِ ایران طبق گزارش خزانه‌داری آمریکا درباره توقف بارگیری نفت ایران در عمل از سود قیمت بالا بهره چندانی نمی‌برد. ادامه گفت‌وگوهای تهران و دوحه نیز همان متغیری است که بازار امروز به آن واکنش نشان داد؛ نتیجه آن هنوز روشن نیست.