اسپیس‌ایکس کوالکام را برای شبکه ۵G زمینی استارلینک موبایل برگزید؛ ده‌ها هزار سایت از ۲۰۲۷

اسپیس‌ایکس برای ساخت شبکه موبایل زمینی خود در آمریکا اولین تأمین‌کننده بزرگ سخت‌افزار را مشخص کرد: کوالکام. این شرکت روز چهارشنبه ۴ نوامبر ۲۰۲۶ در بیانیه‌ای اعلام کرد اسپیس‌ایکس پلتفرم‌های زیرساخت سلولی Dragonwing آن را برای شبکه «استارلینک موبایل» برگزیده است. کوالکام این قرارداد را «بزرگ‌ترین قرارداد ۵G» خود توصیف کرده است (به نقل از رویترز و ورج)؛ این توصیف ادعای خود شرکت است و ارزش قرارداد منتشر نشده.

قرارداد دقیقاً چه چیزی را شامل می‌شود؟

بر اساس بیانیه کوالکام، اسپیس‌ایکس از دو پلتفرم استفاده می‌کند. Dragonwing QRU100 پردازش واحدهای رادیویی (RU) را بر عهده دارد و Dragonwing QDU100 پردازش لایه ۱ (فیزیکی) در واحدهای توزیع‌شده (DU) را انجام می‌دهد. کوالکام همچنین نرم‌افزار لایه ۱ با کیفیت تجاری عرضه می‌کند. به بیان ساده، ایستگاه پایه از بخش رادیویی، بخش پردازش و لایه‌های نرم‌افزاری تشکیل می‌شود؛ کوالکام بخش پایین را می‌دهد و اسپیس‌ایکس لایه‌های ۲ و ۳ و بقیه معماری را خودش می‌سازد. مایکل نیکولز، معاون ارشد استارلینک، گفت این همکاری زمان‌بندی توسعه معماری کامل ایستگاه پایه را سرعت می‌دهد.

شبکه از رادیوهای Massive MIMO با پیکربندی 64T64R استفاده می‌کند؛ یعنی آنتن‌های هوشمندی که با ۶۴ مسیر ارسال و ۶۴ مسیر دریافت سیگنال را به‌سمت کاربران متمرکز می‌کنند (بیم‌فورمینگ). کوالکام می‌گوید هدف بهبود پوشش، ظرفیت و بهره‌وری طیفی و افزایش عملکرد به‌ازای هر وات مصرفی است.

جدول زمانی و مقیاس

استقرار سراسری در آمریکا از ۲۰۲۷ آغاز می‌شود. کوالکام و اسپیس‌ایکس می‌گویند «ده‌ها هزار سایت» در طول قرارداد چندساله مجهز خواهد شد؛ فیرس نتورک به نقل از دورگا مالادی، معاون اجرایی کوالکام، نوشت این سایت‌ها ماکروسل هستند، نه سلول کوچک. تعداد سایت در هر مرحله و جدول دقیق استقرار اعلام نشده است. آر‌سی‌آر وایرلس گزارش داده اسپیس‌ایکس طبق گزارش‌ها با شرکت‌های برج‌دار آمریکا درباره دسترسی به دست‌کم ۸۰ هزار سایت مذاکره می‌کند؛ این رقم از منبع دست‌دوم است و در بیانیه رسمی نیامده.

آنچه باید بدانیم

چه چیزی واقعاً تغییر کرده؟

تا اینجا برنامه اسپیس‌ایکس برای تبدیل شدن به اپراتور موبایل بیشتر خرید طیف و گزارش مذاکره بود. حالا یک تأمین‌کننده مشخص برای رادیو و پردازش ایستگاه پایه وجود دارد. پی‌سی‌مگ یادآوری می‌کند اسپیس‌ایکس در ماه مارس علناً چنین هدفی را رد کرده بود. لئونارد لی از neXt Curve، به نقل از آر‌سی‌آر، این قرارداد را نشانه می‌داند که اسپیس‌ایکس به‌جای خرید اپراتور، شبکه خودش را می‌سازد؛ این تفسیر یک تحلیلگر است، نه اعلام رسمی.

چرا برای مخاطب مهم است؟

اگر طرح عملی شود، آمریکا شاید یک رقیب زیرساخت‌محور در برابر AT&T، ورایزن و تی‌موبایل ببیند که شبکه ماهواره‌ای و زمینی را یکجا عرضه می‌کند. برای کوالکام نیز بازار تجهیزات رادیویی ایستگاه پایه، که رویترز می‌گوید با مارول، برودکام و اینتل رقابت دارد، گسترش می‌یابد. کوالکام پیش‌تر در ژاپن و ویتنام هم شبکه‌های ۵G را پشتیبانی کرده است، اما پی‌سی‌مگ می‌گوید این نخستین استقرار آمریکایی برند Dragonwing خواهد بود.

چه چیزی کمتر گفته شده؟

مایکل تلاندر از SRG Research گفت این فناوری «کمبود طیف ۵G» اسپیس‌ایکس را حل نمی‌کند و Massive MIMO سرعت اوج را بالا نمی‌برد، بلکه ظرفیت را افزایش می‌دهد. او همچنین درباره عملی بودن رادیوهای 64T64R در همه‌جا تردید مطرح کرد. نکته فنی دیگر، به گفته مالادی، استفاده از Massive MIMO در باند نزدیک ۲ گیگاهرتز است، در حالی که این فناوری بیشتر در باندهای ۳٫۵ گیگاهرتز و بالاتر به کار رفته؛ کوالکام آن را نوآوری خود می‌نامد و هنوز آزمون مستقل منتشر نشده است. همچنین قیمت، پوشش و پیوند احتمالی با بوست‌موبایل یا اتی‌اندتی (طبق گزارش واشنگتن‌پست که به نقل از آر‌سی‌آر آمده) تأیید رسمی ندارد.

برای کاربران ایرانی چه معنایی دارد؟

این خبر شبکه‌ای در خاک آمریکا را توصیف می‌کند. در منابع خوانده‌شده نشانه‌ای از اثر مستقیم بر دسترسی یا خدمات در ایران نبود و رونما چنین ادعایی نمی‌کند. بیشتر از جنبه فناوری و صنعت مخابرات، و ادامه فعالیت‌های اسپیس‌ایکس که پیش‌تر درباره اجاره ۴۰ میلیارد دلاری تراشه نوشتیم، قابل پیگیری است.

چه چیزهایی هنوز مشخص نیست؟

ارزش مالی قرارداد، تعداد دقیق سایت‌ها در هر سال، باندهای طیفی مورد استفاده در هر منطقه، قیمت خدمات، زمان عرضه تجاری و اینکه اسپیس‌ایکس اپراتور دیگری را می‌خرد یا نه. هیچ‌کدام در بیانیه‌ها نیامده است.

جمع‌بندی

این قرارداد اولین مدرک عملی است که اسپیس‌ایکس واقعاً قصد ساخت لایه زمینی دارد، اما بین امضای قرارداد تأمین و راه‌اندازی یک اپراتور رقابتی فاصله زیادی است: طیف، دسترسی به برج‌ها و اجرای شبکه هنوز آزمون نشده‌اند. رویترز می‌نویسد کوالکام می‌خواهد فراتر از تراشه گوشی برود و در بازار تجهیزات مخابراتی حضور پیدا کند؛ درباره رقابت بازیگران تراشه در این فضا می‌توانید گزارش تنستورنت را هم ببینید.