انتخابات آفریقای جنوبی؛ ۱۳۵ شورای محلی بدون اکثریت ماندند و ائتلاف‌ها تعیین‌کننده شدند

یکشنبه ۸ نوامبر ۲۰۲۶، با تکمیل شمارش ۹۹٫۸ درصد حوزه‌های رأی‌گیری انتخابات محلی آفریقای جنوبی، ۱۳۵ شورای محلی از ۲۰۹ شورای اعلام‌نتیجه‌شده بدون اکثریت مطلق یک حزب مانده‌اند. طبق داده‌های کمیسیون انتخابات که سامانه MzansiData در ساعت ۶:۲۹ صبح به وقت آفریقای جنوبی ثبت کرده، تنها در ۷۴ شورا یک حزب اکثریت کرسی‌ها را به دست آورده و نتایج چهار شورای دیگر در آن مقطع هنوز اعلام نشده بود. این تحول، تصویر دقیق‌تری از مرحله پس از رأی‌گیری چهارشنبه ۴ نوامبر ارائه می‌کند و با خبر قدیمی‌تر درباره افت آرای حزب حاکم یکسان نیست.

۱۳۵ شورای بدون اکثریت چه معنایی دارند؟

در شورای محلی بدون اکثریت، هیچ حزب واحدی به‌تنهایی کرسی کافی برای تصمیم‌گیری و تشکیل مدیریت شورا ندارد. احزاب ممکن است برای تعیین شهردار، تصویب بودجه یا اداره خدمات شهری به ائتلاف، توافق موردی یا حمایت بیرونی نیاز داشته باشند. تعداد شوراهای بدون اکثریت در داده اعلام‌شده، ۱۳۵ مورد از ۲۰۹ شورای دارای نتیجه است؛ بنابراین نباید آن را با همه ۲۱۳ شورای مورد بررسی یکسان گرفت.

بر اساس مقایسه همین مجموعه داده، در انتخابات محلی ۲۰۲۱ تعداد شوراهای دارای اکثریت ۱۴۳ و شمار شوراهای بدون اکثریت ۷۰ بود. بااین‌حال مقایسه مستقیم باید با احتیاط صورت گیرد، زیرا چهار شورای دوره جاری هنگام انتشار داده هنوز نتیجه نهایی نداشتند و تغییرات احتمالی در تقسیم‌بندی‌ها و شمارش کرسی‌ها نیز باید در بررسی رسمی لحاظ شود. با این محدودیت، افزایش شوراهای نیازمند مذاکره ائتلافی چشمگیر است.

آرای احزاب چه تصویری نشان می‌دهد؟

در داده‌های ثبت‌شده صبح یکشنبه، سهم سراسری حزب کنگره ملی آفریقا (ANC) حدود ۳۰٫۸ درصد، اتحاد دموکراتیک (DA) حدود ۲۴٫۶ درصد، حزب اومخونتو وی سیزوه (MK) حدود ۹٫۷ درصد، مبارزان آزادی اقتصادی (EFF) حدود ۶٫۲ درصد و ActionSA حدود ۵٫۷ درصد گزارش شده است. سهم رأی ANC در انتخابات محلی ۲۰۲۱، طبق همین مقایسه، ۴۵٫۶ درصد بود؛ بنابراین در این دوره افتی معادل ۱۴٫۸ واحد درصد ثبت شده است.

توجه به تفاوت «سهم رأی سراسری» با «تعداد کرسی‌های یک شورا» مهم است. احزاب ممکن است در یک استان رأی بالایی داشته باشند اما در شهری دیگر نتوانند اکثریت کسب کنند. اعداد فوق مربوط به تجمیع آرای حوزه‌ای و تناسبی در سامانه پیگیری انتخابات‌اند؛ برای بررسی نتیجه یک شورای مشخص باید جدول کرسی همان شورا خوانده شود.

کدام شهرها هنوز اهمیت ویژه‌ای دارند؟

در شهرهای بزرگی مانند ژوهانسبورگ، پرتوریا/تشوانه و اکورهولنی، آرایش کرسی‌ها می‌تواند درباره مذاکرات سیاسی چندحزبی تعیین‌کننده باشد. سامانه‌های رهگیری نتیجه نشان می‌دهند شمارش یا تخصیص کرسی‌ها در برخی شوراهای مهم در زمان گزارش هنوز کامل نبود. از این رو معرفی برنده قطعی مدیریت شهر یا شهردار آینده بر مبنای آمار موقت، زودهنگام است.

در آفریقای جنوبی شهردار از مسیر سازوکار شورای محلی انتخاب می‌شود و رأی عمومی لزوماً به انتخاب مستقیم یک شهردار یا شکل‌گیری ائتلاف خاص منجر نمی‌شود. حتی حزبی که بیشترین کرسی را دارد، اگر اکثریت مطلق نداشته باشد، برای پیشبرد برنامه خود به توافق با دیگران نیاز پیدا می‌کند.

پیامدهای سیاسی و خدمات شهری

اهمیت ائتلاف‌های محلی صرفاً سیاسی نیست. شهرداری‌ها در ارائه خدماتی مانند آب، برق، جمع‌آوری پسماند و نگهداری زیرساخت‌ها نقش دارند. توافق بر سر بودجه و مدیریت شهری برای استمرار این خدمات ضروری است. در مقابل، شکنندگی ائتلاف‌ها یا اختلاف بر سر انتصاب‌ها می‌تواند تصویب برنامه‌ها را دشوار کند. این‌ها پیامدهای احتمالی ساختار شوراهای بدون اکثریت‌اند و به معنای وقوع اختلال در تک‌تک شهرها نیستند.

احزاب برای تشکیل ائتلاف با مسائل دیگری نیز مواجه‌اند؛ از تفاوت برنامه‌های انتخاباتی تا رقابت بر سر مدیریت شهرهای پرجمعیت. هنوز نمی‌توان نتیجه مذاکرات آینده را پیش‌بینی یا یک حزب را پیروز قطعی ائتلاف‌ها معرفی کرد.

زمان داده و آنچه هنوز قطعی نیست

• زمان ثبت: ۸ نوامبر، ساعت ۶:۲۹ صبح به وقت آفریقای جنوبی.
• پیشرفت شمارش: ۲۳٬۶۵۹ حوزه از ۲۳٬۶۹۶ حوزه، معادل حدود ۹۹٫۸ درصد.
• شوراهای اعلام‌نتیجه‌شده: ۲۰۹ شورا از ۲۱۳ شورای مورد رصد سامانه؛ ۱۳۵ بدون اکثریت و ۷۴ دارای اکثریت یک حزب.
• نامعلوم: نتایج چهار شورای باقی‌مانده و ترکیب نهایی توافق‌های ائتلافی و شهرداران.

داده‌ها در طول شمارش تغییر می‌کنند. این گزارش عمداً آمار را به زمان مشخص پیوند می‌دهد و وضعیت صبح یکشنبه را «نتیجه قطعی تمام شوراها» معرفی نمی‌کند. رونما پیش‌تر درباره افت حمایت از ANC نوشته بود؛ تحول تازه این گزارش، روشن‌شدن شمار شوراهای بدون اکثریت و ابعاد مذاکرات بعد از انتخابات است.