عکس: SSZ / Wikimedia Commons، مجوز CC BY-SA 3.0 — عکس آرشیوی استدو آمار رسمی از تورم مهر ۱۴۰۵؛ بانک مرکزی ۷۱٫۴ درصد، مرکز آمار ۷۶٫۸ درصد
بانک مرکزی تورم سالانهٔ مهر ۱۴۰۵ را ۷۱٫۴ درصد و مرکز آمار ۷۶٫۸ درصد اعلام کرده است؛ هر دو آمار از فشار شدید قیمت مواد غذایی بر خانوارها حکایت دارند.
بانک مرکزی ایران سهشنبه ۱۹ آبان (۱۰ نوامبر) اعلام کرد تورم سالانهٔ منتهی به مهر ۱۴۰۵ به ۷۱٫۴ درصد و تورم نقطهبهنقطه به ۸۳٫۵ درصد رسیده است. مرکز آمار ایران پیشتر برای همین دوره تورم سالانهٔ کل کشور را ۷۶٫۸ درصد و تورم نقطهبهنقطه را ۸۸٫۷ درصد گزارش کرده بود. فاصلهٔ دو نهاد حدود ۵٫۴ واحد درصد در تورم سالانه و ۵٫۲ واحد درصد در تورم نقطهبهنقطه است.
در این خبر اقتصادی میخوانید
چرا دو نهاد دو عدد دادهاند؟
دو نهاد علاوه بر تفاوت در پوشش جغرافیایی، سبد مصرفی و ضرایب اهمیت متفاوتی به کار میبرند. با این حال حتی در مقایسهٔ مناطق شهری هم اختلاف باقی است: تورم سالانهٔ شهری از نگاه مرکز آمار ۷۴٫۱ درصد و از نگاه بانک مرکزی ۷۱٫۴ درصد است. سهم دقیق عوامل روششناختی در این اختلاف مشخص نیست.
گزارش مرکز آمار تورم ماهانه را ۴٫۲ درصد در شهریور و ۴٫۴ درصد در مهر نشان میدهد. بنابراین کاهش جزئی تورم نقطهبهنقطه به معنای ارزانشدن کالاها یا توقف افزایش قیمتها نیست و قیمتها در ماه مهر هم با شتاب ماهانهٔ بیشتری بالا رفتهاند.
مطلب مرتبط: تورم تولیدکننده در تابستان ۱۴۰۵ به ۱۴۷٫۳ درصد رسید؛ تورم مصرفکننده نزدیک ۸۹ درصد
فشار اصلی کجاست؟ روی سفره
به گزارش مرکز آمار، تورم نقطهبهنقطهٔ گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات به ۱۱۳٫۴ درصد رسید و برای نهمین ماه پیاپی سهرقمی ماند. قیمت روغنها و چربیها نسبت به مهر سال گذشته ۲۵۵٫۷ درصد و قیمت شیر، پنیر و تخممرغ ۱۵۴٫۶ درصد افزایش یافت. در میان اقلام منتخب، روغن جامد با رشد ۳۶۴٫۹ درصدی و روغن مایع با ۳۳۷٫۹ درصدی بیشترین جهش را ثبت کردند.
فشار به خوراکیها محدود نماند. در همین ماه مهر هزینهٔ آموزش ۲۳٫۵ درصد، حملونقل ۱۰٫۷ درصد و تفریح و فرهنگ ۹٫۸ درصد بالا رفت.
مطلب مرتبط: دولت ایران برای بودجهٔ صفر نفتی سال آینده برنامهریزی میکند
آیا همهٔ خانوارها یکجور تورم را حس میکنند؟
نه. تورم نقطهبهنقطهٔ خانوارهای روستایی به ۱۰۷ درصد رسید، در حالی که برای شهرنشینان ۸۵٫۵ درصد بود. تورم سالانهٔ دهک دوم هزینهای هم با ۸۵٫۸ درصد از دهک دهم با ۷۴٫۸ درصد بالاتر ماند.
کاهش ارزش ریال، کسری بودجه، رشد نقدینگی و فشار تحریمها از عوامل ساختاری تورم در ایران به شمار میروند. کارشناسان میگویند بدون کاهش پایدار رشد نقدینگی و ثبات نرخ ارز، افت محسوس و ماندگار تورم دشوار خواهد بود.
مطلب مرتبط: دلار آزاد ۲۶۷٬۴۵۰ تومان با رشد ۰٫۹۶ درصدی؛ طلای ۱۸ عیار ۲۵ میلیون و سکه امامی ۲۵۴٫۵ میلیون تومان
پس ماجرا چیست؟
دو نهاد رسمی برای تورم مهر دو رقم متفاوت اعلام کردهاند، اما هر دو از ادامهٔ افزایش شدید هزینهٔ زندگی میگویند. کانون این فشار قیمت غذاست و فشار آن بر روستاییان و دهکهای پایینتر سنگینتر است. علت اختلاف دو آمار هنوز بهطور دقیق توضیح داده نشده است.
منابع
- منبع رسمی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
- منبع تکمیلی یورونیوز فارسی — دو روایت از تورم در ایران؛ فشار گرانی بر سفره خانوارها — ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در اقتصاد کلان
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.









