عکس: رونمااکسونموبیل علیه اتحادیه اروپا؛ اعتراض حقوقی به الزام تزریق و ذخیره کربندیاکسید
سه زیرمجموعه اکسونموبیل با استناد به معاهده منشور انرژی علیه اتحادیه اروپا اعلامیه داوری دادهاند و میگویند الزام ذخیره کربندیاکسید عملی و منصفانه نیست؛ کمیسیون اظهارنظر نمیکند.
سه شرکت زیرمجموعه اکسونموبیل در بلژیک، لوکزامبورگ و هلند با استناد به «معاهده منشور انرژی» علیه اتحادیه اروپا اعتراض حقوقی ثبت کردهاند و میگویند تعهد تزریق و ذخیره کربندیاکسید که قانون «صنعت بدون انتشار خالص» اروپا بر تولیدکنندگان نفت و گاز گذاشته، عملی و منصفانه نیست. یک رسانه این پرونده را ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۲ آبان ۱۴۰۵) گزارش داد. کمیسیون اروپا میگوید درباره پروندههای حقوقی جاری اظهارنظر نمیکند و هنوز اعلامیه شرکت را بررسی میکند.
در این خبر بینالمللی میخوانید
چه شد؟
سه شرکت «اکسونموبیل پترولیوم اند کمیکال» (ثبتشده در بلژیک)، «اکسونموبیل لوکزامبورگ» و «اکسونموبیل هلند» اعلامیه داوری را بر پایه معاهده منشور انرژی (ECT) و با قواعد آنسیترال (UNCITRAL) تسلیم کردهاند. این گزارش تاریخ دقیق ثبت اعلامیه را نمیدهد. گزارشهای پیشین، از جمله خبری در ژوئیه ۲۰۲۶ از اینساید کلایمتنیوز، هم به این اعتراض پرداخته بودند؛ ولی رونما برای تعیین دقیق زمان ثبت، سند رسمی مستقلی نیافته است.
اکسونموبیل، طبق همین گزارش، میگوید الزامهای اقلیمی اتحادیه به دلیل طولانی بودن فرایند صدور مجوز و هزینه بالا قابلدستیابی نیست. این شرکت ادعا میکند اروپا مرتکب نقضهایی از معاهده شده که شامل رفتار منصفانه و عادلانه، عدم تبعیض و حمایت در برابر سلب مالکیت است. شرکت قصد دارد درخواست «اقدام موقت» بدهد تا تعهد تزریق کربندیاکسید برای زیرمجموعههای مشمول معلق شود. یک رسانه مبلغ خسارت مورد درخواست یا میزان مواجهه احتمالی اتحادیه را اعلام نکرده است.
چرا؟
ریشه موضوع قانون «صنعت بدون انتشار خالص» (NZIA) است. به نوشته پایگاه اقلیم کمیسیون اروپا، هدف اتحادیه تا ۲۰۳۰ دستکم ۵۰ میلیون تن ظرفیت تزریق سالانه کربندیاکسید است و برخی تولیدکنندگان نفت و گاز، بر پایه سابقه تولید خود در اتحادیه، باید در آن سهیم باشند. کمیسیون با یک تصمیم و یک مقرره تفویضی، تولیدکنندگان مشمول و سهم هر کدام را مشخص کرد. یک رسانه ۴۴ تولیدکننده بزرگ مشمول را ذکر میکند؛ تولیدکنندگان کمتر از ۶۱۰ هزار تن معادل نفت یا کمتر از ۵ درصد کل تولید اتحادیه معافاند. رونما سهم دقیق هر شرکت را در منابع نیافت.
کمیسیون برآورد میکند از ۲۰۴۰ حدود ۲۵۰ میلیون تن کربندیاکسید در سال باید بهطور دائم ذخیره شود تا هدف خنثیشدن اقلیمی ۲۰۵۰ برآورده شود. این رقم برآورد کمیسیون است و نه الزام حقوقی شرکتها.
واکنشها
اکسونموبیل
اکسونموبیل، اعتراض خود را بر سه محور بنا کرده است: عملی نبودن الزام بهدلیل مجوزهای طولانی و هزینه بالا، تبعیض و رفتار ناعادلانه، و سلب مالکیت. شرکت میگوید میخواهد با اقدام موقت اجرای تعهد را برای زیرمجموعههای خود متوقف کند. رونما در منابع بررسیشده بیانیه تفصیلی تازهای از اکسونموبیل ندید و ادعاهای شرکت را نقل میکند، نه تأیید.
کمیسیون اروپا
به گفته یک رسانه، کمیسیون اعلام کرده درباره پروندههای حقوقی در جریان اظهارنظر نمیکند. این نهاد اعلامیه را همچنان تحلیل میکند و در حال آمادهکردن پاسخ است. کمیسیون در همان حال پیشنهاد مربوط به زیرساخت حمل و بازار کربندیاکسید را که قرار بود در سهماهه سوم ارائه شود، به تأخیر انداخته است. کمیسیون درباره اعتبار ادعاهای اکسونموبیل چیزی نگفته است.
بلونا
سازمان محیطزیستی بلونا، این پرونده را سوءاستفاده از حمایتهای سرمایهگذاری در معاهده منشور انرژی توصیف کرده است. رونما متن کامل بیانیه بلونا را در این چرخه نخوانده و فقط ارزیابی نقلشده در گزارش را آورده است. این ارزیابی دیدگاه یک سازمان فعال در این حوزه است و نه تصمیم دادگاه یا کمیسیون.
انجمن CCS اروپا
برگور راسموسن از CCS اروپا میگوید ظرفیت تزریق آنلاین اتحادیه ۳٫۵۴ میلیون تن است، در حالی که پیشبینیها ۲۷٫۱ میلیون تن را نشان میدهند. این مقایسه فاصله میان وضع موجود و هدف ۵۰ میلیون تنی را نشان میدهد؛ رونما دقت پیشبینی ۲۷٫۱ میلیون را مستقل بررسی نکرده است.
آنچه باید بدانیم
این پرونده هنوز داوری نیست؛ در گزارشها از ارائه «اعلامیه» سخن میرود و تصمیمی از هیچ هیئت داوری نیامده است. یک رسانه نمیگوید هیئتی تشکیل شده یا نه. همچنین هیچیک از منابع، مبلغ خسارت را اعلام نکردهاند. اکسونموبیل بهعنوان شرکتی مشمول، درخواست تعلیق تعهد را مطرح کرده، اما تعهد در قانون همچنان برقرار است. شرکتهایی که از ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ باید گزارش پیشرفت سالانه بدهند، همچنان مشمول مقرراتاند.
راهکار
منابع راهکار مشخصی از سوی دو طرف اعلام نکردهاند. کمیسیون پاسخ حقوقی خود را آماده میکند، اکسونموبیل اقدام موقت را دنبال میکند و کارشناسان صنعتی بر شکاف ظرفیت تزریق تأکید دارند. در متن قانون، تولیدکنندگان مشمول باید طرحهای خود را تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۵ میدادند و از ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ گزارش پیشرفت سالانه ارائه میکنند. رونما راهکار مستقلی ارائه نمیکند.
پیشینه
قانون «صنعت بدون انتشار خالص» در قالب مقرره ۲۰۲۴/۱۷۳۵ اتحادیه اروپا تصویب شد و در ۲۰۲۵ کمیسیون با یک تصمیم، تولیدکنندگان مشمول و سهم آنها را معین کرد. مقرره تفویضی ۲۰۲۵/۱۴۷۷ قواعد محاسبه را تعیین میکند. بر اساس صفحه کمیسیون، فهرست ۴۴ نهاد مشمول شامل شرکتهایی مانند انی، اواموی، شل ایتالیا و توتالانرژیز است. دوره مشاوره عمومی پیشنویس مقرره تفویضی از ۱۹ مارس تا ۱۶ آوریل ۲۰۲۵ بود.
چه میشود بعد؟
باید دید کمیسیون چه پاسخی به اعلامیه میدهد و آیا اکسونموبیل رسما درخواست اقدام موقت را پیش میبرد یا نه. تصمیم کمیسیون درباره پیشنهاد زیرساخت حمل کربندیاکسید هم بر فضای پرونده اثر میگذارد. رونما تا ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ پاسخ رسمی کمیسیون یا تصمیمی از هیئت داوری ندیده و اگر منتشر شود، خبر را بهروز میکند.
منابع
- منبع اصلی یورونیوز، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی کمیسیون اروپا، هدف ذخیره کربن ۲۰۳۰
- منبع تکمیلی اینساید کلایمتنیوز، ژوئیه ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در اروپا
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










