
چرا جوانان اروپا به خیابان آمدهاند؟
تحلیل رونما | ۲۶ آبان ۱۴۰۵اعتراض جوانان اروپا از یک دبیرستان در حومه پاریس شروع شد و در کمتر از دو ماه به بیش از ۳۰ کشور رسید. حالا ائتلافی از سازمانهای دانشجویی و جوانان برای ۲۰ نوامبر،…
این ماجرا را از سه زاویه بررسی میکنیم: چرا مدرسه جرقه شد، چه چیزی در پیمان رفاه اروپا فرسوده شده، و آیا خیابان به سیاست رسمی راه پیدا میکند. پرسش محوری این است: جوانان اروپا علیه یک دولت معترضاند یا علیه آیندهای که به آنها وعده داده نشده است؟
در این تحلیل بینالمللی میخوانید
ریشه ماجرا؛ چرا کلاسهای فرسوده به خیابان کشیده شد؟
جرقه اول ساده بود: کلاسهای شلوغ، کمبود معلم و ساختمانهای فرسوده. دانشآموزان یک دبیرستان در کرتی، در جنوب شرق پاریس، ورودی مدرسه را بستند و حرکت به سندنی و سپس سراسر فرانسه رسید. تا پایان سپتامبر حدود ۴۰۰ مدرسه و چند دانشگاه به جنبش پیوسته بودند. خواستهها هم زود گستردهتر شد: هزینه زندگی، قیمت سوخت، دستمزد و مسکن اجتماعی. اتحادیهها و «جلیقهزردها» هم به میدان آمدند.
ویژگی این موج، پیوند مسئلهای محلی با نگرانیای عمومی است. یک جامعهشناس جنبشهای اجتماعی در دانشگاه کاتولیک لوون میگوید آنچه به این نسل پیشنهاد میشود «در بهترین حالت یک شغل است، و برای بسیاری، شغلی ناپایدار».
خط زمانی؛ از کرتی تا اعتصاب سراسری جوانان
- ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶: دانشآموزان دبیرستانی در کرتی مدرسه را بستند؛ آغاز جنبش.
- ۲ اکتبر ۲۰۲۶: پارلمان اسپانیا دو فرمان اضطراری مسکن را رد کرد و دهها هزار نفر به خیابان آمدند.
- ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶: به گفته وزارت کشور فرانسه ۵۵۰ هزار نفر، و به گفته برگزارکنندگان ۸۰۰ هزار نفر، در فرانسه تظاهرات کردند.
- ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶: چهار گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل از «استفاده بیش از حد از زور» در برابر دانشآموزان ابراز نگرانی کردند.
- ۵ نوامبر ۲۰۲۶: اعتصاب سراسری در فرانسه؛ دانشآموزان حومه پاریس دوباره مدرسهها را بستند.
- ۲۰ تا ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶: اعتصاب بینالمللی جوانان و دانشجویان با شعار «برای آیندهمان بجنگیم، نه برای جنگهایشان».
زاویه اول | جامعهشناسی اعتراض: چرا این بار مدرسه نقطه شروع بود؟
دانشآموزان حومههای کارگری فرانسه پیشتر هم اعتراض کرده بودند، اما صدایشان شنیده نمیشد. تفاوت امسال در مقیاس بود. ACLED، پروژه مستقل ثبت درگیریها و اعتراضها، میگوید فرانسه در پنج سال گذشته بهطور میانگین روزانه ۲۰٫۵ تظاهرات داشته، اما در این دوره به نزدیک ۶۶ تظاهرات در روز رسیده است؛ بیش از سه برابر.
شدت درگیری هم بیسابقه بود: حدود ۲۴٫۲ درصد رویدادها «شورش» طبقهبندی شدهاند، در حالی که میانه دورههای پیشین ۱٫۹ درصد بود. گزارشگران سازمان ملل بازداشت چند هزار نفر، عمدتاً نوجوان، را «نامتناسب» خواندند. یک مورخ جنبشهای اجتماعی به نکتهای غیرمنتظره اشاره میکند: ممنوعیت تلفن همراه در کلاسهای فرانسه باعث شد دانشآموزان دوباره با هم حرف بزنند و ببینند شرایط مدرسهشان چقدر بدتر شده است.
آنچه نمیتوان نتیجه گرفت: بالا بودن سهم شورش به این معنا نیست که بیشتر معترضان خشونتطلباند. بیشتر تجمعها آرام بوده و خشونت عمدتاً در حاشیه رخ داده است.
زاویه دوم | اقتصاد سیاسی: آیا وعده رفاه اروپا رنگ باخته است؟
اندیشکده چتم هاوس در تحلیلی در ۲۲ اکتبر نوشت که پیمان اجتماعی اروپا دههها بر این انتظار استوار بود که رفاه بیشتر میشود و فرزندان زندگی بهتری از پدر و مادرشان خواهند داشت. به نوشته این تحلیل، این انتظار درست در زمانی ضعیف شده که رقابت جهانی شدیدتر شده و هوش مصنوعی ممکن است حرفههایی را دگرگون کند که جوانان سالها برایشان درس خواندهاند.
مشکل اینجاست که دولتها برای پاسخ، دست باز ندارند. بدهی عمومی فرانسه به نزدیک ۱۱۹ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده و بنبست پارلمانی، بازگرداندن انضباط مالی را تقریباً ناممکن کرده است. در اسپانیا، پرتغال و یونان، مسکن محور اصلی خشم است. یک استاد علوم سیاسی در مادرید معتقد است نارضایتی بیشتر از «بیاطمینانی» تغذیه میشود تا از فقر.
منبع: تحلیل دادههای ACLED، ۸ نوامبر ۲۰۲۶. رقم فرانسه «بیش از ۱۲۰۰» گزارش شده است.
نگاه مخالف: برخی دولتها میگویند خواستهها با واقعیت بودجه نمیخواند و افزایش هزینه دفاعی، در برابر تهدید روسیه، انتخابی ناگزیر است، نه اولویت دادن جنگ بر آموزش.
منابع
- خبرگزاری AFP
- منبع تکمیلی Chatham House، شورشها و بدهی فزاینده فرانسه در آستانه انتخابات ریاستجمهوری، ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Carnegie Endowment، الکساندر باونوف، صربستان چگونه بدون شکستن یک شیشه ووچیچ را کنار زد، ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Al Jazeera، نقشه گسترش موج اعتراض فرانسه در اروپا بر پایه دادههای ACLED، ۸ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی Al Jazeera، در خاستگاه اعتراضهای آموزشی فرانسه، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی France 24 / AFP، اتحاد معترضان نسل زد اروپا بر سر هزینه زندگی و مسکن، ۳ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی The Guardian، موج جهانی اعتراضهای نسل زد، ۶ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی ائتلاف اعتصاب جوانان، بیانیه مطبوعاتی اعتصاب بینالمللی ۲۰ نوامبر، ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در اروپا
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.










