
برزیل در COP31 حفاظت از آمازون را بر جدال با بولسونارو مقدم دانست
وزیر محیطزیست برزیل میگوید دولت لولا به جای تقابل سیاسی با بولسونارو بر حفاظت از آمازون متمرکز است و مدعی کاهش ۷۱ درصدی جنگلزدایی شده است.
عکس: شیما طاهان / خبرگزاری آناتولی، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶
ژائو پائولو کاپوبیانکو، وزیر محیطزیست و تغییر اقلیم برزیل، در حاشیه اجلاس اقلیمی COP31 در آنتالیای ترکیه گفت دولت لولا دا سیلوا به جای ادامه جدال سیاسی با ژایر بولسونارو، رئیسجمهور پیشین، بر حفاظت از جنگل آمازون تمرکز کرده است. سخنان او در گفتوگویی منتشرشده در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ مطرح شد. وزیر همچنین گفت جنگلزدایی در آمازون در دوره دولت لولا حدود ۷۱ درصد کاهش یافته؛ رقمی که باید به بازه و روش اندازهگیری مربوط به آن توجه کرد.
در این خبر بینالمللی میخوانید
کاپوبیانکو در پاسخ به پرسش درباره امکان پیگرد بولسونارو به دلیل سیاستهای محیطزیستی دوران ریاستجمهوریاش، گفت دولت ترجیح داده کار را از حفاظت و بازسازی آغاز کند و گذشته را به موضوع اصلی برنامه فعلی تبدیل نکند. این موضع به معنای لغو همه بررسیهای قضایی یا تأیید عملکرد دولت سابق نیست. وزیر از اولویت سیاسی دولت خود سخن گفته است، در حالی که تصمیمگیری درباره پروندههای قضایی بر عهده نهادهای قانونی مربوط قرار دارد.
مناقشه بر سر آمازون سالهاست بخش مهمی از سیاست داخلی برزیل است. گروههای محیطزیستی و نمایندگان جوامع بومی از گسترش فعالیتهایی مانند جنگلتراشی، استخراج و تصرف غیرقانونی زمین در سالهای گذشته انتقاد کردهاند. از نگاه آنان کنترل این فعالیتها به اجرای قانون، حفاظت از زمینهای بومی و منابع مالی نهادهای بازرسی وابسته است. در مقابل، دولتها باید نیازهای معیشتی و توسعه اقتصادی مناطق پیرامون جنگل را نیز در سیاستگذاری لحاظ کنند.
کاهش جنگلزدایی با کاهش همه انتشارها فرق دارد
آمار کاهش ۷۱ درصدی که وزیر مطرح کرده درباره جنگلزدایی است؛ نه کاهش کل انتشار گازهای گلخانهای برزیل. جنگلزدایی معمولاً با دادههای ماهوارهای و مقایسه مساحت پوشش جنگلی ازدسترفته در دورههای زمانی مشخص بررسی میشود. عدد درصد زمانی قابل ارزیابی دقیق است که معلوم باشد سال پایه و منطقه جغرافیایی کدام است. گزارشهای رسمی سامانه پایش جنگل نیز باید کنار سخنان مقام سیاسی خوانده شود.
دولت برزیل در نشست اقلیمی همچنین از تلاش برای طراحی نقشهراههای مقابله با جنگلزدایی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی سخن گفته است. نقشهراه در اینجا بیشتر به معنی چارچوب مراحل و هدفهای سیاستی است، نه اینکه تمام اقدامهای لازم از همین حالا اجرا شده باشند. تهیه چنین برنامهای به توافق دولتها درباره مسئولیتها، منابع مالی و روش گزارش پیشرفت نیاز دارد؛ موضوعاتی که در مذاکرات جهانی اقلیم همواره محل اختلاف بودهاند.
کاپوبیانکو از کشورهای صنعتی خواسته سهم بیشتری در تأمین مالی اقدامهای اقلیمی کشورهای در حال توسعه بپذیرند. کشورهای صاحب جنگلهای گرمسیری استدلال میکنند حفاظت از این منابع تنها منفعت محلی ندارد و برای اقلیم جهان نیز اهمیت دارد. در مقابل، کشورهای کمککننده میخواهند بدانند منابع اختصاصیافته چگونه هزینه میشود و چه نتیجه قابل اندازهگیری به دست میدهد. بدون پاسخ روشن به این دو مسئله، وعده تأمین مالی ممکن است به پرداخت واقعی تبدیل نشود.
تأمین مالی حفاظت از جنگل هنوز مسئله اصلی است
یکی از طرحهایی که برزیل برجسته میکند «صندوق جنگلهای گرمسیری برای همیشه» یا TFFF است. هدف اعلامشده آن ایجاد منابع پایدار مالی برای کشورهایی است که پوشش جنگلی خود را حفظ میکنند. این ایده تلاش دارد حفاظت از جنگل را در برابر درآمد کوتاهمدت فعالیتهای تخریبکننده از نظر اقتصادی قابل رقابتتر کند. بااینحال اندازه صندوق، سهم پرداختشده سرمایهگذاران و شیوه تقسیم منابع باید در سندهای مالی رسمی بررسی شود و نباید تعهد سیاسی را با پول منتقلشده یکی دانست.
کاپوبیانکو همچنین به نیاز کشورهای در حال توسعه به انتقال فناوری اشاره کرده است. برای جلوگیری از جنگلزدایی صرفاً تصویب قانون کافی نیست؛ نهادهای محلی به داده ماهوارهای، تجهیزات میدانی و امکان پیگیری تخلفات نیاز دارند. اگر حفاظت از جنگل به قطع درآمد جوامع محلی بینجامد و جایگزین اقتصادی فراهم نشود، اجرای سیاست میتواند با مخالفت یا دورزدن مقررات روبهرو شود. از همین رو بحث حقوق جوامع بومی و تأمین مالی فعالیت پایدار در کنار مقررات محیطزیستی مطرح میشود.
در COP31 بحث گذار از سوختهای فسیلی نیز ادامه دارد. کشورهای مختلف درباره سرعت کاهش مصرف، جایگزینهای انرژی و هزینه سرمایهگذاری اختلاف دارند. برای کشوری مانند برزیل که هم منابع نفت و گاز دارد و هم صاحب بخش بزرگی از جنگل آمازون است، تعیین مسیر سیاست انرژی با چالشهای اقتصادی و زیستمحیطی همراه میشود. تأکید دولت بر جنگلزدایی کمتر، بهخودیخود پاسخ همه پرسشهای مربوط به توسعه میدانهای نفتی یا کاهش مصرف سوختهای فسیلی نیست.
وزیر برزیل گفته برخی کشورها هنوز برنامههای بهروزشده تعهد اقلیمی ملی خود را ارائه نکردهاند و خواستار افزایش سطح جاهطلبی دولتها شده است. چنین برنامههایی در چارچوب توافق پاریس تنظیم میشوند و هر کشور باید مسیر کاهش انتشار خود را مشخص کند. اما تحقق تعهدات ملی فقط با ثبت یک سند اتفاق نمیافتد؛ سیاست انرژی، حملونقل، زمین و کشاورزی نیز باید با آن هماهنگ شود.
اعلام کاهش جنگلزدایی در برزیل به معنای حلشدن کامل مسئله آمازون نیست. حتی اگر روند تخریب در برخی دورهها کند شود، مناطق ازدسترفته نیاز به بازسازی دارند و فشار فعالیت اقتصادی میتواند به نقاط دیگری منتقل شود. همچنین کاهش مساحت تخریبشده در یک سال، بدون مقایسه روند چندساله، برای پیشبینی وضعیت بلندمدت کافی نیست. ارزیابی دقیق به انتشار دادههای منظم، روششناسی روشن و امکان نقد مستقل نیاز دارد.
آنچه در سخنان کاپوبیانکو برجسته شد تغییر لحن دولت از دعوا بر سر سیاستهای بولسونارو به دفاع از برنامههای اجرایی فعلی بود. گام بعدی برای سنجش موفقیت این رویکرد، انتشار دادههای تازه جنگلزدایی، تعهدات مالی قابل پرداخت به صندوقهای حفاظتی و روشنشدن نقش نقشهراههای مورد بحث در تصمیمهای نهایی COP31 است. ادعای کاهش ۷۱ درصدی تا زمانی که دوره و روش مقایسه بهروشنی کنار آن قرار نگیرد، باید به گوینده خود منتسب بماند.
منابع
- خبرگزاری Reuters
- منبع تکمیلی آنادولو — گفتوگوی وزیر محیطزیست برزیل در COP31، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶
- منبع تکمیلی وزارت محیطزیست برزیل — برنامههای اقلیمی اعلامشده در اجلاس COP31
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در آمریکای لاتین
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.
از مهمترین خبرها و تحلیلها عقب نمانید
خلاصه خبرها و تحلیلهای رونما را هر روز در ایمیل خود دریافت کنید.









