
پارلمان فنلاند قانون محدودسازی پذیرش پناهجویان در مرز روسیه را تمدید کرد
پارلمان فنلاند با رأی ۱۷۰ موافق در برابر ۱۹ مخالف، اعتبار قانون استثنایی مرزی را تا پایان ۲۰۲۸ تمدید کرد؛ مدافعان آن را امنیتی و منتقدان آن را مغایر حقوق پناهجویان میدانند.
گذرگاه مرزی فنلاند و روسیه؛ تصویر آرشیوی ۲۰۲۳، منبع: Haberler. مربوط به رأی پارلمان در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ نیست.
پارلمان فنلاند روز چهارشنبه ۱۸ نوامبر ۲۰۲۶ با ۱۷۰ رأی موافق در برابر ۱۹ رأی مخالف، اعتبار قانون استثنایی امنیت مرزی این کشور را تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۸ تمدید کرد. این قانون در شرایط فوقالعاده به دولت اجازه میدهد پذیرش درخواستهای حمایت بینالمللی را در بخشهایی از مرز محدود کند و مأموران مرزی میتوانند در وضعیتهای مشخص افراد را از ورود بازدارند. تصویب تمدید در حالی صورت گرفت که گذرگاههای زمینی فنلاند با روسیه همچنان بستهاند.
در این خبر بینالمللی میخوانید
اطلاعیه رسمی پارلمان فنلاند میگوید رأیگیری ابتدا درباره فوری بودن رسیدگی به طرح بود و سپس متن تمدید به تصویب رسید. هر دو مرحله با نتیجه ۱۷۰ به ۱۹ پایان یافت. قانونگذاران برای بهکارگیری روند فوری به حد نصاب پنجششم آرا نیاز داشتند و تصویب متن در روند ویژه نیز باید از آستانه قانونی عبور میکرد. پارلمان طرح دولت را بدون تغییر محتوای اصلی پذیرفت.
نام رسمی قانون، «اقدامهای موقت برای مقابله با استفاده ابزاری از مهاجرت» است. دولت فنلاند معتقد است یک دولت خارجی میتواند با هدایت سازمانیافته ورود مهاجران به مرز از درخواست پناهندگی بهعنوان ابزار فشار سیاسی استفاده کند. مقامات هلسینکی بارها روسیه را به چنین اقدامی در مرز مشترک متهم کردهاند. روسیه اتهام هدایت مهاجران برای بیثباتکردن فنلاند را نپذیرفته است و این اختلاف همچنان بخشی از تنش دو همسایه است.
سابقه قانون و چرایی تمدید
فنلاند نخستین نسخه این قانون را در ژوئیه ۲۰۲۴ تصویب کرد و اعتبار آن در سال ۲۰۲۵ تا پایان ۲۰۲۶ تمدید شد. دولت در سوم سپتامبر امسال پیشنهاد کرد مهلت قانون دو سال دیگر افزایش یابد. استدلال دولت این بود که ارزیابی نهادهای مرزی از تهدید تغییر معناداری نکرده و ابزار قانونی برای پاسخ فوری به بحران احتمالی باید در اختیار مقامها باقی بماند. تصویب ۱۸ نوامبر همان پیشنهاد را به مرحله پارلمانی رساند.
مهمترین نکته اجرایی آن است که وجود قانون بهمعنای استفاده دائمی از همه اختیارات آن نیست. فعالسازی محدودیتهای پیشبینیشده به تصمیم جداگانه دولت و احراز شرایط اضطراری وابسته است. مقامها باید درباره محدوده جغرافیایی و مدت اقدام تصمیم بگیرند. این تمایز برای خواننده مهم است، زیرا «تمدید اعتبار قانون» با «صدور دستور تازه برای بازگرداندن همه پناهجویان» یک رویداد واحد نیست.
مرز زمینی فنلاند و روسیه از اواخر سال ۲۰۲۳ به دنبال افزایش ورود متقاضیان پناهندگی و اختلاف امنیتی بسته شد. تصمیم بستن گذرگاهها با تمدید قانون استثنایی ارتباط سیاسی دارد اما از نظر حقوقی یک تصمیم مستقل بهشمار میرود. به همین دلیل رأی چهارشنبه بهتنهایی بهمعنای اعلام تاریخ تازهای برای بازگشایی یا بستن یک گذرگاه مشخص نیست؛ تصمیمهای مرزبانی باید جداگانه اعلام شوند.
اختلاف حقوقی بر سر حق پناهندگی
پتری اورپو، نخستوزیر فنلاند، پس از تصویب قانون گفت محیط امنیت مرزی نشانهای از کاهش تهدید نشان نمیدهد و تمدید اختیارات را ضروری دانست. این موضع بیانگر ارزیابی امنیتی دولت است. در مقابل، نمایندگانی از ائتلاف چپ و حزب سبز با روند فوری و اصل تمدید مخالفت کردند. این اختلاف نشان میدهد بحث صرفاً بر سر کارایی یک مقرره مرزی نیست، بلکه به رابطه امنیت ملی با حقوق بنیادین افراد نیز مربوط است.
منتقدان قانون میگویند ممانعت از ثبت درخواست حمایت بینالمللی و بازگرداندن افراد بدون بررسی کافی میتواند با اصل منع بازگرداندن افراد به خطر شکنجه، آزار یا رفتار غیرانسانی تعارض داشته باشد. این اصل در حقوق بینالمللی پناهندگان و اسناد حقوق بشری جایگاه مهمی دارد. دولت فنلاند میگوید قانون برای موقعیتهای استثنایی طراحی شده و سازوکارهای محافظتی دارد؛ منتقدان درباره کفایت همان سازوکارها اختلاف نظر دارند.
از دید ساکنان فنلاند و همسایگان اروپایی، تمدید این قانون پیامی درباره رویکرد امنیتی هلسینکی در برابر روسیه است. فنلاند عضو اتحادیه اروپا و ناتو است و مرز شرقی آن از طولانیترین مرزهای اتحادیه با روسیه محسوب میشود. هر تغییر در وضعیت گذرگاهها میتواند بر رفتوآمد مرزی، تجارت محلی و روند مراجعه متقاضیان حمایت اثر بگذارد، اما میزان این اثر باید با تصمیم اجرایی و آمار رسمی سنجیده شود.
دامنه اثر بر مسافران و متقاضیان پناهندگی
یک پرسش عملی برای پناهجویانی که از مسیرهای دیگر به فنلاند میرسند، تفاوت میان محدودیت مرزی و رویه رسیدگی به درخواست در داخل کشور است. خود قانون درباره وضعیتهای اضطراری در مرز و مناطق نزدیک آن نوشته شده است؛ بنابراین نباید از این مصوبه نتیجه گرفت که فنلاند رسیدگی به همه پروندههای پناهندگی را در سراسر کشور متوقف کرده است. جزئیات قابل اعمال باید با قانون مهاجرت، تصمیمهای دولت و راهنمای اداره مهاجرت تطبیق داده شود.
مرحله بعدی، تأیید تشریفات قانونی و استمرار تصمیمهای اجرایی دولت درباره وضعیت مرز است. تا زمان اعلام تغییر رسمی، گذرگاههای زمینی روسیه و فنلاند بر اساس تصمیمهای قبلی بسته میمانند. متن تمدید مقرر میکند اعتبار قانون استثنایی در پایان ۳۱ دسامبر ۲۰۲۸ خاتمه یابد، مگر آنکه قانونگذاران بار دیگر تصمیم دیگری بگیرند.
در متن مصوب، صرف تابعیت یا کشور مبدأ یک فرد بهتنهایی مبنای اثبات «استفاده ابزاری از مهاجرت» نیست. تشخیص شرایط استثنایی و نحوه برخورد با درخواستهای حمایتی باید بهصورت حقوقی و بر اساس تصمیمهای مقرر انجام شود. این مسئله بهویژه برای افراد آسیبپذیر و کسانی اهمیت دارد که ادعای خطر فوری در کشور مقصد بازگشت دارند.
منابع
اعتبارسنجی
پیوند تأیید همین خبرتازهترینها در اروپا
تحلیلها و خبرهای تازهی همین دسته را دنبال کنید.








